تغییر رشد فک توسط دستگاه فیس ماسک
درمان تغییر رشد توسط دستگاه فیس ماسک و w arch جهت گسترش عرضی فک بالا و جلو آوردن فک پایین و بهبود اپن بایت قدامی در دختر خانم ۹ ساله که مشکل کلاس ۳ استخوانی و اپن بایت قدامی دارند.
متخصصین ارتودنسی بخوبی از دشواری درمان اینگونه بیماران آگاهند. لبخند زیباتر بیمار ،لذت درمان کردن را در کنار امکان جویدن بهتر، برای ما درمانگران فراهم میسازد.
طول درمان: ۱۲ ماه
درمان تغییر رشد با فیس ماسک و W-Arch
در این نمونه درمان به بررسی یک مورد بالینی موفق از درمان تغییر رشد فکی با استفاده از دستگاههای فیس ماسک و W-Arch در یک دختر ۹ ساله میپردازیم. این کودک با ناهنجاری اسکلتال کلاس ۳ و اپن بایت قدامی به مرکز ارتودنسی مراجعه کرده بود. از نگاه بالینی، بیمار دچار جلو بودن نسبی فک پایین، عقبماندگی رشد فک بالا، و عدم تماس دندانهای جلویی در حالت بسته دهان بود. این شرایط نهتنها زیبایی لبخند را تحت تأثیر قرار داده بود، بلکه جویدن و تکلم کودک را نیز با چالشهایی مواجه ساخته بود.
این نوع ناهنجاریها از جمله دشوارترین مشکلات ارتودنسی در دوران کودکی هستند که اگر در زمان مناسب مداخله نشود، در آینده احتمال نیاز به جراحی فک بسیار بالا خواهد بود. بنابراین مداخله زودهنگام با استفاده از درمانهای ارتوپدیک رشد فک، اهمیت بسیار بالایی دارد. هدف ما در این درمان، اصلاح مسیر رشد فکها، تنظیم موقعیت دندانها و در نهایت ایجاد لبخندی متعادل و عملکردی برای کودک بود.
اهداف درمان کلاس 3 با فیس ماسک
درمان مورد نظر چندین هدف اساسی را دنبال میکرد که شامل موارد زیر بود:
تحریک رشد فک بالا با اعمال نیروهای کنترلشده به سمت جلو، بهمنظور جبران عقبماندگی رشد ماگزیلا نسبت به فک پایین
گسترش عرض فک بالا با استفاده از دستگاه W-Arch برای ایجاد توازن بین قوسهای دندانی بالا و پایین
کاهش و اصلاح اپن بایت قدامی که باعث بهبود تماس بین دندانهای قدامی و کاهش فضای باز در ناحیه جلو دهان میشود
بهبود نمای صورت و افزایش زیبایی لبخند بهویژه در ناحیه خط میانی و ارتباط لب بالا با دندانها
پیشگیری از نیاز به جراحی در آینده از طریق هدایت صحیح رشد فکی در زمان مناسب
طرح درمان ارتودنسی با فیس ماسک
با توجه به سن مناسب بیمار و وجود پتانسیل رشدی بالا، تیم درمان تصمیم به اجرای یک برنامه ارتوپدیک فکی گرفت. دستگاه W-Arch برای گسترش عرض فک بالا طراحی شد. این ابزار ثابت به دندانهای شیری و دائمی اولیه متصل میشود و با اعمال نیروی جانبی، فک بالا را باز کرده و عرض قوس را افزایش میدهد.
در کنار آن، از دستگاه فیس ماسک (Face Mask) استفاده شد که با تکیهگاه پیشانی و چانه، نیروی کششی ملایم و مداومی را به سمت جلو به فک بالا وارد میکرد. این نیرو از طریق کشهای الاستیک به قلابهایی که به دستگاه داخل دهان متصل شده بودند، منتقل میشد. بیمار روزانه بهمدت ۱۲ تا ۱۴ ساعت از این دستگاه استفاده میکرد که بخش عمده آن در زمان خواب شبانه بود.
تنظیمات دستگاه بهصورت مرحلهای و در فواصل مشخص انجام میگرفت تا حرکت استخوانی کنترلشدهای صورت گیرد. از آنجا که موفقیت این درمان به همکاری مستقیم بیمار و خانواده وابسته بود، آموزش کامل در مورد استفاده صحیح از دستگاه، نحوه مراقبت و اهداف درمانی برای والدین و کودک ارائه شد.
روند درمان و پیگیریهای کلینیکی
طول درمان این بیمار حدود ۱۲ ماه بود که طی آن پیشرفت قابلتوجهی در رشد فک بالا و همترازی قوسهای دندانی مشاهده شد. در ماههای ابتدایی، فضای اپن بایت قدامی کاهش یافت و تماس اولیه بین دندانهای جلویی برقرار شد. تا ماه ششم، تغییر در موقعیت فک بالا بهوضوح قابل مشاهده بود و همترازی جانبی نیز رو به بهبود رفت. نمای نیمرخ صورت بیمار نیز به شکل محسوسی متعادلتر شد.
در هر جلسه پیگیری، وضعیت همکاری بیمار، میزان استفاده از فیس ماسک و تمیزی دستگاهها بررسی میشد. همچنین برای حفظ انگیزه کودک، پیشرفتها بهصورت تصویری و با نمودار به بیمار و خانوادهاش نشان داده میشد. پس از پایان دوره فعال درمان، مرحله نگهدارنده آغاز شد تا نتایج حاصلشده تثبیت شود
نتایج درمان در پایان دوره ۱۲ ماهه بسیار رضایتبخش بود. تماس بین دندانهای جلویی در ناحیه قدامی برقرار شد و اپن بایت تقریباً بهطور کامل برطرف گردید. روابط قدامی-خلفی فکها نیز به تعادل نسبی رسید و نمای نیمرخ صورت بیمار بهطور چشمگیری طبیعیتر و هماهنگتر شد. فضای لبخند در نمای روبرو بازتر و متناسبتر دیده میشد و کودک از لبخند جدید خود احساس رضایت و اعتماد به نفس بیشتری داشت.
این درمان نهتنها باعث بهبود زیبایی و عملکرد شد، بلکه احتمال نیاز به جراحی فک در آینده را نیز بهطور قابل توجهی کاهش داد. تیم درمان نیز با مشاهده این پیشرفتها، لذت درمان را در کنار دستاورد علمی تجربه کرد.
درمان تغییر رشد فک با استفاده از فیس ماسک و W-Arch در کودکان با ناهنجاری کلاس ۳ اسکلتی و اپن بایت قدامی، یکی از مؤثرترین مداخلات زودهنگام در ارتودنسی محسوب میشود. بهرهگیری از پتانسیل رشد در سنین پایین، بهویژه در بازه ۸ تا ۱۰ سالگی، امکان اصلاح اسکلتی بدون نیاز به جراحی در آینده را فراهم میکند. موفقیت این نوع درمان نیازمند ارزیابی دقیق، طراحی درست، اجرای منظم و همکاری کامل بیمار و خانواده است.
در این مورد خاص، دستیابی به نتایجی مانند اصلاح تماس دندانهای جلویی، تعادل فکها، و ارتقای قابلتوجه نمای صورت و لبخند، بهوضوح نشان داد که با درمان هدفمند و در زمان مناسب، میتوان مسیر رشد فک را به سمت هماهنگی و زیبایی هدایت کرد.
