تمیز کردن بریس ها یکی از مهم ترین و در عین حال چالش برانگیزترین جنبه های درمان ارتودنسی ثابت است. هنگامی که براکت ها و سیم ها روی دندان های شما قرار می گیرند، فضاهای کوچک و متعددی ایجاد می شوند که به راحتی می توانند ذرات غذا و پلاک های باکتریایی را در خود به دام بیندازند. عدم رعایت بهداشت مناسب و ناتوانی در تمیز کردن بریس ها به طور موثر، می تواند منجر به مشکلاتی مانند پوسیدگی دندان، بیماری لثه و ایجاد لکه های سفید دائمی روی دندان ها پس از پایان درمان شود. در این راهنمای جامع که با نظارت دکتر کاظم دالایی متخصص ارتودنسی در شریعتی تهران تهیه شده، به بررسی کامل ابزارها، تکنیک ها و نکات کلیدی برای حفظ سلامت دهان و دندان در طول دوره درمان ارتودنسی می پردازیم.
فرم مشاوره آنلاین
تمیز کردن بریس ها
موفقیت یک درمان ارتودنسی تنها به مرتب شدن دندان ها خلاصه نمی شود؛ بلکه به حفظ سلامت آن ها در طول این فرایند نیز بستگی دارد. بسیاری از بیماران، به خصوص نوجوانان، ممکن است اهمیت تمیز کردن بریس ها را نادیده بگیرند و در پایان درمان با دندان هایی مرتب اما آسیب دیده مواجه شوند. این راهنما به شما کمک می کند تا با یک برنامه بهداشتی روزانه منظم و با استفاده از ابزار های مناسب، از لبخند زیبای خود در برابر این خطرات محافظت کرده و در نهایت، به دندان هایی سالم و مرتب دست یابید.
بیشتر بدانید: بلیچینگ دندان بعد از ارتودنسی | برداشتن براکت ارتودنسی
چرا تمیز کردن بریس ها اهمیت فوق العاده ای دارد؟
وجود دستگاه های ارتودنسی ثابت در دهان، محیطی ایده آل برای رشد باکتری ها فراهم می کند. ذرات غذا به راحتی در اطراف براکت ارتودنسی، زیر سیم ها و بین دندان ها گیر می کنند و اگر به درستی تمیز نشوند، منجر به تشکیل پلاک می شوند.
بدانید: ارتودنسی در دوران بارداری | انواع مسواک ارتودنسی
پیشگیری از پوسیدگی دندان (حفره های دندانی)
پلاک های باکتریایی از قند موجود در غذا تغذیه کرده و اسید تولید می کنند. این اسید به مینای دندان حمله کرده و باعث دمینرالیزه شدن آن (ایجاد لکه های سفید) و در نهایت پوسیدگی می شود. نواحی اطراف براکت ها به ویژه در معرض این خطر هستند.
جلوگیری از ژنژیویت (التهاب لثه)
تجمع پلاک در خط لثه باعث التهاب، تورم و خونریزی لثه می شود. اگر این وضعیت درمان نشود، می تواند به بیماری های جدی تر لثه منجر شده و حتی بر روی فرایند درمان ارتودنسی تاثیر منفی بگذارد.
جلوگیری از بوی بد دهان (هالیتوزیس)
باقی ماندن ذرات غذا و تجمع باکتری ها در بین دستگاه های ارتودنسی، یکی از دلایل اصلی ایجاد بوی بد دهان در طول درمان است. تمیز کردن بریس ها به طور منظم این مشکل را برطرف می کند.
جلوگیری از ایجاد لکه روی دندان ها
اگر بهداشت به خوبی رعایت نشود، ممکن است پس از برداشتن براکت ها، ناحیه ای که زیر براکت بوده سالم بماند اما نواحی اطراف آن دچار تغییر رنگ یا لکه های سفید ناشی از شروع پوسیدگی شوند.
بیشتر بدانید: جرم گیری دندان در ارتودنسی
با دلایل تغییر رنگ دندان ها در ارتودنسی آشنا شوید.
ابزارهای ضروری برای تمیز کردن بریس ها
برای تمیز کردن بریس ها به طور موثر، شما به چند ابزار خاص فراتر از یک مسواک معمولی نیاز دارید. تهیه این ابزار ها سرمایه گذاری برای سلامت آینده دندان های شماست.
مسواک ارتودنسی (Orthodontic Toothbrush)
این مسواک ها دارای طراحی خاصی هستند. برس های میانی آن ها کوتاه تر از برس های کناری است (V-shaped) تا بتوانند به طور همزمان سطح دندان و روی براکت ها را تمیز کنند. استفاده از مسواک های نرم (Soft) برای جلوگیری از آسیب به لثه و براکت ها توصیه می شود.
بیشتر بدانید: ارتودنسی اشتباه
مسواک بین دندانی (Interdental Brush)
این ابزار کوچک که شبیه به یک برس بطری شوی مینیاتوری است، برای تمیز کردن فضا های زیر سیم ارتودنسی و اطراف براکت ها که دسترسی به آن ها با مسواک معمولی دشوار است، ضروری می باشد.
نخ دندان مخصوص ارتودنسی یا فلاس تریدر (Floss Threader)
نخ کشیدن با وجود بریس ها چالش برانگیز است. فلاس تریدر یک حلقه پلاستیکی سوزن مانند است که به شما کمک می کند نخ دندان را از زیر سیم اصلی عبور دهید تا بتوانید فواصل بین دندان ها را تمیز کنید. سوپر فلاس (Super Floss) نیز گزینه دیگری است که یک سر سفت برای عبور دادن آسان از زیر سیم دارد.
واترجت یا آبفشان دهانی (Water Flosser)
واترجت دستگاهی است که با پاشیدن یک جریان آب پر فشار، ذرات غذا و پلاک ها را از بین دندان ها و اطراف براکت ها پاک می کند. اگرچه این دستگاه جایگزین کامل نخ دندان نیست، اما یک ابزار کمکی فوق العاده برای تمیز کردن بریس ها محسوب می شود.
مطالعه بیشتر: صاف کردن دندان کج
مقاله مفید: ارتودنسی متحرک بهتر است یا ثابت؟
راهنمای گام به گام مسواک زدن با بریس
مسواک زدن با بریس ها نیاز به دقت و زمان بیشتری دارد. این فرایند را باید حداقل دو بار در روز (به خصوص قبل از خواب) و ترجیحاً پس از هر وعده غذایی انجام دهید.
- آماده سازی
ابتدا هرگونه قطعه متحرک مانند کش ارتودنسی را از دهان خود خارج کنید. دهان خود را با آب بشویید تا ذرات بزرگ غذا خارج شوند. - مسواک زدن سطوح دندان و براکت ها
مقدار کمی خمیر دندان حاوی فلوراید روی مسواک خود قرار دهید. با زاویه ۴۵ درجه نسبت به خط لثه، بالای براکت ها و خط لثه را با حرکات دایره ای کوچک مسواک بزنید. سپس همین کار را برای زیر براکت ها تکرار کنید. در نهایت، سطح رویی براکت ها را به آرامی مسواک بزنید. - تمیز کردن سطوح جونده و داخلی
سطوح جونده دندان های بالا و پایین و همچنین سطوح داخلی (پشتی) دندان ها را که بریس ندارند، مانند حالت عادی مسواک بزنید. - استفاده از مسواک بین دندانی
مسواک بین دندانی را به آرامی از زیر سیم اصلی و بین دو براکت عبور دهید. با حرکات رفت و برگشتی، کناره های براکت ها و سطح دندان در زیر سیم را تمیز کنید. این کار را برای تمام فضا های بین براکت ها تکرار کنید.
مقاله پیشنهادی: ارتودنسی دندان لمینت شده
لینک مفید: ارتودنسی دندان نیش
آدرس:
خیابان شریعتی, خیابان صادقیان, ساختمان پزشکان پارس, پلاک ۱۰ , طبقه ۴
شماره های تماس:
۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۹ ۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۵
مشاوره و رزرو وقت:
برای گرفتن مشاوره آنلاین و یا رزرو نوبت، کافی است فرم مشاوره در این صفحه را پر کنید.
راهنمای گام به گام نخ کشیدن با بریس
نخ کشیدن حداقل یک بار در روز برای جلوگیری از پوسیدگی بین دندانی و بیماری لثه ضروری است.
- مرحله اول: آماده کردن نخ دندان
حدود ۴۵ سانتی متر از نخ دندان را جدا کرده و آن را از داخل فلاس تریدر عبور دهید. - مرحله دوم: عبور دادن نخ از زیر سیم
فلاس تریدر را به آرامی از زیر سیم اصلی ارتودنسی خود عبور دهید و آن را بکشید تا نخ دندان در زیر سیم قرار گیرد. - مرحله سوم: تمیز کردن فضای بین دندانی
نخ را به آرامی به سمت لثه ببرید و آن را به شکل حرف C دور یک دندان بپیچید. با حرکات بالا و پایین، کناره دندان را از زیر خط لثه تا بالا تمیز کنید. سپس همین کار را برای دندان مجاور تکرار کنید. - مرحله چهارم: تکرار برای تمام دندان ها
این فرایند را برای تمام فواصل بین دندانی در هر دو فک بالا و پایین تکرار کنید. این کار ممکن است در ابتدا زمان بر باشد، اما با تمرین سریع تر خواهید شد.
مقاله مفید: پوسیدگی دندان در ارتودنسی
لینک مفید: برداشتن ارتودنسی دندان
مقایسه روش های مختلف تمیز کردن بریس ها
| ابزار / روش | کاربرد اصلی | مزایا | معایب |
| مسواک ارتودنسی | تمیز کردن کلی سطوح دندان و براکت | طراحی تخصصی و کارایی بالا | به تنهایی کافی نیست |
| مسواک بین دندانی | تمیز کردن زیر سیم و اطراف براکت | حذف پلاک از نواحی با دسترسی سخت | نیاز به دقت و حوصله |
| نخ دندان با فلاس تریدر | تمیز کردن فواصل بین دندانی | ضروری برای جلوگیری از پوسیدگی بین دندانی | زمان بر بودن در ابتدای کار |
| واتر جت (آب فشان) | شستشوی کلی و حذف ذرات غذا | استفاده آسان، ماساژ لثه، کاهش التهاب | جایگزین کامل نخ دندان برای حذف پلاک چسبنده نیست |
نکات مهم تغذیه ای در دوران ارتودنسی
رژیم غذایی شما نیز نقش مهمی در تمیز کردن بریس ها و حفظ سلامت دندان ها دارد.
- غذاهایی که باید از آن ها پرهیز کنید
- غذاهای سخت: مانند آجیل، ته دیگ، یخ و آبنبات های سفت که می توانند باعث شکستن براکت و سیم ارتودنسی شوند.
- غذاهای چسبنده: مانند آدامس، تافی و گز که به براکت ها می چسبند و تمیز کردن آن ها بسیار دشوار است.
- غذاهای شیرین و نوشیدنی های گازدار: مصرف این موارد را به حداقل برسانید زیرا ریسک پوسیدگی را به شدت افزایش می دهند.
- غذاهای مناسب
غذاهای نرم مانند پوره، سوپ، ماست و پاستا به خصوص پس از جلسات تنظیم که ممکن است کمی درد ارتودنسی داشته باشید، مناسب هستند. میوه های سفت مانند سیب را به قطعات کوچک تقسیم کرده و با دندان های عقبی بجوید.
بیشتر بدانید: رنگ های پرطرفدار ارتودنسی
مطالعه بیشتر: ارتودنسی چند دندان
تمیز کردن دستگاه های ارتودنسی متحرک
اگر از دستگاه های ارتودنسی متحرک مانند پلاک ها یا دستگاه های فانکشنال استفاده می کنید، تمیز کردن آن ها نیز اهمیت زیادی دارد.
روش تمیز کردن پلاک ها، هر بار که دندان های خود را مسواک می زنید، پلاک خود را نیز با یک مسواک جداگانه و آب سرد مسواک بزنید. از خمیر دندان استفاده نکنید زیرا مواد ساینده آن می تواند سطح پلاک را خراش دهد. می توانید از قرص های پاک کننده مخصوص نیز به صورت هفتگی استفاده کنید.
مطالعه مفید: ارتودنسی نامرئی برای کودکان
آگاه شوید: ارتودنسی روی دندان کامپوزیت شده
بهداشت دهان در درمان های جایگزین
روش های دیگر ارتودنسی نیاز های بهداشتی متفاوتی دارند.
ارتودنسی نامرئی (الاینر ها)
یکی از بزرگترین مزایای ارتودنسی نامرئی این است که می توانید الاینر ها را هنگام غذا خوردن و مسواک زدن از دهان خارج کنید. این امر بهداشت دهان و دندان را بسیار آسان تر می کند. با این حال، باید خود الاینر ها را نیز به طور منظم تمیز کنید.
ارتودنسی سرامیکی و دیمون
روش تمیز کردن بریس ها در ارتودنسی سرامیکی و ارتودنسی دیمون تفاوتی با بریس های فلزی سنتی ندارد. براکت های سرامیکی ممکن است مستعد لکه پذیری باشند، بنابراین پرهیز از مواد غذایی رنگی مانند قهوه و زردچوبه اهمیت بیشتری پیدا می کند.
مراجعات منظم به دندانپزشک و متخصص ارتودنسی
در طول درمان، علاوه بر جلسات منظم با متخصص ارتودنسی خود، باید برای چکاپ و جرم گیری به دندانپزشک عمومی نیز مراجعه کنید.
یک متخصص ارتودنسی خوب مانند دکتر کاظم دالایی متخصص ارتودنسی در پاسداران در پاسداران، در هر جلسه وضعیت بهداشت دهان شما را بررسی کرده و نکات لازم را یادآوری می کند. آن ها می توانند در صورت لزوم، روش های صحیح تمیز کردن بریس ها را دوباره به شما آموزش دهند.
لینک مفید: شل شدن براکت ارتودنسی
دلیل چیست: عقب رفتن لثه
نتیجه گیری
تمیز کردن بریس ها بخش جدایی ناپذیر و حیاتی از یک درمان ارتودنسی موفق است. با صرف کمی زمان و دقت بیشتر در برنامه بهداشتی روزانه خود و با استفاده از ابزار های مناسب، می توانید از دندان ها و لثه های خود در برابر خطرات پوسیدگی و التهاب محافظت کنید. به یاد داشته باشید که هدف نهایی، نه تنها داشتن دندان هایی مرتب، بلکه داشتن دندان هایی سالم و درخشان پس از پایان درمان است. برای دریافت مشاوره های تخصصی و شروع مسیر خود به سمت یک لبخند زیبا، می توانید به دکتر کاظم دالایی متخصص ارتودنسی در شریعتی تهران مراجعه کنید.
لینک مرتبط: سیم پشت دندان ارتودنسی
برای مشاوره در خصوص درمان جابجایی و چرخش دندان با بهترین متخصص ارتودنسی تهران کافی است با شماره های ۲۲۸۷۸۷۸۹-۰۲۱ | ۲۲۸۷۸۷۸۵-۰۲۱ تماس گرفته و یا فرم مشاوره سایت را پر کنید.
همین الان مشاوره بگیر...
شنبه تا چهارشنبه از 11 صبح الی 20 شب
پنجشنبه از 10 صبح تا 14 بعد از ظهر
سوالات متداول
اگر یک براکت شل یا شکسته شد چه کار کنم؟
در صورت شکستن براکت و سیم ارتودنسی، در اسرع وقت با متخصص ارتودنسی خود تماس بگیرید. اگر قطعه شکسته باعث آزار گونه یا لب شما می شود، می توانید از کمی موم ارتودنسی برای پوشاندن آن تا زمان مراجعه استفاده کنید.
آیا استفاده از دهانشویه های حاوی فلوراید در دوران ارتودنسی مفید است؟
بله، بسیار مفید است. استفاده روزانه از یک دهانشویه ضدعفونی کننده و حاوی فلوراید می تواند به کاهش تعداد باکتری ها و تقویت مینای دندان در برابر اسید کمک کند و یک لایه محافظتی اضافی برای دندان های شما فراهم آورد.
هر چند وقت یکبار باید برای جرمگیری به دندانپزشک مراجعه کنم؟
در طول درمان ارتودنسی، توصیه می شود به جای هر شش ماه، هر سه تا چهار ماه یکبار برای جرمگیری و چکاپ به دندانپزشک عمومی خود مراجعه کنید تا از تجمع پلاک و جرم در نواحی غیر قابل دسترس جلوگیری شود.
آیا واترجت می تواند جایگزین نخ دندان شود؟
خیر. واترجت یک ابزار کمکی فوق العاده برای شستشوی ذرات غذا از اطراف بریس ها است، اما نمی تواند پلاک چسبنده بین دندان ها را به طور کامل مانند نخ دندان حذف کند. بهترین رویکرد، استفاده از هر دو ابزار در کنار هم است.
چرا باید بعد از اتمام درمان ارتودنسی از ریتینر استفاده کرد؟
دندان ها تمایل طبیعی به بازگشت به موقعیت اولیه خود دارند. پاسخ به سوال “چرا باید بعد از ارتودنسی ریتینر گذاشت؟” این است که نگهدارنده ها دندان ها را در موقعیت جدید و اصلاح شده خود تثبیت می کنند و از بازگشت ناهنجاری جلوگیری می نمایند.
منبع:
