قالب گیری ارتودنسی یکی از اولین و حیاتی ترین مراحل در شروع هر نوع درمان ارتودنسی است. این فرایند به متخصص ارتودنسی اجازه می دهد تا یک مدل دقیق از دندان ها، فک و ساختار بایت بیمار به دست آورد. در این مقاله جامع که با نظارت دکتر کاظم دالایی بهترین متخصص ارتودنسی تهران تهیه شده است، به بررسی کامل روش های مختلف قالب گیری ارتودنسی، از تکنیک های سنتی گرفته تا اسکنر های دیجیتال مدرن، می پردازیم.
برای بسیاری از بیماران، قالب گیری ارتودنسی با خاطره ناخوشایند مواد خمیری شکل و احساس تهوع همراه است. اما امروزه با پیشرفت تکنولوژی، این فرایند به طور چشمگیری تغییر کرده است. درک تفاوت بین روش سنتی و دیجیتال به شما کمک می کند تا بدانید در طول اقدامات قبل از ارتودنسی چه انتظاری داشته باشید و چگونه فناوری های نوین، دقت، سرعت و راحتی این مرحله مهم را افزایش داده اند.
فرم مشاوره آنلاین

قالب گیری ارتودنسی چیست و چرا انجام می شود؟
قالب گیری ارتودنسی فرایندی است که طی آن یک کپی دقیق و سه بعدی از دندان های بالا و پایین و بافت های نرم اطراف آن ها تهیه می شود. این مدل ها کاربرد های بسیار مهمی در طول درمان دارند.
اهداف اصلی قالب گیری
- تشخیص و طرح درمان: متخصص ارتودنسی با بررسی مدل ها می تواند مشکلاتی مانند شلوغی دندان ها، فاصله بین دندان یا دیاستم، و انواع ناهنجاری های بایت مانند اپن بایت یا دیپ بایت را با دقت ارزیابی کند.
- ساخت دستگاه های ارتودنسی: این مدل ها به لابراتوار فرستاده می شوند تا دستگاه های سفارشی مانند پلاک ارتودنسی متحرک، نگهدارنده ها (ریتینر ها) یا الاینر های شفاف بر اساس آن ها ساخته شوند.
- ثبت وضعیت اولیه و پیگیری پیشرفت: مدل های اولیه به عنوان یک رکورد از وضعیت شروع درمان عمل می کنند. متخصص می تواند با مقایسه وضعیت فعلی با مدل اولیه، پیشرفت درمان را ارزیابی نماید.
مقاله مفید: ارتودنسی یک دندان کج | شکستن پلاک متحرک ارتودنسی
لینک مفید: ارتودنسی دندان نیش
روش سنتی قالب گیری ارتودنسی
این روش که برای دهه ها استاندارد طلایی محسوب می شد، شامل استفاده از تری (قاشقک) های قالب گیری و مواد نرم و خمیری شکل است.
مراحل قالب گیری سنتی
- آماده سازی مواد: ابتدا ماده قالب گیری که معمولاً از آلژینات (ماده ای پودری شکل مشتق از جلبک دریایی) است، با آب مخلوط می شود تا یک خمیر نرم و یکنواخت به دست آید.
- قرار دادن تری در دهان: این خمیر درون یک تری فلزی یا پلاستیکی که متناسب با اندازه فک بیمار است، ریخته می شود. سپس تری به آرامی روی دندان های ارتودنسی فک بالا یا پایین قرار داده شده و فشار داده می شود.
- ست شدن ماده: بیمار باید برای چند دقیقه (معمولاً ۱ تا ۲ دقیقه) تری را بدون حرکت در دهان خود نگه دارد تا ماده قالب گیری سفت یا “ست” شود. این مرحله برای برخی افراد می تواند باعث ایجاد حس تهوع شود.
- خارج کردن قالب: پس از سفت شدن، متخصص تری را با یک حرکت سریع از دهان خارج می کند. اکنون یک نگاتیو دقیق از دندان ها به دست آمده است.
- ریختن گچ: در نهایت، داخل این قالب با گچ دندانپزشکی پر می شود تا یک مدل گچی مثبت و دقیق از دندان ها ساخته شود.
بررسی نمایید: فیس ماسک ارتودنسی
لینک مفید: برداشتن ارتودنسی دندان
مزایا و معایب روش سنتی
- مزایا: هزینه نسبتاً کمتر و در دسترس بودن در تمام مطب ها.
- معایب: ایجاد حس ناخوشایند و تهوع برای بیمار، احتمال وجود خطا و عدم دقت در صورت حرکت بیمار یا وجود حباب هوا، و زمان بر بودن فرایند ساخت مدل گچی.
مطالعه بیشتر: صاف کردن دندان کج
آیا تفاوت ارتودنسی دیمون و ثابت را میدانید؟

قالب گیری دیجیتال ارتودنسی (اسکنر داخل دهانی)
قالب گیری ارتودنسی دیجیتال، یک انقلاب در این حوزه محسوب می شود و به سرعت در حال جایگزینی روش سنتی است. این روش از یک دستگاه به نام اسکنر داخل دهانی (Intraoral Scanner) استفاده می کند.
مراحل قالب گیری دیجیتال
- اسکن کردن دندان ها: متخصص ارتودنسی یک دوربین کوچک عصا مانند (Wand) را به آرامی روی تمام سطوح دندان های بیمار حرکت می دهد. این دوربین صد ها یا هزاران تصویر در ثانیه ثبت می کند.
- ایجاد مدل سه بعدی: نرم افزار کامپیوتری این تصاویر را به طور همزمان به هم متصل کرده و یک مدل سه بعدی دقیق، رنگی و مجازی از دندان ها و لثه ها را روی مانیتور ایجاد می کند. این فرایند معمولاً تنها چند دقیقه طول می کشد.
- ارسال فایل دیجیتال: فایل سه بعدی نهایی می تواند بلافاصله برای لابراتوار ارسال شود تا دستگاه های مورد نیاز با استفاده از تکنولوژی پرینت سه بعدی یا CAD/CAM ساخته شوند.
مزایا و معایب روش دیجیتال
- مزایا: راحتی فوق العاده برای بیمار و عدم وجود هرگونه ماده خمیری یا حس تهوع، دقت بسیار بالا و حذف خطای انسانی، سرعت بالا در تهیه مدل و ارسال به لابراتوار، و قابلیت شبیه سازی نتیجه نهایی درمان برای بیمار.
- معایب: هزینه بالای دستگاه که ممکن است بر هزینه کلی درمان تاثیر بگذارد و هنوز در تمام کلینیک ها در دسترس نیست.
بدانید: ارتودنسی در دوران بارداری
آشنا شوید: ارتودنسی دیجیتال
آدرس:
خیابان شریعتی, خیابان صادقیان, ساختمان پزشکان پارس, پلاک ۱۰ , طبقه ۴
شماره های تماس:
۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۹ ۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۵
مشاوره و رزرو وقت:
برای گرفتن مشاوره آنلاین و یا رزرو نوبت، کافی است فرم مشاوره در این صفحه را پر کنید.
مقایسه قالب گیری سنتی و دیجیتال
این جدول به طور خلاصه تفاوت های اصلی این دو روش قالب گیری ارتودنسی را نشان می دهد.
| ویژگی | قالب گیری سنتی (آلژینات) | قالب گیری دیجیتال (اسکنر) |
| راحتی بیمار | متوسط تا پایین (احتمال تهوع) | بسیار بالا (بدون مواد خمیری) |
| دقت | خوب تا عالی (وابسته به تکنیک) | فوق العاده بالا و بدون خطا |
| سرعت | کندتر (نیاز به ست شدن و ریختن گچ) | بسیار سریع (مدل سه بعدی آنی) |
| تجربه بیمار | استرس زا برای برخی افراد | راحت و بدون استرس |
| کاربرد در ارتودنسی نامرئی | قابل استفاده است اما دقت دیجیتال ارجح است | ایده آل و ضروری برای ساخت دقیق الاینر ارتودنسی |
کاربرد قالب گیری در انواع درمان های ارتودنسی
ارتودنسی ثابت
در درمان ارتودنسی ثابت، از مدل ها برای بررسی دقیق روابط دندانی و برنامه ریزی برای قرار دادن بریس ارتودنسی استفاده می شود. همچنین برای ساخت برخی دستگاه های کمکی مانند وسیع کننده کام یا پالاتال اکسپندر کاربرد دارد.
ارتودنسی متحرک
برای ساخت پلاک ارتودنسی متحرک که اغلب در ارتودنسی دو مرحله ای و برای کودکان استفاده می شود، یک قالب دقیق از فک بیمار ضروری است.
ارتودنسی نامرئی
درمان با ارتودنسی نامرئی به طور کامل به قالب گیری ارتودنسی دیجیتال وابسته است. مدل سه بعدی دقیق برای طراحی و ساخت سری کامل الاینر های شفاف که قرار است درمان چرخش و جابجایی دندان را انجام دهند، حیاتی است.
دستگاه های فانکشنال
برای ساخت دستگاه های فانکشنال که به منظور اصلاح رشد و درمان فک نامتقارن در کودکان استفاده می شوند، نیاز به یک قالب دقیق از هر دو فک بالا و پایین در یک رابطه بایتی خاص است.
قالب گیری ارتودنسی در شریعتی تهران
دسترسی به تکنولوژی های روز دنیا مانند اسکنر های داخل دهانی، یکی از نشانه های یک کلینیک ارتودنسی مدرن و پیشرو است. یک متخصص ارتودنسی ماهر، مانند یک متخصص ارتودنسی در پاسداران یا شمال تهران، با استفاده از ابزار های تشخیصی دقیق، طرح درمانی بهتری را ارائه می دهد. دکتر کاظم دالایی متخصص ارتودنسی در شریعتی تهران، با بهره گیری از جدیدترین فناوری های دیجیتال، تجربه ای راحت و دقیق از قالب گیری ارتودنسی را برای بیماران خود فراهم می کند و با تخصص خود، بهترین مسیر درمانی را از همان ابتدا پایه ریزی می نماید.
مطالعه مفید: ارتودنسی نامرئی برای کودکان

چگونه برای قالب گیری ارتودنسی آماده شویم؟
اگرچه قالب گیری ارتودنسی دیجیتال نیاز به آمادگی خاصی ندارد، اما رعایت چند نکته می تواند به بهتر شدن فرایند، به خصوص در روش سنتی، کمک کند.
- بهداشت دهان
قبل از جلسه قالب گیری، حتماً دندان های خود را به خوبی مسواک بزنید و نخ بکشید تا هیچ ذره غذایی روی دندان ها باقی نماند و یک قالب تمیز و دقیق به دست آید.
- آرامش و تنفس صحیح
اگر از روش سنتی استفاده می شود و شما مستعد حس تهوع هستید، سعی کنید آرام باشید و از طریق بینی نفس عمیق بکشید. تمرکز بر روی تنفس می تواند به کنترل این حس کمک کند.
آینده قالب گیری ارتودنسی
آینده قالب گیری ارتودنسی بدون شک دیجیتال است. با پیشرفت تکنولوژی، اسکنر ها کوچک تر، سریع تر و دقیق تر می شوند و به زودی به یک ابزار استاندارد در تمام کلینیک های ارتودنسی تبدیل خواهند شد. این امر به بهبود کیفیت کلی درمان و افزایش رضایت بیماران منجر خواهد شد.
بیشتر بدانید: سفت شدن عضلات فک و صورت
نتیجه گیری
قالب گیری ارتودنسی یک مرحله بنیادی و غیر قابل اجتناب در مسیر دستیابی به لبخندی زیبا و سالم است. اگرچه روش سنتی هنوز هم کاربرد دارد، اما ظهور اسکنر های دیجیتال داخل دهانی، این فرایند را به تجربه ای بسیار راحت تر، سریع تر و دقیق تر تبدیل کرده است. انتخاب یک متخصص ارتودنسی که از تکنولوژی های مدرن بهره می برد، می تواند تفاوت قابل توجهی در کیفیت و راحتی درمان شما ایجاد کند. برای دریافت مشاوره ارتودنسی و تجربه جدیدترین روش های تشخیصی، می توانید به کلینیک دکتر کاظم دالایی متخصص ارتودنسی در شریعتی تهران مراجعه کنید.
برای مشاوره در خصوص درمان جابجایی و چرخش دندان با بهترین متخصص ارتودنسی تهران کافی است با شماره های ۲۲۸۷۸۷۸۹-۰۲۱ | ۲۲۸۷۸۷۸۵-۰۲۱ تماس گرفته و یا فرم مشاوره سایت را پر کنید.
همین الان مشاوره بگیر...
شنبه تا چهارشنبه از 11 صبح الی 20 شب
پنجشنبه از 10 صبح تا 14 بعد از ظهر
سوالات متداول
آیا قالب گیری ارتودنسی درد دارد؟
خیر، هیچ یک از روش های قالب گیری ارتودنسی دردناک نیستند. در روش سنتی، تنها ممکن است حس فشار یا پر بودن دهان و برای برخی افراد حس تهوع وجود داشته باشد. روش دیجیتال کاملاً بدون درد و ناراحتی است.
قالب گیری چقدر طول می کشد؟
در حالت و روال سنتی برای هر فک حدود ۲ تا ۳ دقیقه طول می کشد. قالب گیری دیجیتال نیز معمولاً در عرض ۵ تا ۱۰ دقیقه برای هر دو فک به طور کامل انجام می شود.
آیا می توان با وجود دندان های ایمپلنت شده قالب گیری کرد؟
بله، می توان از دندان هایی که ایمپلنت یا روکش دارند نیز قالب گیری کرد. متخصص ارتودنسی قبل از شروع درمان، وضعیت ارتودنسی دندان های ایمپلنت شده را به دقت بررسی می کند تا مطمئن شود مشکلی برای آن ها پیش نمی آید.
مدل های گچی پس از قالب گیری به چه کار می آیند؟
این مدل ها به متخصص اجازه می دهند تا بدون حضور بیمار، وضعیت دندان ها را از تمام زوایا بررسی کند، اندازه گیری های دقیق انجام دهد و طرح درمانی را مشخص نماید.
آیا برای ساخت ریتینر (نگهدارنده) هم نیاز به قالب گیری است؟
بله. پاسخ به سوال “چرا باید بعد از ارتودنسی ریتینر گذاشت؟” این است که برای حفظ نتایج درمان، نیاز به نگهدارنده است. برای ساخت این نگهدارنده های سفارشی، پس از برداشتن بریس ها، یک قالب گیری نهایی (اغلب دیجیتال) انجام می شود.
منبع:



