برداشتن ارتودنسی دندان

برداشتن ارتودنسی ثابت که در علم دندانپزشکی به آن “دباندینگ” (Debonding) گفته می شود، لحظه ای است که هر بیمار ارتودنسی ماه ها و حتی سال ها در انتظار آن بوده است. این جلسه پایانی، نقطه اوج تمام تلاش ها و همکاری های بیمار و متخصص برای دستیابی به یک لبخند زیبا و یک بایت سالم است. فرآیند برداشتن براکت ها یک کار تخصصی، بدون درد و نسبتا سریع است که طی آن تمام اجزای دستگاه ارتودنسی از روی دندان ها برداشته شده و سطح دندان ها برای نمایان شدن نتیجه نهایی، تمیز و پولیش می شود. اما این پایان راه نیست؛ بلکه آغازی بر مهمترین مرحله درمان یعنی دوره نگهداری است تا نتایج به دست آمده برای تمام عمر پایدار باقی بماند.

این مقاله همراه ما و دکتر کاظم دالایی بهترین متخصص ارتودنسی باشید تا تمامی مراحل برداشتن ارتودنسی را بررسی کنیم، میزان درد آن ها را بسنجیم و مراقبت های بعد از آن را بررسی کنیم.

         مشاوره ارتودنسی رایگان – 1405

فرم مشاوره آنلاین

نام و نام خانوادگی

شماره تلفن

نیاز به چه خدماتی دارید؟

به چه خدماتی نیاز دارید؟مشاورهرزرو نوبت

روز مورد نظر برای مراجعه:

روز مورد نظر برای مراجعه:شنبهیکشنبهدوشنبهسه شنبهچهارشنبهپنجشنبه

پیغام

ارسال درخواست

برداشتن ارتودنسی دندان چگونه است؟

دباندینگ (Debonding) به فرآیند خارج کردن براکت، سیم و سایر اجزای ثابت ارتودنسی پس از پایان مرحله فعال درمان گفته می شود. در این جلسه، براکت ها با ابزار مخصوص جدا می شوند، چسب باقی مانده روی دندان پاک می شود و در نهایت وضعیت دندان ها و بایت بررسی می شود. بعد از آن نیز بیمار وارد مرحله ریتنشن می شود تا دندان ها در موقعیت جدید خود باقی بمانند.

دباندینگ را می توان به برداشتن داربست بعد از تکمیل یک ساختمان تشبیه کرد؛ برداشتن داربست پایان مراقبت نیست، بلکه نشان می دهد سازه اصلی آماده شده و حالا باید از آن محافظت کرد.

اگر راجع به ارتودنسی دو فک سوالی از دکتر بابک رضایی دارید کلیک کنید.

مراحل در آوردن ارتودنسی دندان

خارج کردن سیم و براکت ها

ابتدا سیم ها خارج می شوند و سپس براکت ها یکی یکی با ابزار مخصوص جدا می شوند. در یک مطالعه سال ۲۰۲۴ روی ۱۰۰ بیمار، درد هنگام جدا کردن براکت بسته به روش مورد استفاده حدود ۰.۶ تا ۱.۴ از ۱۰ گزارش شد.

پاک کردن چسب های ارتودنسی

پس از جدا شدن براکت ها، باقی مانده چسب با ابزار مخصوص برداشته و سطح دندان ها پولیش می شود. این مرحله ممکن است به دلیل لرزش ابزار کمی ناخوشایند باشد؛ در همان مطالعه، درد برخی روش های پاک کردن چسب حدود ۱.۱ تا ۲.۹ از ۱۰ بود.

بررسی نتیجه نهایی

متخصص صاف بودن دندان ها، تماس دندان های بالا و پایین و وضعیت کلی بایت را بررسی می کند. این مرحله فقط برای زیبایی نیست و عملکرد صحیح دندان ها نیز اهمیت دارد.

شروع دوره نگهداری

پس از پایان دباندینگ، استفاده از ریتینر برای حفظ نتیجه درمان آغاز می شود. دندان ها پس از حرکت ارتودنسی تمایل طبیعی به تغییر موقعیت دارند؛ بنابراین برداشتن براکت پایان کامل درمان نیست. بسیاری از بیماران قبل از دباندینگ انتظار درد زیادی دارند، اما بعد از جلسه متوجه می شوند که بیشتر از درد، فشار و لرزش ابزار را احساس کرده اند.

«برداشتن براکت پایان مسیر ارتودنسی نیست؛ مهم این است که نتیجه ای که برای آن ماه ها درمان کرده ایم، در سال های بعد هم حفظ شود.»
— دکتر کاظم دالایی، متخصص ارتودنسی در دروس

          بررسی کنید: طول درمان ارتودنسی 

بهترین زمان باز کردن ارتودنسی

تصمیم گیری برای زمان دقیق برداشتن دستگاه های ارتودنسی تنها بر عهده متخصص ارتودنسی است. این تصمیم بر اساس ارزیابی دقیق از دستیابی به تمام اهداف درمانی گرفته می شود.

• تکمیل اهداف طرح درمان: متخصص بررسی می کند که آیا تمام اهداف اولیه طرح درمان، از جمله مرتب سازی کامل دندان ها، محقق شده است یا خیر.
• ایجاد بایت ایده آل: روابط بین دندان های فک بالا و پایین باید به یک حالت پایدار و عملکردی رسیده باشد.
• بسته شدن کامل فضاها: تمام فضاهای ناشی از کشیدن دندان یا فاصله های اولیه باید به طور کامل بسته شده باشند.
• اصلاح روابط ریشه ها: متخصص با استفاده از رادیوگرافی، از موازی بودن و سلامت ریشه های دندان ها اطمینان حاصل می کند.
• رعایت بهداشت مناسب: گاهی اوقات در صورت عدم رعایت بهداشت و بروز مشکلات لثه، ممکن است متخصص تصمیم به برداشتن زودهنگام دستگاه ها بگیرد که این موضوع به تمیز کردن بریس ها توسط بیمار بستگی دارد.

در ادامه این بخش اگر می خواهید بدانید کدام رنگ ارتودنسی بهتر است؟ کلیک کنید.

آیا برداشتن ارتودنسی درد دارد؟

در زمان برداشتن براکت، ارتودنتیست ابتدا سیم و اجزای ارتودنسی را خارج می کند و سپس براکت ها را یکی یکی از سطح دندان جدا می کند. چیزی که بیمار بیشتر احساس می کند معمولا فشار و یک حس لحظه ای کشیده شدن دندان است، نه درد مداوم. بعد از جدا شدن براکت ها نیز چسب باقی مانده روی دندان باید پاک شود که ممکن است به دلیل صدا و لرزش دستگاه، کمی ناخوشایند باشد.

در یک مطالعه بالینی جدید در سال ۲۰۲۴ روی ۱۰۰ بیمار، میانگین درد هنگام جدا کردن براکت با بعضی روش ها حدود ۰.۶ تا ۱.۴ از ۱۰ بود؛ در حالی که درد ارتودنسی در طول درمان حدود ۳.۹ تا ۴.۴ از ۱۰ ثبت شد. یعنی برای بسیاری از بیماران، مرحله برداشتن براکت از دوره فعال درمان دردناک تر نیست و حتی می تواند به شکل محسوسی راحت تر باشد. (PubMed Central (PMC))

این اعداد از مطالعات بالینی روی برداشتن براکت به دست آمده اند، نه از یک تخمین عمومی. مطالعه ۲۰۲۱ نیز روی ۸۱ بیمار و ۱۲۳۵ براکت نشان داد که میزان ناراحتی با نوع براکت و نیروی لازم برای جدا کردن آن ارتباط دارد.

یک نکته کاربردی که کمتر درباره آن نوشته شده: اگر بخواهیم تجربه برداشتن ارتودنسی را به سه مرحله تقسیم کنیم، معمولا «جدا شدن خود براکت» تنها بخش ماجرا نیست؛ پاک کردن چسب باقی مانده می تواند برای بعضی بیماران آزاردهنده تر باشد. در پژوهش ۲۰۲۴، درد ثبت شده برای پاک کردن چسب با بعضی روش ها از درد خود جدا کردن براکت بیشتر بود.

انتخاب کنید: ارتودنسی و جراحی بینی

مراقبت های بعد از برداشتن ارتودنسی

پس از برداشتن بریس ها، دندان ها و لثه های شما ممکن است کمی حساس باشند. رعایت برخی نکات بهداشتی در روزهای اول می تواند به بازگشت سریع تر آنها به حالت عادی کمک کند.

پس از ماه ها یا سال ها که دندان های شما توسط براکت ها پوشانده شده بودند، اکنون کاملا در دسترس هستند. این بهترین فرصت برای یک بهداشت دهان و دندان کامل است. مسواک زدن و نخ دندان کشیدن اکنون بسیار ساده تر و لذت بخش تر خواهد بود. ممکن است لثه های شما در ابتدا کمی ملتهب یا متورم باشند که با رعایت بهداشت و ماساژ آرام با مسواک، به سرعت بهبود می یابند. انجام یک جرم گیری دندان در ارتودنسی در این مرحله بسیار توصیه می شود.

توصیه می شود در چند روز اول از مصرف غذاهای بسیار سفت، اسیدی یا خیلی سرد و گرم که ممکن است باعث تحریک دندان های حساس شده شوند، خودداری کنید. به بدن خود فرصت دهید تا به وضعیت جدید بدون وجود دستگاه های ارتودنسی عادت کند. این دوره سازگاری معمولا بسیار کوتاه است و پس از آن می توانید از تمام غذاهایی که در طول درمان از آنها محروم بودید، لذت ببرید.

لینک مفید: دندان های نامرتب

بعد از برداشتن ارتودنسی باید نگهدارنده گذاشت؟

مهمترین بخش جلسه برداشتن ارتودنسی، تاکید متخصص بر روی شروع فوری مرحله نگهداری است. این مرحله برای حفظ نتایج به دست آمده کاملا حیاتی است.

• جلوگیری از بازگشت نتایج: دندان ها پس از درمان، تمایل طبیعی دارند که به موقعیت نامرتب قبلی خود بازگردند.
• تثبیت موقعیت جدید دندان ها: ریتینرها به الیاف لثه و استخوان اطراف دندان فرصت می دهند تا در موقعیت جدید بازسازی و محکم شوند.
• مقابله با تغییرات ناشی از رشد: در افراد جوان، ریتینرها به مقابله با تغییرات دندانی ناشی از رشد باقی مانده فک کمک می کنند.
• مقابله با تغییرات ناشی از افزایش سن: با افزایش سن، تغییرات جزئی در موقعیت دندان ها طبیعی است و ریتینر ها این تغییرات را به حداقل می رسانند.
• حفظ سرمایه گذاری شما: چرا باید بعد از ارتودنسی ریتینر گذاشت؟ زیرا این تنها راه برای حفظ سرمایه گذاری زمان و هزینه ای است که برای لبخند خود کرده اید.

بیشتر بدانید: ارتودنسی لینگوال چیست؟

مقایسه دندان ها بعد از باز کردن ارتودنسی

بهترین نگهدارنده دندان بعد از درآوردن ارتودنسی

پس از برداشتن بریس ها، متخصص ارتودنسی بر اساس شرایط دندانی شما، بهترین نوع نگهدارنده را تجویز می کند. به طور کلی دو نوع اصلی ریتینر وجود دارد: ثابت و متحرک. ریتینرهای متحرک خود به دو دسته تقسیم می شوند. انتخاب نوع ریتینر به عواملی مانند پایداری نتایج، میزان همکاری بیمار و ترجیحات متخصص بستگی دارد.

در بسیاری از موارد، از یک رویکرد ترکیبی استفاده می شود. به عنوان مثال، یک ریتینر ثابت برای دندان های جلویی فک پایین (که بیشترین تمایل به بازگشت را دارند) و یک پلاک ارتودنسی متحرک برای فک بالا تجویز می شود. مهمترین نکته، صرف نظر از نوع نگهدارنده، استفاده منظم و دقیق از آن طبق دستورالعمل های متخصص است تا از بازگشت ناخواسته نتایج و نیاز به درمان مجدد جلوگیری شود.

لینک مفید: لکه سفید روی دندان ها پس از ارتودنسی

اقدامات زیبایی پس از برداشتن ارتودنسی دندان

پس از رسیدن به دندان هایی مرتب، برخی بیماران تمایل دارند تا با اقدامات زیبایی تکمیلی، لبخند خود را بی نقص تر کنند. این اقدامات باید پس از تثبیت کامل نتایج ارتودنسی انجام شوند.

• بلیچینگ یا سفید کردن دندان ها: این محبوب ترین اقدام پس از ارتودنسی برای روشن تر کردن رنگ دندان ها و افزایش درخشش لبخند است.
• باندینگ کامپوزیت: برای اصلاح ایرادات جزئی مانند لب پریدگی های کوچک یا بهبود شکل برخی دندان ها می توان از این روش استفاده کرد.
• اصلاح فرم لثه (ژنژیوکتومی): در صورتی که پس از درمان، لثه ها فرم نامنظمی داشته باشند، می توان با یک جراحی ساده، خط لثه را اصلاح و هماهنگ کرد.
• ونیر های کامپوزیتی یا سرامیکی: در موارد خاصی که شکل یا اندازه دندان ها ایده آل نیست، می توان از ونیر ها برای دستیابی به یک لبخند هالیوودی استفاده کرد.
• انجام بلیچینگ دندان بعد از ارتودنسی: باید حداقل یک ماه پس از برداشتن بریس ها انجام شود تا لثه ها به طور کامل بهبود یابند.

لینک مرتبط: سیم پشت دندان ارتودنسی

مشکلات بعد از برداشتن ارتودنسی دندان

در اکثر موارد، پس از برداشتن بریس ها با دندان هایی سالم و زیبا روبرو خواهیم شد. اما گاهی اوقات، به خصوص در صورت عدم رعایت بهداشت، ممکن است برخی مشکلات جزئی وجود داشته باشد.

یکی از این مشکلات، تغییر رنگ دندان ها در ارتودنسی است. ممکن است نواحی اطراف براکت ها به دلیل تجمع پلاک، کمی تیره تر یا زردتر از نواحی زیر براکت به نظر برسند. مشکل دیگر، ایجاد لکه های سفید رنگ (White Spot Lesions) است که نشانه دمینرالیزاسیون یا پوسیدگی اولیه مینای دندان به دلیل بهداشت ضعیف است. همچنین، ممکن است لثه ها به دلیل التهاب مزمن، کمی متورم و قرمز باشند. خبر خوب این است که اکثر این مشکلات با یک جرم گیری و پولیش حرفه ای و رعایت بهداشت، به مرور زمان بهبود یافته یا قابل درمان هستند.

هزینه برداشتن ارتودنسی دندان و جلسه دباندینگ

معمولا هزینه جلسه برداشتن ارتودنسی و اقدامات مربوط به آن، به عنوان بخشی از هزینه کل درمان ارتودنسی که در ابتدا به بیمار اعلام شده است، در نظر گرفته می شود. این هزینه شامل برداشتن تمام قطعات، پاک کردن چسب ها، پولیش کردن دندان ها و همچنین ساخت و تحویل اولین ست از نگهدارنده ها می باشد.

بنابراین، بیمار در روز دباندینگ نیاز به پرداخت هزینه جداگانه ای برای این فرآیند ندارد، مگر اینکه در طرح درمان اولیه به شکل دیگری توافق شده باشد. البته باید توجه داشت که هزینه ساخت ریتینر های بعدی (در صورت گم شدن یا شکستن) یا درمان های زیبایی تکمیلی مانند بلیچینگ، جداگانه محاسبه خواهد شد. در پاسخ به سوال کامپوزیت یا ارتودنسی؟، باید گفت که هزینه ارتودنسی یک سرمایه گذاری بلند مدت برای سلامت است.

چرا ممکن است نتایج پس از برداشتن ارتودنسی بازگردد؟

بازگشت یا ریلاپس نتایج ارتودنسی، یکی از ناامید کننده ترین اتفاقاتی است که می تواند برای بیمار رخ دهد و او را نیازمند ارتودنسی مجدد کند. همانطور که بارها تاکید شد، اصلی ترین و شایع ترین دلیل این اتفاق، عدم استفاده صحیح و منظم از دستگاه های نگهدارنده (ریتینر ها) است.

علاوه بر این، عوامل دیگری نیز می توانند در بازگشت نتایج نقش داشته باشند. ادامه رشد فک ها در سنین نوجوانی و اوایل جوانی، فشار مداوم از سوی عضلات زبان و لب ها، و همچنین تغییرات طبیعی دندان ها با افزایش سن، همگی نیرو هایی هستند که می توانند دندان های مرتب شده را به تدریج جابجا کنند. به همین دلیل است که متخصصان بر استفاده بلند مدت و حتی مادام العمر از ریتینر ها، حداقل به صورت شبانه، تاکید دارند.

آخرین توصیه های متخصص ارتودنسی در روز دباندینگ

جلسه برداشتن ارتودنسی، بهترین فرصت برای دریافت توصیه های نهایی از متخصص برای حفظ نتایج درمان است. این توصیه ها معمولا شامل موارد زیر است.

• نحوه استفاده دقیق از ریتینر: متخصص به شما آموزش می دهد که ریتینر خود را چند ساعت در روز و برای چه مدتی باید استفاده کنید.
• روش صحیح تمیز کردن ریتینر: تمیز نگه داشتن نگهدارنده برای جلوگیری از تجمع باکتری و بوی بد، بسیار مهم است.
• زمان بندی ویزیت های فالوآپ: برای اطمینان از پایداری نتایج، باید در فواصل زمانی مشخص برای چکاپ مراجعه کنید.
• اهمیت مراقبت های دندانپزشکی عمومی: پس از ارتودنسی، باید مراجعات منظم خود را به دندانپزشک عمومی برای معاینات دوره ای ادامه دهید.
• خودداری از عادات مضر: باید از عاداتی مانند جویدن ناخن یا استفاده از دندان به عنوان ابزار که می تواند به دندان های مرتب شده آسیب برساند، خودداری کنید.

مقایسه انواع نگهدارنده ها (ریتینرها)

نتیجه گیری

برداشتن ارتودنسی دندان یک روز بزرگ و نقطه عطفی در مسیر دستیابی به لبخندی زیبا و سالم است. این فرآیند که با مهارت و دقت توسط متخصص ارتودنسی انجام می شود، پایانی بر دوره فعال درمان و آغازی بر مرحله حیاتی نگهداری است. احساس صافی دندان ها و لذت بردن از لبخند جدید بدون وجود بریس، تجربه ای بی نظیر است که نتیجه صبر و همکاری شما در طول درمان است.

مهمترین پیام این روز، درک اهمیت فوق العاده استفاده از نگهدارنده ها (ریتینرها) است. موفقیت بلند مدت درمان شما و جلوگیری از بازگشت نتایج، به طور مستقیم به تعهد شما در استفاده از این دستگاه های حیاتی بستگی دارد. با پیروی از دستورالعمل های متخصص و ادامه مراقبت های بهداشتی، می توانید از لبخند زیبای خود برای تمام عمر لذت ببرید. متخصص ارتودنسی شمال تهران با ارائه بهترین راهکارهای نگهداری، به شما در حفظ این دستاورد ارزشمند کمک خواهد کرد.