مال اکلوژن (Malocclusion) به وضعیت نامناسب قرارگیری دندان ها هنگام بسته شدن فک ها گفته می شود که در آن دندان های بالا و پایین به درستی روی هم قرار نمی گیرند. این مشکل می تواند در ظاهر لبخند، سلامت دهان و عملکرد جویدن و صحبت کردن تأثیر منفی بگذارد. مال اکلوژن یکی از شایع ترین ناهنجاری های ارتودنسی است که ممکن است نیاز به درمان با بریس یا حتی جراحی داشته باشد. شکل صحیح قرار گرفتن دندان ها روی هم که به آن «اُکلوژن» می گویند، نقش بسیار مهمی در سلامت فک و زیبایی لبخند دارد.
اگر به فکر درمان مال اکلوژن خود هستید، دکتر کاظم دالایی، متخصص ارتودنسی، آماده ارائه مشاوره ارتودنسی تخصصی و راهنمایی آنلاین به شما عزیزان است. با ما همراه باشید تا اطلاعات کاملی درباره علل مال اکلوژن، انواع آن، روش های درمان، هزینه و مزایای درمان ارتودنسی برای اصلاح این مشکل کسب کنید.
بررسی کنید: طول درمان ارتودنسی
مقاله مرتبط: بریس ارتودنسی | انحراف فک
فرم مشاوره آنلاین
مال اکلوژن چیست؟
مال اکلوژن اصطلاحی دندانی است که به هرگونه انحراف از اکلوژن ایده آل اشاره دارد؛ به عبارت دیگر، زمانی که دندان های فک بالا و پایین به درستی روی هم قرار نگیرند یا ارتباط صحیحی نداشته باشند، فرد دچار مال اکلوژن است. این ناهنجاری می تواند به شکل جلو آمدگی فک، عقب رفتگی، کج بودن دندان ها، یا شلوغی بیش از حد دندان ها ظاهر شود.
برای آشنایی کامل با انواع ناهنجاری های دندانی، پیشنهاد می کنیم مقاله بایت دندانی چیست؟ را مطالعه کنید. اگر نگران عوارض احتمالی مانند ساییدگی دندان یا مشکلات فکی هستید، توصیه می کنیم مقاله مفصل ما را درباره دیپ بایت و راه های درمان آن ببینید. یکی دیگر از ناهنجاری های رایج فکی، آندربایت است که در آن فک پایین جلوتر از فک بالا قرار می گیرد. اگر دندان های جلویی فک بالای شما بیش از حد جلوتر از دندان های پایینی قرار گرفتند، ممکن است دچار اورجت باشید. این وضعیت می تواند علاوه بر ظاهر، بر سلامت جویدن و گفتار نیز تأثیر بگذارد.
اطلاعات بیشتر: برای کاهش زخم های داخل دهان هنگام استفاده از براکت، موم ارتودنسی راه حل ساده ای است. این موم روی قسمت های تیز دستگاه ارتودنسی قرار میگیرد و از تحریک بافت های نرم جلوگیری میکند.
مقاله مرتبط: درد ارتودنسی | روش های بالا بردن استحکام دندان
مقاله مرتبط: جراحی فک
تفاوت بین اکلوژن نرمال و مال اکلوژن
در حالت اکلوژن نرمال، دندان های فک بالا کمی جلوتر از دندان های فک پایین قرار می گیرند و دندان های آسیای بالا و پایین به درستی در هم قفل می شوند. اما در حالت مال اکلوژن، این هماهنگی وجود ندارد و ممکن است مشکلاتی مانند کراس بایت، اپن بایت، اوربایت یا آندربایت دیده شود. این تفاوت در اکلوژن، به مرور زمان می تواند منجر به مشکلات عملکردی، زیبایی و حتی آسیب به مفصل فک شود.
الاینر های ارتودنسی، با طراحی شفاف و راحت خود، تحولی بزرگ در دنیای ارتودنسی ایجاد کردند. اگر به دنبال راهی ساده و نا محسوس برای صاف کردن دندان های خود هستید، الاینر ها گزینه ای بی نظیر برای شما هستند. بدون نیاز به براکت های فلزی و با امکان جابجایی آسان، میتوانید در طول درمان به زندگی روزمره خود ادامه دهید و از نتیجه ای شگفت انگیز لذت ببرید.
استفاده از وسیع کننده کام یا پالاتال اکسپندر به اصلاح عرض فک بالا و پیشگیری از مال اکلوژن عرضی کمک می کند.
بررسی دقیق نرمال بایت به متخصصان ارتودنسی کمک می کند تا سلامت عملکرد فک و تراز مناسب دندان ها را به درستی ارزیابی کنند.
اگر دندان های فک بالای شما بیش از حد روی دندان های پایین قرار می گیرند، ممکن است دچار اوربایت باشید که بهتر است هرچه زودتر برای درمان آن اقدام کنید.
در صورتی که هنگام بستن دهان، دندان های فک بالا به درستی روی دندان های فک پایین قرار نمی گیرند، ممکن است دچار کراس بایت باشید که نیاز به بررسی تخصصی دارد.
بیشتر بدانید: کش های ارتودنسی | تاثیر ارتودنسی بر تقارن صورت
لینک مفید: ارتودنسی دندان نیش
علل ایجاد مال اکلوژن
مال اکلوژن دندانی ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شود که برخی از آن ها ژنتیکی و برخی دیگر محیطی یا رفتاری هستند:
- عوامل ژنتیکی: بسیاری از موارد مال اکلوژن به صورت ارثی منتقل می شوند؛ برای مثال، اندازه فک یا دندان ها ممکن است از والدین به ارث برسد.
- عادات نادرست دوران کودکی (مثل مکیدن انگشت): عاداتی مانند مکیدن انگشت شست، استفاده طولانی از پستانک یا بطری می توانند باعث تغییر در فرم فک و نظم دندان ها شوند.
- مشکلات رشدی فک: رشد نا متقارن یا نا کامل فک بالا یا پایین می تواند منجر به نا هماهنگی دندان ها شود.
- از دست دادن زودهنگام دندان های شیری: افتادن زودهنگام دندان های شیری باعث حرکت دندان های مجاور به سمت فضای خالی و ایجاد بی نظمی می شود.
- وجود دندان های اضافی یا کم بودن دندان ها: رویش بیش از حد یا نبودن برخی دندان ها می تواند به بی نظمی اکلوژن و شلوغی یا فاصله بین دندان ها منجر شود.
شلوغی دندان ها یکی از نشانه های رایج مال اکلوژن کلاس I است که نیاز به درمان ارتودنسی دارد.
مطالب مفید: روش های کاهش طول درمان ارتودنسی دندان
دلیل چیست: عقب رفتن لثه
اصلاح روابط کلاس دو کانینی با ارتودنسی برای تنظیم صحیح بایت در موارد مال اکلوژن کلاس II بسیار مؤثر است.
در کودکان با مال اکلوژن کلاس III اسکلتی، درمان تغییر رشد توسط دستگاه فیس ماسک به هدایت رشد فک بالا کمک می کند.
انواع مال اکلوژن دندانی
مال اکلوژن بر اساس نحوه قرارگیری فک ها و دندان ها در کلاس های مختلفی طبقه بندی می شود:
- کلاس I (اکلوژن نرمال با شلوغی یا چرخش دندان ها)
در این نوع، ارتباط کلی فک ها طبیعی است اما دندان ها ممکن است نامنظم، شلوغ یا چرخیده باشند. - کلاس II (جلو آمدگی فک بالا)
در این حالت، فک بالا جلوتر از فک پایین قرار می گیرد. این نوع مال اکلوژن معمولاً به شکل اورجت یا اوربایت شدید ظاهر می شود. - کلاس III (جلو آمدگی فک پایین)
در کلاس 3، فک پایین از فک بالا جلوتر قرار دارد که می تواند منجر به آندربایت یا “فک جلو آمده” شود. - انحرافات عرضی و عمودی (کراس بایت، اپن بایت، دیپ بایت)
- کراس بایت: دندان های بالا به جای قرارگیری بیرون از دندان های پایین، به داخل آن ها می افتند.
- اپن بایت: هنگام بسته شدن فک ها، برخی دندان های جلویی یا عقبی به هم نمی رسند.
- دیپ بایت: دندان های فک بالا به طور غیرطبیعی دندان های پایین را می پوشانند.
وجود فک نامتقارن می تواند یکی از دلایل اصلی بروز مال اکلوژن کلاس III یا کراس بایت باشد.
بخوانید: ارتودنسی مجدد
لینک مفید: دندان های نامرتب
آدرس:
خیابان شریعتی, خیابان صادقیان, ساختمان پزشکان پارس, پلاک ۱۰ , طبقه ۴
شماره های تماس:
۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۹ ۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۵
مشاوره و رزرو وقت:
برای گرفتن مشاوره آنلاین و یا رزرو نوبت، کافی است فرم مشاوره در این صفحه را پر کنید.
در برخی از انواع مال اکلوژن شدید، کشیدن دندان برای ارتودنسی به ایجاد فضای لازم برای تنظیم بایت کمک می کند.
مقالات مرتبط: آشنایی با انواع ارتودنسی دندان
جدول مقایسه انواع مال اکلوژن
| نوع مال اکلوژن | ویژگی ها | ظاهر فک و دندان | شایع ترین علائم | روش های درمان رایج |
| کلاس I | اکلوژن نرمال فک ها با شلوغی یا چرخش دندان ها | دندان ها روی هم افتاده یا کج | مشکل در تمیز کردن دندان، پوسیدگی | ارتودنسی ثابت یا نامرئی |
| کلاس II | جلو آمدگی فک بالا نسبت به فک پایین | صورت محدب، لب بالا بیرون زده | دشواری در بستن لب ها، گفتار نامفهوم | ارتودنسی با کش یا هدگیر، دستگاه فانکشنال |
| کلاس III | جلو آمدگی فک پایین یا عقب بودن فک بالا | صورت مقعر، چانه بیرون زده | اختلال جویدن، زیبایی کاهش یافته | ارتودنسی + گاهی جراحی فک |
| کراس بایت | فک بالا باریک تر از فک پایین | دندان های پایین روی دندان های بالا قرار می گیرند | ساییدگی دندان، انحراف فک | ارتودنسی، گسترش فک بالا |
| اپن بایت | تماس نداشتن دندان های جلو هنگام بسته بودن فک ها | فاصله بین دندان های جلو | مشکل در گاز گرفتن یا گفتار | ارتودنسی، اصلاح عادات دهانی |
| دیپ بایت | همپوشانی شدید دندان های جلو | دندان های بالا بیشتر از حد روی دندان های پایین می آیند | سایش دندان های پایین، درد فک | ارتودنسی با بالانس بایت |
علائم و نشانه های مال اکلوژن
مال اکلوژن یا ناهنجاری بایت، گاهی بدون درد و به تدریج نمایان می شود، اما در بسیاری از بیماران با علائم مشخصی همراه است:
- دشواری در جویدن: به هم ریختگی دندان ها یا ناهماهنگی فک ها ممکن است باعث شود غذا به درستی جویده نشود یا فشار غیرطبیعی به عضلات فک وارد شود.
- تغییر شکل صورت یا عدم تقارن: مال اکلوژن شدید ممکن است ظاهر فک یا صورت را تحت تأثیر قرار داده و منجر به عدم تقارن صورت شود.
- تلفظ نادرست حروف: اختلال در قرارگیری دندان ها می تواند بر نحوه ی ادای برخی حروف و کلمات اثر بگذارد.
- پوسیدگی مکرر دندان ها یا بیماری های لثه: دندان هایی که روی هم افتاده یا فشرده هستند، تمیز کردن آن ها دشوارتر بوده و احتمال بروز مشکلات دهان و دندان را افزایش می دهند.
ارتودنسی فک بالا در درمان مواردی چون جلو آمدگی فک بالا (مال اکلوژن کلاس II) کاربرد فراوانی دارد.
درمان دیپ بایت و نامنظمی دندان ها یکی از مراحل کلیدی در کنترل مال اکلوژن عمودی است.
چکار کنیم: ترک خوردگی و شکستگی دندان
روش های تشخیص مال اکلوژن
تشخیص دقیق مال اکلوژن دندانی نیازمند بررسی های تخصصی توسط دندانپزشک یا ارتودنتیست است:
- معاینه بالینی توسط ارتودنتیست: در اولین مرحله، متخصص ارتودنسی وضعیت دندان ها، فک و بایت بیمار را بررسی می کند.
- عکس برداری رادیوگرافی (پانورامیک، لترال سفالومتریک): این تصاویر به ارزیابی ساختار استخوانی فک، موقعیت دندان ها و الگوی رشد کمک می کنند.
- آنالیز بایت و مدل های دندانی: از قالب گیری یا اسکن دیجیتال برای بررسی دقیق تر موقعیت دندان ها و طراحی برنامه ی درمانی استفاده می شود.
ارتودنسی فک پایین می تواند به اصلاح مال اکلوژن کلاس III که ناشی از جلو بودن فک پایین است، کمک کند.
بیشتر بدانید: متخصص ارتودنسی دیمون در تهران
مقاله مفید: بهترین روش ارتودنسی
بیشتر بدانید: ارتودنسی اشتباه
درمان های مال اکلوژن
انتخاب روش مناسب برای درمان مال اکلوژن به شدت ناهنجاری، سن بیمار و شرایط فک بستگی دارد. برخی از مهم ترین راهکارهای درمانی عبارتند از:
- ارتودنسی ثابت و متحرک: رایج ترین روش درمان که با استفاده از بریس های فلزی یا پلاک های شفاف، موقعیت دندان ها اصلاح می شود.
- استفاده از دستگاه های فانکشنال: این دستگاه ها به ویژه در سنین رشد برای هدایت صحیح رشد فک ها و اصلاح رابطه ی آن ها به کار می روند.
- جراحی فک (در موارد شدید): در مال اکلوژن های اسکلتی شدید، ممکن است نیاز به جراحی ارتوگناتیک برای اصلاح ساختار فک ها وجود داشته باشد.
- اصلاح عادات نادرست: درمان برخی ناهنجاری ها با ترک عاداتی مثل مکیدن انگشت یا فشار زبان در سنین پایین امکان پذیر است.
درمان چرخش و جابجایی دندان با استفاده از بریس ها یا روش های غیر جراحی، دندان های کج را به موقعیت صحیح باز می گرداند و علاوه بر بهبود ظاهر، از مشکلات آینده جلوگیری می کند.
در موارد شدید مال اکلوژن اسکلتی، درمان ارتودنسی به همراه جراحی فک تنها راه اصلاح کامل بایت محسوب می شود.
بیشتر بدانید: اقدامات قبل از ارتودنسی دندان
مقاله پیشنهادی: ارتودنسی دندان لمینت شده
عوارض عدم درمان مال اکلوژن
بی توجهی به درمان مال اکلوژن دندانی می تواند پیامدهای جدی برای سلامت دهان و حتی کل بدن به همراه داشته باشد:
- اختلالات مفصل گیجگاهی فکی (TMJ): مال اکلوژن می تواند فشار غیرطبیعی به مفاصل فک وارد کرده و باعث درد، صدا دادن یا محدودیت حرکتی شود.
- افزایش خطر پوسیدگی و التهاب لثه: دندان های نامرتب به سختی تمیز می شوند و همین موضوع احتمال بروز پوسیدگی و بیماری های لثه را بالا می برد.
- سردرد های مزمن و مشکلات گوارشی: جویدن ناکافی غذا می تواند موجب سوء هاضمه شود و فشار عضلانی مداوم منجر به سردرد یا درد گردن شود.
- افت اعتماد به نفس و نارضایتی از ظاهر چهره: ظاهر نا متقارن یا لبخند نا هماهنگ می تواند تأثیر منفی بر عزت نفس فرد بگذارد.
در بسیاری از موارد، مشکلات فک و دندان ها از سنین کودکی آغاز میشوند، و به همین دلیل بررسی و درمان به موقع میتواند از مشکلات جدی تر در آینده جلوگیری کند. یکی از موضوعاتی که کمتر به آن توجه میشود، ارتودنسی دندان های شیری در کودکان است. برخلاف تصور عموم، انجام اقدامات ارتودنسی در دوره ای که کودک هنوز دندان شیری دارد، میتواند تاثیر قابل توجهی در رشد صحیح فک و تنظیم موقعیت دندان های دائمی داشته باشد.
برای درمان مال اکلوژن های پیچیده و ترکیبی، گاهی نیاز به درمان ارتودنسی به همراه جراحی دو فک وجود دارد.
با بهره گیری از دانش تخصصی دکتر دالایی در زمینه ارتودنسی، فاصله بین دندان یا دیاستم به شکلی اصولی اصلاح شده و توازن طبیعی لبخند باز آفرینی می شود.
مال اکلوژن در کودکان و بزرگسالان؛ تفاوت ها و زمان مناسب درمان
مال اکلوژن می تواند در هر سنی بروز کند، اما نوع و شدت آن و نیز گزینه های درمانی، در کودکان و بزرگسالان متفاوت است.
اهمیت غربالگری زودهنگام در کودکان
تشخیص اولیه ناهنجاری های فکی و دندانی در دوران کودکی می تواند از پیشرفت مال اکلوژن جلوگیری کند. متخصصان ارتودنسی توصیه می کنند که اولین ویزیت ارتودنسی در سن ۷ سالگی انجام شود، حتی اگر هنوز همه دندان های دائمی در نیامده باشند.
بیشتر بدانید: باندینگ ارتودنسی
بررسی نمایید: فیس ماسک ارتودنسی
مداخلات ارتودنسی در سنین مختلف
در کودکان، به دلیل رشد فعال فک، می توان از دستگاه های فانکشنال یا ارتودنسی متحرک برای هدایت رشد و اصلاح ناهنجاری استفاده کرد. در حالی که در بزرگسالان، اغلب درمان نیاز به ارتودنسی ثابت و در موارد شدیدتر، ترکیب با جراحی فک دارد.
بدانید: ارتودنسی در دوران بارداری
لینک مفید: شل شدن براکت ارتودنسی
مزایا و محدودیت های درمان در بزرگسالان
درمان مال اکلوژن در بزرگسالان هرچند امکان پذیر است، اما مدت درمان معمولاً طولانی تر بوده و در برخی موارد به جراحی نیاز دارد. با این حال، نتایج درمانی همچنان رضایت بخش هستند و تأثیر مثبتی بر زیبایی و عملکرد دهان دارند.
مقالات مفید: کامپوزیت بهتر است یا ارتودنسی؟
بیشتر بدانید: دستگاه های فانکشنال
پیشگیری از مال اکلوژن
پیشگیری نقش بسیار مهمی در کاهش نیاز به درمان های پیچیده ارتودنسی دارد و از بروز بسیاری از ناهنجاری ها می توان با اقدامات ساده جلوگیری کرد:
- معاینات منظم دندانپزشکی: بررسی های دوره ای توسط دندانپزشک کودک می تواند مشکلات ساختاری یا عملکردی فک و دندان را به موقع شناسایی کند.
- درمان سریع دندان های نهفته یا اضافی: وجود دندان اضافی یا باقی ماندن طولانی مدت دندان شیری می تواند مسیر رویش دندان های دائمی را مختل کند.
- اصلاح عادات دهانی از دوران کودکی: ترک عادت هایی مانند مکیدن انگشت، فشار زبان و تنفس دهانی در سنین پایین از تغییر فرم فک و بروز مال اکلوژن جلوگیری می کند.
خدمات ما: هزینه ارتودنسی متحرک در تهران
خدمات ما: بهترین متخصص ارتودنسی نامرئی
خدمات ما: ارتودنسی ثابت
برای اطلاع دقیق از هزینه ارتودنسی رنگی و مشاوره های تخصصی، می توانید با کلینیک دکتر کاظم دالایی، متخصص ارتودنسی در تهران تماس بگیرید یا فرم مشاوره ارتودنسی آنلاین را پر کنید. تیم ما آماده پاسخگویی به سوالات شماست.
بیشتر بدانید: التهاب لثه در ارتودنسی
مقاله مفید: ارتودنسی یک دندان کج
اطلاعات بیشتر: ارتودنسی یک فک
همین الان مشاوره بگیر...
شنبه تا چهارشنبه از 11 صبح الی 20 شب
پنجشنبه از 10 صبح تا 14 بعد از ظهر
سوالات متداول درباره مال اکلوژن
آیا همه مال اکلوژن ها نیاز به ارتودنسی دارند؟
خیر، در موارد خفیف و بدون علائم عملکردی یا زیبایی خاص، ممکن است درمان نیاز نباشد. اما در بیشتر موارد متوسط و شدید، ارتودنسی توصیه می شود.
مال اکلوژن در چه سنی بهتر درمان می شود؟
بهترین زمان برای مداخله درمانی معمولاً دوران کودکی و اوایل نوجوانی است، زیرا استخوان ها هنوز در حال رشد هستند و اصلاح راحت تر انجام می شود.
آیا مال اکلوژن باعث مشکلات مفصل فک می شود؟
بله، در مواردی ممکن است منجر به اختلالات مفصل گیجگاهی-فکی (TMJ) شود که با درد، صدا دادن فک یا محدودیت در باز و بسته کردن دهان همراه است.
درمان مال اکلوژن چقدر طول می کشد؟
مدت درمان به شدت ناهنجاری بستگی دارد، اما اغلب بین ۱۲ تا ۳۰ ماه زمان می برد.
هزینه درمان مال اکلوژن چقدر است؟
هزینه درمان با توجه به نوع درمان (ارتودنسی ثابت، نامرئی، جراحی فک و…) و شدت مشکل متغیر است.
آیا مال اکلوژن می تواند باعث پوسیدگی دندان شود؟
بله، چرخش یا شلوغی دندان ها باعث دشواری در تمیز کردن و در نتیجه افزایش خطر پوسیدگی و بیماری های لثه می شود.
آیا ممکن است مال اکلوژن به تنهایی با رشد اصلاح شود؟
در برخی موارد خفیف ممکن است رشد طبیعی فک تا حدی اصلاح کننده باشد، ولی اغلب بدون مداخله درمانی کامل اصلاح نمی شود.
نتیجه گیری
مال اکلوژن تنها یک مسئله زیبایی نیست، بلکه می تواند عملکرد جویدن، گفتار، سلامت لثه و حتی ساختار صورت را تحت تأثیر قرار دهد. تشخیص و درمان زودهنگام توسط متخصص ارتودنسی نه تنها از بروز عوارض جدی جلوگیری می کند، بلکه روند درمان را کوتاه تر و آسان تر می سازد.
مراجعه منظم به دندانپزشک و غربالگری ارتودنسی در کودکان از سنین پایین، کلید پیشگیری و درمان موفق است.
بیشتر بدانید: دندان های بیرون زده
مطالعه بیشتر: ارتودنسی چند دندان
بیشتر بدانید: تنفس دهانی | سفت شدن عضلات فک و صورت
منابع
