لق شدن دندان در ارتودنسی یکی از اولین تجربیاتی است که بیماران پس از شروع درمان با آن روبرو می شوند و می تواند باعث نگرانی و اضطراب آنها شود. بسیاری از افراد با احساس این حرکت خفیف در دندان های خود، تصور می کنند که ممکن است دندان خود را از دست بدهند. اما حقیقت این است که این لقی جزئی، نه تنها طبیعی است، بلکه یک نشانه مثبت و ضروری از پیشرفت درمان شما است. برای اینکه دندان ها بتوانند در استخوان فک حرکت کرده و در موقعیت جدید و مرتب خود قرار گیرند، باید ابتدا اتصالات آنها با استخوان اطراف کمی سست شود. درک این فرآیند بیولوژیک به بیماران کمک می کند تا با آرامش بیشتری این دوره را سپری کنند.
این مقاله به صورت جامع به بررسی این موضوع می پردازد و توسط دکتر کاظم دالایی متخصص ارتودنسی در شریعتی تهران تایید شده است.
فرم مشاوره آنلاین
لق شدن دندان در ارتودنسی
لق شدن دندان در ارتودنسی به احساس حرکت جزئی و خفیف دندان ها در جای خود پس از اعمال نیروهای ارتودنسی گفته می شود. این پدیده نتیجه مستقیم فرآیند بیولوژیکی است که به استخوان اجازه می دهد در اطراف ریشه دندان بازسازی شود. این لقی کاملا با لقی ناشی از بیماری لثه یا ضربه متفاوت است. این حرکت کنترل شده و میکروسکوپی است. این فرآیند تحت نظارت دقیق متخصص ارتودنسی انجام می شود. در واقع، اگر دندان ها اصلا لق نشوند، به این معناست که هیچ حرکتی در حال رخ دادن نیست. بنابراین، این احساس نشان می دهد که بریس ارتودنسی شما در حال کار کردن است.
این فرآیند بازسازی استخوان شامل دو بخش است. در جهتی که دندان حرکت می کند، استخوان تحلیل می رود. در جهت مخالف، استخوان جدید ساخته می شود. این چرخه تحلیل و ساخت استخوان، نیازمند سست شدن موقتی الیاف نگهدارنده دندان است. همین سست شدن است که باعث احساس لقی جزئی می شود. این احساس معمولا در روزهای اولیه پس از هر جلسه تنظیم، بیشتر است. با گذشت زمان و عادت کردن بدن به نیروی جدید، این حس کاهش می یابد. این یک بخش کاملا طبیعی از سفر شما به سوی یک لبخند زیبا است.
در پایان دوره درمان، پس از اینکه دندان ها در موقعیت نهایی خود قرار گرفتند، این فرآیند متوقف می شود. استخوان اطراف ریشه ها به طور کامل بازسازی و محکم می شود. دندان ها مجددا در جای خود کاملا ثابت و استوار خواهند شد. استفاده از نگهدارنده ها (ریتینرها) در این مرحله حیاتی است. این کار به استخوان فرصت می دهد تا به طور کامل در اطراف موقعیت جدید دندان ها سفت شود. پس این لقی موقتی، بهایی کوچک برای رسیدن به نتیجه ای بزرگ است.
آشنا شوید: ارتودنسی دیجیتال
چرا دندان ها در طول درمان ارتودنسی باید لق شوند؟
برای درک بهتر این موضوع، باید به فرآیند بیولوژیک حرکت دندان ها نگاه کنیم. این فرآیند یک مکانیسم شگفت انگیز و پیچیده است.
- اعمال نیروی کنترل شده: دستگاه های ارتودنسی نیروی ملایم و مداومی را به دندان ها وارد می کنند.
- پاسخ بافت های اطراف: این نیرو به رباط پریودنتال (الیاف نگهدارنده دندان) و استخوان اطراف ریشه منتقل می شود.
- تحلیل و تشکیل استخوان: در سمتی که دندان به آن فشار می آورد، استخوان تحلیل می رود و در سمت دیگر، استخوان جدید برای پر کردن فضا تشکیل می شود.
- ایجاد مسیر برای حرکت: این بازسازی مداوم استخوان، به دندان اجازه می دهد تا به آرامی در فک حرکت کند و مشکلاتی مانند التهاب لثه در ارتودنسی را کاهش دهد.
مقاله مفید: بهترین روش ارتودنسی
تفاوت بین لقی طبیعی ارتودنسی و لقی ناشی از بیماری
بسیار مهم است که بیماران بتوانند بین لقی طبیعی و کنترل شده در طول درمان و لقی خطرناک ناشی از مشکلات دیگر تمایز قائل شوند. لقی طبیعی ارتودنسی معمولا بسیار خفیف است. این حس بیشتر شبیه به یک حرکت جزئی است تا یک لرزش واقعی. این وضعیت معمولا با درد شدید، خونریزی یا تورم لثه همراه نیست. این لقی پس از چند روز از هر جلسه تنظیم، کاهش می یابد.
در مقابل، لقی ناشی از بیماری لثه (پریودنتیت) یا تحلیل شدید استخوان، معمولا بسیار محسوس تر است. این مشکل اغلب با علائم دیگری همراه است. علائمی مانند قرمزی، تورم و خونریزی لثه ها، بوی بد دهان و گاهی درد از این دسته هستند. این نوع لقی پیشرونده است و به مرور زمان بدتر می شود. در صورت مشاهده چنین علائمی، باید فورا موضوع را به متخصص ارتودنسی و دندانپزشک خود اطلاع دهید.
مطلع شوید: ارتودنسی نوجوانان
چه عواملی می توانند باعث لق شدن بیش از حد دندان در ارتودنسی شوند؟
اگرچه لقی خفیف طبیعی است، اما گاهی اوقات برخی عوامل می توانند باعث شوند این لقی از حد معمول بیشتر شود. این موارد نیازمند توجه و بررسی توسط متخصص هستند.
- اعمال نیروی بیش از حد: اگر نیروی وارد شده به دندان بیش از حد شدید باشد، می تواند باعث آسیب به بافت های اطراف و لقی بیش از حد شود.
- بیماری فعال لثه: حرکت دادن دندان ها در حضور بیماری لثه می تواند باعث تخریب سریع استخوان و لقی شدید و خطرناک دندان شود.
- تحلیل ریشه دندان: در برخی موارد نادر، ممکن است ریشه دندان در پاسخ به نیروهای ارتودنسی دچار تحلیل شود.
- دندان قروچه (براکسیسم): فشار دادن و ساییدن دندان ها روی هم، به خصوص در طول شب، می تواند نیروهای اضافی و مخربی به دندان ها وارد کند.
- نرسیدن به شکل صحیح قرار گرفتن دندانها روی هم: اگر بایت به درستی تنظیم نشود، برخی دندان ها ممکن است فشار بیشتری را تحمل کنند.
آشنا شوید: ارتودنسی در سن 13 تا 18 سالگی
آیا میزان لق شدن دندان ها در طول درمان ثابت است؟
خیر، میزان احساس لقی در طول دوره درمان ارتودنسی یکسان نیست و در دوره های مختلف، شدت و ضعف دارد. این احساس معمولا در مراحل اولیه درمان، زمانی که دندان ها بیشترین نا مرتبی را دارند و حرکت های اولیه آغاز می شود، در بیشترین حد خود قرار دارد. در این مرحله، بدن هنوز به نیروهای جدید عادت نکرده است و پاسخ التهابی اولیه باعث می شود لقی بیشتر حس شود.
همچنین، بلافاصله پس از هر جلسه ویزیت که در آن سیم ها سفت یا تعویض می شوند، یک دوره چند روزه وجود دارد که در آن احساس لقی و حساسیت دندان ها افزایش می یابد. این یک چرخه طبیعی است. با گذشت زمان و نزدیک شدن به پایان طول درمان ارتودنسی، دندان ها به تدریج در موقعیت نهایی خود قرار می گیرند و حرکات جزئی تر می شوند. در این مراحل، احساس لقی به طور قابل توجهی کاهش می یابد تا زمانی که در پایان درمان، دندان ها دوباره کاملا محکم شوند.
مقاله مفید: ارتودنسی در سن بالا
راهکارهای مدیریتی برای کاهش ناراحتی ناشی از لق شدن دندان
اگرچه لقی دندان طبیعی است، اما گاهی با مقداری ناراحتی یا حساسیت همراه است. با چند راهکار ساده می توانید این دوره را راحت تر سپری کنید.
- رژیم غذایی نرم: در روزهای اولیه پس از هر جلسه تنظیم، از غذاهای نرم مانند سوپ، پوره و ماست استفاده کنید.
- پرهیز از غذاهای سفت: از خوردن غذاهای سفت و چسبناک که نیاز به جویدن شدید دارند، خودداری کنید.
- استفاده از مسکن های ملایم: در صورت وجود درد، می توانید از مسکن های بدون نسخه مانند استامینوفن استفاده کنید.
- شستشو با آب نمک: قرقره کردن آب نمک ولرم می تواند به کاهش التهاب و حساسیت لثه ها کمک کند.
- رعایت بهداشت دهان: مسواک زدن ملایم و منظم به سلامت لثه ها و کاهش ناراحتی کمک می کند.
- اطلاع به متخصص: در صورت مشاهده هرگونه لقی یا درد غیر عادی و شدید، حتما موضوع را به متخصص ارتودنسی خود اطلاع دهید.
بیشتر بدانید: ارتودنسی اشتباه
مقایسه لقی طبیعی در ارتودنسی با لقی پاتولوژیک
ویژگی | لقی طبیعی در ارتودنسی | لقی پاتولوژیک (ناشی از بیماری) |
میزان حرکت | خفیف و جزئی، بیشتر یک احساس است | محسوس و قابل مشاهده، گاهی شدید |
علائم همراه | حساسیت خفیف به فشار، درد جزئی موقت | درد شدید، خونریزی لثه، تورم، بوی بد دهان |
زمان بندی | در روزهای اولیه پس از فعال سازی دستگاه | مداوم و پیشرونده، با گذشت زمان بدتر می شود |
پاسخ به درمان | با گذشت چند روز کاهش می یابد | بدون درمان دندانپزشکی بهبود نمی یابد |
نتیجه نهایی | منجر به تثبیت دندان در موقعیت جدید می شود | می تواند منجر به از دست دادن دندان شود |
آدرس:
خیابان شریعتی, خیابان صادقیان, ساختمان پزشکان پارس, پلاک ۱۰ , طبقه ۴
شماره های تماس:
۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۹ ۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۵
مشاوره و رزرو وقت:
برای گرفتن مشاوره آنلاین و یا رزرو نوبت، کافی است فرم مشاوره در این صفحه را پر کنید.
لق شدن دندان در ارتودنسی بزرگسالان چه تفاوتی دارد؟
فرآیند بیولوژیک حرکت دندان در بزرگسالان و نوجوانان یکسان است، اما ممکن است تفاوت های ظریفی در تجربه لق شدن دندان وجود داشته باشد. استخوان فک در بزرگسالان متراکم تر است و متابولیسم کندتری دارد. این موضوع می تواند باعث شود که فرآیند بازسازی استخوان و حرکت دندان ها کمی کندتر صورت گیرد. در نتیجه، ممکن است دوره حساسیت و احساس لقی پس از هر جلسه تنظیم، در ارتودنسی بزرگسالان کمی طولانی تر باشد.
از سوی دیگر، بزرگسالان ممکن است با چالش های دیگری مانند تحلیل جزئی لثه یا کاهش حجم استخوان از قبل مواجه باشند. این عوامل می تواند باعث شود که دندان ها در طول درمان کمی بیشتر از حد انتظار لق به نظر برسند. به همین دلیل، ارزیابی دقیق سلامت لثه و استخوان قبل از شروع درمان در بزرگسالان از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. با این حال، با یک طرح درمان صحیح و نظارت دقیق، ارتودنسی در بزرگسالان نیز یک درمان کاملا ایمن و موفقیت آمیز است.
بیشتر بدانید: تحلیل استخوان فک
آیا نوع دستگاه ارتودنسی بر میزان لق شدن دندان تاثیر دارد؟
به طور کلی، هر نوع دستگاه ارتودنسی که برای حرکت دادن دندان ها طراحی شده باشد، باعث ایجاد لقی فیزیولوژیک و طبیعی خواهد شد. این یک اصل پایه در ارتودنسی است.
- ارتودنسی ثابت (بریس های فلزی و سرامیکی): در این روش، نیروها به صورت مداوم اعمال می شوند و احساس لقی در روزهای پس از هر ویزیت، کاملا مشخص است.
- ارتودنسی نامرئی (الاینرهای شفاف): در این سیستم نیز با تعویض هر الاینر جدید، نیروی تازه ای به دندان ها وارد می شود و بیمار در یک تا دو روز اول، احساس فشار و لقی خفیف را تجربه خواهد کرد.
- دستگاه های فانکشنال: این دستگاه ها بیشتر بر روی هدایت رشد فک تمرکز دارند، اما بخش هایی از آنها که به دندان ها متصل هستند نیز می توانند باعث لقی جزئی شوند.
- ارتودنسی لینگوال (پشت دندانی): این روش نیز مانند بریس های معمولی عمل می کند و همان میزان لقی طبیعی را ایجاد می نماید.
- درمان چرخش و جابجایی دندان: صرف نظر از نوع دستگاه، فرآیند درمان چرخش و جابجایی دندان نیازمند لق شدن موقتی است.
بیشتر بدانید: عوارض ارتودنسی دندان
چه زمانی لق شدن دندان در ارتودنسی نگران کننده است؟
دانستن علائم هشدار دهنده می تواند به شما کمک کند تا در صورت بروز مشکل واقعی، به موقع اقدام کنید. در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، باید فورا با متخصص ارتودنسی خود تماس بگیرید.
اگر لقی دندان به طور ناگهانی و به میزان قابل توجهی افزایش یابد، به طوری که بتوانید دندان را به وضوح با انگشت حرکت دهید، این یک علامت نگران کننده است. همچنین، اگر این وضعیت با درد شدید و ضربان دار، خونریزی خود به خودی از لثه ها یا تورم قابل توجه همراه باشد، نیازمند بررسی فوری است. تغییر رنگ ناگهانی دندان به سمت خاکستری یا تیره نیز می تواند نشانه آسیب به عصب دندان باشد. به یاد داشته باشید که شما بهترین قاضی برای بدن خود هستید. اگر احساس می کنید چیزی فراتر از یک ناراحتی خفیف و طبیعی است، در تماس با کلینیک تردید نکنید.
تاثیر بهداشت دهان و دندان بر سلامت دندان های در حال حرکت
رعایت بهداشت دهان و دندان در طول دوره ارتودنسی، نقشی حیاتی در سلامت دندان های در حال حرکت و کاهش عوارض جانبی دارد. تجمع پلاک های میکروبی در اطراف براکت ها می تواند منجر به التهاب لثه (ژنژیویت) شود. لثه های ملتهب و متورم می توانند فرآیند حرکت دندان را دردناک تر کرده و حتی آن را کند نمایند.
التهاب شدید و طولانی مدت لثه، در صورت عدم درمان، می تواند به بیماری پریودنتیت تبدیل شود. در این حالت، استخوان حمایت کننده اطراف دندان نیز درگیر شده و تحلیل می رود. حرکت دادن دندان ها در چنین شرایطی می تواند باعث تسریع روند تحلیل استخوان و منجر به لقی دائمی و خطرناک دندان شود. بنابراین، مسواک زدن دقیق پس از هر وعده غذایی و استفاده از نخ دندان مخصوص ارتودنسی، بهترین راه برای حمایت از فرآیند درمانی و اطمینان از سلامت دندان های شما در طول این مسیر است.
پس از برداشتن ارتودنسی، دندان ها دوباره محکم می شوند؟
بله، قطعا. پس از اینکه تمام حرکات دندانی مورد نظر انجام شد و دندان ها در موقعیت ایده آل خود قرار گرفتند، فاز فعال درمان به پایان می رسد. در جلسه برداشتن ارتودنسی دندان، تمام دستگاه ها از دهان خارج می شوند. از این لحظه به بعد، دیگر هیچ نیروی فعالی به دندان ها وارد نمیشود.
در این مرحله که فاز نگهداری نام دارد، بدن شروع به بازسازی و محکم کردن استخوان در اطراف موقعیت جدید ریشه ها می کند. الیاف پریودنتال که در طول درمان کشیده و سست شده بودند، دوباره سازماندهی شده و استحکام خود را باز می یابند. این فرآیند تثبیت معمولا چند ماه طول می کشد. در طول این مدت، دندان ها به تدریج لقی خود را از دست داده و دوباره کاملا در جای خود محکم و با ثبات می شوند. استفاده از نگهدارنده ها در این دوره برای موفقیت این فرآیند کاملا ضروری است.
نقش نگهدارنده ها (ریتینرها) در تثبیت نهایی دندان ها
نگهدارنده ها یا ریتینرها، حیاتی ترین بخش درمان پس از برداشتن بریس ها هستند. وظیفه اصلی این دستگاه ها، نگه داشتن دندان ها در موقعیت جدید و مرتب خود است.
- ایجاد زمان برای بازسازی استخوان: ریتینرها به استخوان و لثه فرصت می دهند تا به طور کامل در اطراف موقعیت جدید دندان ها بازسازی و محکم شوند.
- جلوگیری از بازگشت نتایج: این دستگاه ها در برابر نیروهای طبیعی زبان، لب و جویدن که تمایل به بازگرداندن دندان ها به حالت اولیه دارند، مقاومت می کنند.
- تکمیل فرآیند تثبیت: استفاده منظم از ریتینرها باعث می شود لقی موقتی دندان ها به طور کامل از بین رفته و دندان ها کاملا ثابت شوند.
- حفظ لبخند زیبا: این تنها راه برای اطمینان از ماندگاری نتایج و جلوگیری از نیاز به ارتودنسی مجدد است.
- سوال کلیدی: پاسخ به این سوال که چرا باید بعد از ارتودنسی ریتینر گذاشت؟ در همین نکات نهفته است.
مقایسه احساس لقی در انواع مختلف ارتودنسی
نوع ارتودنسی | الگوی احساس لقی | شدت معمول | نکات |
بریس فلزی / سرامیکی | دوره ای، پس از هر جلسه تنظیم سیم | متوسط | کاملا قابل پیش بینی و طبیعی است |
سیستم دیمون | مداوم تر و ملایم تر به دلیل اصطکاک کم | خفیف تا متوسط | ممکن است دوره های اوج و فرود کمتری داشته باشد |
الاینرهای نامرئی | دوره ای، در ۱-۲ روز اول پس از تعویض هر الاینر | خفیف تا متوسط | احساس فشار و لقی کاملا متمرکز و قابل پیش بینی است |
دستگاه های فانکشنال | کمتر محسوس است، بیشتر روی فک تاثیر دارد | خفیف | ممکن است در دندان هایی که به عنوان لنگرگاه استفاده می شوند، حس شود |
خدمات کلینیک فوق تخصصی ارتودنسی دکتر کاظم دالایی
در کلینیک ما، تمام مراحل درمان شما از جمله پدیده طبیعی لق شدن دندان، تحت نظارت دقیق قرار می گیرد و آموزش های لازم برای مدیریت آن به شما داده خواهد شد.
- ارتودنسی ثابت: استفاده از سیستم های ارتودنسی ثابت برای فاز دوم درمان در صورت لزوم.
- ارتودنسی متحرک: ارائه انواع پلاک های ارتودنسی متحرک برای اصلاحات جزئی و درمان های پیشگیرانه.
- ارتودنسی نامرئی: ارزیابی و ارائه سیستم ارتودنسی نامرئی برای کودکان (Invisalign First) برای درمان های فاز اول.
- ارتودنسی سرامیکی: گزینه های ارتودنسی سرامیکی برای نوجوانانی که به ظاهر درمان اهمیت می دهند.
- ارتودنسی دیمون: استفاده از سیستم پیشرفته ارتودنسی دیمون برای درمان های سریع تر و راحت تر.
- دستگاه های فانکشنال: طراحی و تجویز انواع دستگاه های فانکشنال برای هدایت رشد فک ها.
- باندینگ ارتودنسی: پاکسازی کامل باقی مانده های چسب های باندینگ ارتودنسی از روی دندان ها.
همین الان مشاوره بگیر...
شنبه تا چهارشنبه از 11 صبح الی 20 شب
پنجشنبه از 10 صبح تا 14 بعد از ظهر
نتیجه گیری
لق شدن دندان در ارتودنسی یک بخش کاملا طبیعی، ضروری و حتی مثبت از فرآیند درمان است. این پدیده نشان می دهد که بدن شما در حال پاسخ به نیروهای ارتودنسی است و استخوان فک در حال بازسازی خود برای حرکت دادن دندان ها به سمت یک لبخند زیباتر و سالم تر می باشد. درک این فرآیند بیولوژیک می تواند از نگرانی های بی مورد شما بکاهد و به شما کمک کند تا با آرامش بیشتری این دوره را سپری کنید. این لقی موقتی است و پس از پایان درمان و با استفاده منظم از نگهدارنده ها، دندان های شما دوباره در موقعیت جدید خود کاملا محکم و با ثبات خواهند شد.
با این حال، مهم است که همواره هوشیار باشید و بتوانید تفاوت بین لقی طبیعی و علائم هشدار دهنده را تشخیص دهید. در صورت مشاهده هرگونه لقی شدید، درد غیر عادی یا خونریزی، در تماس با متخصص ارتودنسی خود تردید نکنید. رعایت بهداشت دهان و دندان و پیروی از دستورالعمل های متخصص، بهترین راه برای اطمینان از یک درمان ایمن، موثر و موفق است. متخصص ارتودنسی شمال تهران می تواند با نظارت دقیق، سلامت دندان های شما را در طول این مسیر تضمین کند.
سوالات متداول
آیا لق شدن دندان در ارتودنسی به عصب دندان آسیب می زند؟
خیر، در یک درمان استاندارد که با نیروهای کنترل شده و ملایم انجام می شود، به عصب دندان هیچ آسیبی وارد نمی شود. فرآیند حرکت دندان به قدری آهسته است که عروق و اعصاب فرصت کافی برای تطبیق با شرایط جدید را دارند.
آیا ممکن است دندانی که در ارتودنسی لق شده است، بیفتد؟
در یک فرد سالم و تحت درمان صحیح، احتمال افتادن دندان به دلیل لقی ناشی از ارتودنسی تقریبا صفر است. این اتفاق تنها در موارد بسیار نادری رخ می دهد که بیمار دچار بیماری لثه بسیار شدید و درمان نشده باشد. در این موارد، ارتودنسی ثابت ممکن است خطرناک باشد.
آیا جویدن غذا باعث لق تر شدن دندان ها در ارتودنسی می شود؟
جویدن غذاهای نرم در واقع می تواند با افزایش جریان خون در اطراف ریشه ها، به کاهش درد و تسریع فرآیند بازسازی استخوان کمک کند. اما جویدن غذاهای بسیار سفت می تواند باعث اعمال نیروهای شدید و ناگهانی شده و ناراحتی را افزایش دهد.
آیا تفاوتی بین لق شدن دندان های بالا و پایین وجود دارد؟
معمولا تفاوت قابل توجهی وجود ندارد. اما از آنجایی که استخوان فک پایین متراکم تر است، ممکن است حساسیت و احساس لقی در دندان های پایینی برای برخی افراد کمی متفاوت یا طولانی تر باشد. ارتودنسی فک پایین به همین دلیل گاهی کمی کندتر است.
اگر دندان ایمپلنت شده داشته باشم، آیا دندان های کناری آن لق می شوند؟
بله، دندان های طبیعی اطراف ایمپلنت مانند سایر دندان ها حرکت کرده و دچار لقی فیزیولوژیک می شوند. خود ایمپلنت به هیچ وجه حرکت یا لق نخواهد شد.
آیا در ارتودنسی پیشگیری هم دندان های شیری لق می شوند؟
بله، دستگاه های مورد استفاده در ارتودنسی پیشگیری نیز به دندان های شیری نیرو وارد می کنند و می توانند باعث افزایش جزئی لقی آنها شوند. این موضوع به خصوص در نزدیکی زمان افتادن طبیعی دندان های شیری، کاملا عادی است.
آیا لقی دندان در همه افراد به یک اندازه است؟
خیر، میزان احساس لقی از فردی به فرد دیگر متفاوت است. عواملی مانند تراکم استخوان، سن، آستانه تحمل درد و سلامت کلی لثه ها می تواند بر روی میزان و درک این پدیده تاثیر بگذارد.
منابع
