ارتوسرجری چیست؟ این اصطلاح که مخفف “ارتودنسی و سرجری (جراحی)” است، به یک رویکرد درمانی جامع و ترکیبی اطلاق می شود که برای اصلاح ناهنجاری های شدید دندانی-فکی به کار می رود. در این روش، درمان ارتودنسی به تنهایی قادر به حل کامل مشکل نیست و نیاز به همکاری نزدیک بین یک متخصص ارتودنسی و یک جراح فک و صورت برای جابجایی استخوان های فک وجود دارد. در این مقاله جامع که با نظارت دکتر کاظم دالایی متخصص ارتودنسی تهیه شده است، به بررسی کامل مفهوم ارتوسرجری، کاندیداهای مناسب، مراحل درمان و نتایج شگفت انگیز آن می پردازیم.
فرم مشاوره آنلاین

ارتوسرجری چیست؟
بسیاری از افراد با مشکلاتی مانند جلو زدگی یا عقب ماندگی فک، عدم تقارن صورت یا مشکلات شدید بایت مواجه هستند. این ناهنجاری ها که ریشه در ساختار اسکلتی فک ها دارند، فراتر از یک مسئله زیبایی شناختی هستند و می توانند عملکرد های حیاتی مانند جویدن، تکلم و تنفس را تحت تاثیر قرار دهند. در چنین مواردی، پاسخ به سوال ارتوسرجری چیست؟ روشن می شود: یک درمان دو تخصصی که با ترکیب هنر ارتودنسی و علم جراحی، نه تنها دندان ها را مرتب می کند، بلکه با اصلاح موقعیت فک ها، پایه و اساس یک صورت متناسب و بایتی سالم را ایجاد می نماید.
بیشتر بدانید: درمان ارتودنسی به همراه جراحی دو فک | انحراف فک
لینک مفید: دندان های نامرتب | سفت شدن عضلات فک و صورت
ارتوسرجری چیست و چرا به آن نیاز پیدا می کنیم؟
پاسخ به سوال ارتوسرجری چیست؟ ارتودنسی می تواند دندان ها را در داخل استخوان فک حرکت دهد، اما قادر به تغییر اندازه یا موقعیت خود استخوان های فک در بزرگسالان نیست. بنابراین، زمانی که ناهماهنگی بین فک بالا و پایین شدید باشد، درمان ترکیبی ضروری می شود.
بدانید: ارتودنسی در دوران بارداری | ارتوپدی فک
بخوانید: ارتودنسی مجدد
کاندیداهای اصلی برای درمان ارتوسرجری
- ناهنجاری های اسکلتی کلاس III (آندربایت): در این حالت، فک پایین به طور قابل توجهی جلوتر از فک بالا قرار دارد. این مشکل که به آن جلو بودن فک پایین نیز می گویند، با ارتوسرجری به خوبی درمان می شود.
- ناهنجاری های اسکلتی کلاس II (اورجت شدید): زمانی که فک بالا بسیار جلوتر از فک پایین باشد و دندان های بیرون زده ظاهر برجسته ای داشته باشند، ارتوسرجری می تواند تعادل را به چهره باز گرداند.
- اپن بایت اسکلتی: در این نوع اپن بایت، به دلیل مشکلات ساختاری فک، بین دندان های جلویی هنگام بسته شدن دهان فاصله وجود دارد.
- فک نا متقارن: عدم تقارن شدید در صورت که به دلیل رشد نابرابر فک ها ایجاد شده است، تنها با درمان ارتودنسی به همراه جراحی فک قابل اصلاح است.
- مشکلات تنفسی و آپنه خواب: عقب بودن شدید فک پایین می تواند راه هوایی را مسدود کند.
مقاله مرتبط: جراحی فک
بررسی کنید: تاثیر ارتودنسی بر چهره
مراحل درمان ارتوسرجری: یک فرایند چند مرحله ای
مرحله اول: ارتودنسی قبل از جراحی
- این مرحله که معمولاً بین ۹ تا ۱۸ ماه طول می کشد، حیاتی ترین بخش آمادگی برای جراحی است.
◦ حذف جبران های دندانی: بدن به طور طبیعی سعی می کند ناهنجاری فک را با کج کردن دندان ها جبران کند. متخصص ارتودنسی با استفاده از ارتودنسی ثابت، این جبران ها را حذف کرده و دندان ها را در موقعیت صحیح خود نسبت به استخوان فک قرار می دهد.
◦ هماهنگ سازی قوس های دندانی: در این فاز، قوس های دندانی بالا و پایین به گونه ای با بریس ارتودنسی مرتب می شوند که پس از جراحی، مانند دو قطعه پازل کاملاً روی هم قرار گیرند.
◦ ایجاد فضای لازم: در برخی موارد، ممکن است نیاز به کشیدن دندان برای ارتودنسی به منظور رفع شلوغی دندان ها و آماده سازی برای جراحی باشد.
- این مرحله که معمولاً بین ۹ تا ۱۸ ماه طول می کشد، حیاتی ترین بخش آمادگی برای جراحی است.
بدانید: ارتودنسی در 40 سالگی و بالاتر
مرحله دوم: جراحی ارتوگناتیک
- پس از آماده شدن دندان ها، بیمار برای جراحی به جراح فک و صورت ارجاع داده می شود.
◦ برنامه ریزی نهایی: جراح و متخصص ارتودنسی با استفاده از رادیوگرافی ها و مدل های سه بعدی، برنامه نهایی جراحی را قطعی می کنند.
◦ انجام جراحی: جراحی در بیمارستان و تحت بیهوشی کامل انجام می شود. جراح با ایجاد برش هایی از داخل دهان، استخوان های فک را جابجا کرده و در موقعیت جدید با صفحات و پیچ های کوچک تیتانیومی ثابت می کند.
- پس از آماده شدن دندان ها، بیمار برای جراحی به جراح فک و صورت ارجاع داده می شود.
بیشتر بدانید: بلیچینگ دندان بعد از ارتودنسی
مرحله سوم: ارتودنسی پس از جراحی
- این مرحله نهایی معمولاً حدود ۶ ماه طول می کشد.
◦ تنظیم دقیق بایت (Fine-tuning): پس از یک دوره بهبودی اولیه، متخصص ارتودنسی با انجام تنظیمات نهایی، دندان ها را در بهترین موقعیت ممکن قرار می دهد تا به یک نرمال بایت پایدار و عملکردی دست یابند.
◦ استفاده از کش های بین فکی: در این مرحله، استفاده از کش ارتودنسی برای هماهنگ کردن نهایی بایت و دستیابی به شکل صحیح قرار گرفتن دندانها روی هم بسیار رایج است.
- این مرحله نهایی معمولاً حدود ۶ ماه طول می کشد.
مطالعه مفید: تغییر فرم لب بعد از ارتودنسی

انواع دستگاه های ارتودنسی مورد استفاده در ارتوسرجری
انتخاب دستگاه ارتودنسی در این درمان ها به نظر متخصص و شرایط بیمار بستگی دارد.
ارتودنسی ثابت
به دلیل نیاز به کنترل دقیق و اعمال نیرو های مشخص، ارتودنسی ثابت رایج ترین انتخاب برای درمان های ارتوسرجری است.
◦ بریس های فلزی: به دلیل استحکام و کارایی بالا، گزینه استاندارد و مطمئن برای این درمان ها هستند.
◦ ارتودنسی سرامیکی: برای بیمارانی که نگران ظاهر بریس های فلزی هستند، ارتودنسی سرامیکی می تواند یک جایگزین زیبا و موثر باشد.
◦ ارتودنسی دیمون: سیستم ارتودنسی دیمون با کاهش اصطکاک، می تواند به راحتی بیشتر بیمار و در برخی موارد، کوتاه تر شدن زمان درمان کمک کند.
بیشتر بدانید: ارتودنسی و جراحی بینی
بیشتر بدانید: ارتودنسی در 50 سالگی و بالاتر
ارتودنسی نامرئی (در موارد خاص)
اگرچه کمتر رایج است، اما در برخی موارد با ناهنجاری های نه چندان شدید و با برنامه ریزی بسیار دقیق، ممکن است بتوان از ارتودنسی نامرئی یا الاینر های شفاف در کنار جراحی استفاده کرد. این تصمیم کاملاً به نظر متخصص ارتودنسی بستگی دارد.
بررسی نمایید: فیس ماسک ارتودنسی
اطلاعات بیشتر: درمان دندان نیش نهفته
آدرس:
خیابان شریعتی, خیابان صادقیان, ساختمان پزشکان پارس, پلاک ۱۰ , طبقه ۴
شماره های تماس:
۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۹ ۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۵
مشاوره و رزرو وقت:
برای گرفتن مشاوره آنلاین و یا رزرو نوبت، کافی است فرم مشاوره در این صفحه را پر کنید.
مقایسه ارتوسرجری با درمان های جایگزین
برای درک بهتر اینکه ارتوسرجری چیست؟ بهتر است آن را با سایر روش ها مقایسه کنیم.
| ویژگی | ارتوسرجری (جراحی و ارتودنسی) | ارتودنسی کاموفلاژ (جبرانی) |
| هدف اصلی | اصلاح کامل ناهنجاری اسکلتی فک | پنهان کردن مشکل فکی با حرکت دندان ها |
| نتیجه ظاهری | تغییرات چشمگیر و بهبود کامل نیم رخ | تغییرات محدود و جزئی در چهره |
| پایداری | بسیار بالا و دائمی | احتمال بازگشت مشکل بیشتر است |
| موارد کاربرد | ناهنجاری های خفیف تا متوسط | |
| پیچیدگی | بالا، نیازمند تیم درمانی | متوسط |
آیا جایگزینی برای ارتوسرجری وجود دارد؟
درک اینکه ارتوسرجری چیست؟ به ما می گوید که برای مشکلات شدید اسکلتی، جایگزین کاملی وجود ندارد، اما در برخی موارد می توان از روش های دیگری استفاده کرد.
ارتودنسی جبرانی (کاموفلاژ)
در موارد خفیف تا متوسط، متخصص ارتودنسی می تواند با حرکت دادن دندان ها، مشکل فکی را تا حدی جبران یا پنهان کند. برای مثال، ممکن است با کشیدن دندان برای ارتودنسی، فضای لازم برای عقب بردن دندان های جلویی ایجاد شود. اما این روش، مشکل اصلی استخوان فک را حل نمی کند.
درمان در سنین رشد
در کودکان و نوجوانانی که هنوز در سن رشد هستند، می توان با استفاده از دستگاه های فانکشنال یا ارتودنسی متحرک، رشد فک ها را هدایت کرد و از نیاز به جراحی در آینده جلوگیری نمود. این رویکرد که بخشی از ارتودنسی دو مرحله ای است، بهترین جایگزین برای ارتوسرجری محسوب می شود.
مقاله مفید: بهترین روش ارتودنسی
نقش متخصص ارتودنسی در درمان ارتوسرجری در شریعتی
همکاری با یک متخصص ارتودنسی با تجربه در زمینه درمان های ترکیبی، کلید موفقیت شماست. یک متخصص ارتودنسی ماهر، مانند یک متخصص ارتودنسی در پاسداران، با برنامه ریزی دقیق مرحله ارتودنسی قبل از جراحی، زمینه را برای یک نتیجه جراحی موفق فراهم می کند. دکتر کاظم دالایی متخصص ارتودنسی شمال تهران، با تجربه گسترده در زمینه درمان های پیچیده ارتوسرجری و همکاری با بهترین جراحان فک و صورت، می تواند یک طرح درمانی جامع و مطمئن را به شما ارائه دهد.

نتایج و مزایای درمان ارتوسرجری
نتایج این درمان قدرتمند، فراتر از زیبایی است و کیفیت زندگی بیمار را در جنبه های مختلف بهبود می بخشد.
- بهبود عملکرد جویدن و تکلم
با قرار گرفتن دندان ها و فک ها در موقعیت صحیح، جویدن غذا بسیار موثرتر شده و تلفظ برخی کلمات که قبلاً دشوار بود، آسان تر می شود. - بهبود ظاهر و تقارن صورت
این درمان تاثیر چشمگیری بر هماهنگی و تقارن اجزای صورت دارد و می تواند نیم رخ فرد را به طور کامل متحول کند که منجر به افزایش اعتماد به نفس می شود. - بهبود سلامت تنفسی
در بیمارانی که از مشکلات تنفسی یا آپنه خواب رنج می برند، جلو آوردن فک می تواند راه هوایی را باز کرده و این مشکلات را به طور کامل برطرف یا به طور قابل توجهی بهبود بخشد. - کاهش درد و مشکلات مفصل فک
با اصلاح بایت و توزیع صحیح نیرو ها، فشار از روی مفصل گیجگاهی-فکی (TMJ) برداشته شده و درد و علائم مربوط به آن کاهش می یابد.
نتیجه گیری
حال که به طور کامل می دانید ارتوسرجری چیست؟، درک می کنید که این درمان یک راه حل جامع و قدرتمند برای افرادی است که از ناهنجاری های شدید دندانی-فکی رنج می برند. اگرچه این فرایند نیازمند زمان، تعهد و همکاری نزدیک بین بیمار، متخصص ارتودنسی و جراح است، اما نتایج آن می تواند زندگی فرد را به طور کامل متحول کند. اگر فکر می کنید کاندیدای این درمان هستید، اولین قدم، دریافت مشاوره ارتودنسی از یک متخصص با تجربه است.
همین الان مشاوره بگیر...
شنبه تا چهارشنبه از 11 صبح الی 20 شب
پنجشنبه از 10 صبح تا 14 بعد از ظهر
سوالات متداول
آیا ارتوسرجری یک عمل زیبایی است؟
خیر. اگرچه نتایج زیبایی چشمگیری دارد، اما ارتوسرجری در وهله اول یک عمل درمانی و عملکردی است که با هدف اصلاح مشکلات بایت، جویدن، تکلم و تنفس انجام می شود.
دوره نقاهت پس از جراحی فک چقدر است؟
بازگشت به فعالیت های عادی مانند کار یا مدرسه معمولاً ۲ تا ۴ هفته طول می کشد.
آیا پس از ارتوسرجری نیاز به ریتینر (نگهدارنده) است؟
بله، کاملاً. پاسخ به سوال چرا باید بعد از ارتودنسی ریتینر گذاشت؟ این است که نگهدارنده ها برای تثبیت نتایج و جلوگیری از بازگشت دندان ها به موقعیت قبلی، پس از پایان مرحله نهایی ارتودنسی، ضروری هستند.
آیا ارتوسرجری دردناک است؟
جراحی تحت بیهوشی کامل انجام می شود و در حین عمل دردی وجود ندارد. ناراحتی اصلی بیشتر مربوط به تورم و محدودیت های غذایی است.
آیا ارتوسرجری ریسک یا عوارضی دارد؟
مانند هر عمل جراحی دیگری، ارتوسرجری نیز ریسک هایی مانند عفونت، خونریزی یا آسیب عصبی (که معمولاً موقتی است) را به همراه دارد. با این حال، با انتخاب یک تیم درمانی مجرب و رعایت دقیق دستورالعمل ها، این ریسک ها به حداقل می رسند.
منابع:
• American Association of Orthodontists (AAO)
• Mayo Clinic – Jaw Surgery



