ارتودنسی پیشگیری

ارتودنسی پیشگیری که به آن ارتودنسی مداخله ای یا فاز اول درمان نیز گفته می شود، یک رویکرد فعالانه و هوشمندانه برای مدیریت و هدایت رشد فک و دندان های کودک است. این درمان به جای منتظر ماندن برای بروز مشکلات پیچیده در سنین نوجوانی، در سنین پایین تر (معمولا بین ۶ تا ۱۰ سالگی) انجام می شود تا ناهنجاری های در حال شکل گیری را در نطفه شناسایی و اصلاح کند. هدف اصلی این نوع ارتودنسی، ایجاد یک محیط ایده آل برای رویش صحیح دندان های دائمی، هدایت رشد فک ها به یک رابطه هماهنگ و حذف عادات دهانی مضر است. این اقدامات به موقع می تواند از نیاز به درمان های بسیار پیچیده تر، طولانی تر و پرهزینه تر مانند کشیدن دندان های دائمی یا جراحی فک در آینده جلوگیری کند.

این مقاله به صورت جامع به بررسی این موضوع می پردازد و توسط دکتر کاظم دالایی متخصص ارتودنسی در شریعتی تهران تایید شده است.

مطلع شوید: ارتودنسی نوجوانان

فرم مشاوره آنلاین

نام و نام خانوادگی

شماره تلفن

نیاز به چه خدماتی دارید؟

به چه خدماتی نیاز دارید؟مشاورهرزرو نوبت

روز مورد نظر برای مراجعه:

روز مورد نظر برای مراجعه:شنبهیکشنبهدوشنبهسه شنبهچهارشنبهپنجشنبه

پیغام

ارسال درخواست

ارتودنسی پیشگیری چیست و چه تفاوتی با ارتودنسی جامع دارد؟

ارتودنسی پیشگیری یک دوره درمانی زودهنگام است که بر روی کودکان در سنین رشد و در دوره دندانپزشکی مختلط (زمانی که هم دندان شیری و هم دائمی در دهان وجود دارد) متمرکز است. هدف اصلی در این مرحله، اصلاح مشکلات اسکلتی و رشدی فک و همچنین مدیریت فضا برای رویش صحیح دندان های دائمی است. در واقع، این درمان بیشتر با ساختار فک و الگوهای رشدی سر و کار دارد تا مرتب کردن تک تک دندان ها. این رویکرد به متخصص ارتودنسی اجازه می دهد تا از پتانسیل رشد طبیعی کودک برای اصلاح ناهنجاری ها بهره ببرد که این امر در بزرگسالی امکان پذیر نیست.

در مقابل، ارتودنسی جامع یا کامل، معمولا در سنین نوجوانی و پس از رویش تمام دندان های دائمی انجام می شود. تمرکز اصلی در این مرحله بر روی مرتب کردن دقیق تمام دندان ها، اصلاح روابط بایتی و دستیابی به یک لبخند زیبا و عملکردی است. کودکانی که یک دوره ارتودنسی پیشگیری را با موفقیت پشت سر گذاشتند، اغلب در آینده به یک دوره درمان جامع بسیار کوتاه تر و ساده تر نیاز خواهند داشت یا در برخی موارد، ممکن است به طور کلی از آن بی نیاز شوند. این رویکرد درمانی معمولا به عنوان فاز اول ارتودنسی دو مرحله ای شناخته می شود.

درک این تفاوت برای والدین بسیار مهم است. ارتودنسی پیشگیری یک سرمایه گذاری برای آینده سلامت دهان و دندان فرزندشان است. این درمان با ساده سازی مشکلات، مسیر را برای دستیابی به یک نتیجه نهایی ایده آل و با ثبات در آینده هموار می کند. این یک دیدگاه بلند مدت است که از بروز مشکلات جدی جلوگیری می کند.

لینک مفید: شل شدن براکت ارتودنسی | انحراف فک

اهداف اصلی و کلیدی در ارتودنسی پیشگیری چیست؟

ارتودنسی پیشگیری اهداف مشخص و بسیار مهمی را دنبال می کند که همگی در راستای ایجاد یک پایه سالم برای سیستم دندانی دائمی کودک هستند.

• هدایت رشد فک ها: اصلاح روابط نامناسب بین فک بالا و پایین برای دستیابی به یک نیم رخ صورت هماهنگ.
• ایجاد فضای کافی برای دندان های دائمی: جلوگیری از شلوغی شدید دندان ها در آینده با مدیریت صحیح فضا در قوس دندانی.
• اصلاح عادات دهانی مضر: ترک عادت هایی مانند مکیدن انگشت یا فشار دادن زبان که می تواند باعث تغییر شکل فک و دندان ها شود.
• کاهش ریسک آسیب به دندان های جلو: عقب بردن دندان های بیرون زده برای کاهش احتمال شکستگی آنها در اثر ضربه.
• بهبود زیبایی و اعتماد به نفس: اصلاح مشکلات قابل مشاهده و بهبود ظاهر لبخند که تاثیر مثبتی بر روحیه کودک دارد.
• دستیابی به شکل صحیح قرار گرفتن دندانها روی هم: ایجاد یک بایت سالم و عملکردی برای جویدن بهتر و کاهش سایش دندان ها.

بررسی کنید: طول درمان ارتودنسی | روش های بالا بردن استحکام دندان

بهترین سن برای اولین معاینه ارتودنسی چه زمانی است؟

انجمن ارتودنتیست های آمریکا (AAO) به اتفاق آرا توصیه می کند که تمام کودکان باید اولین معاینه ارتودنسی خود را حداکثر تا سن ۷ سالگی انجام دهند. در این سن، اولین دندان های آسیای دائمی رویش یافتند و متخصص ارتودنسی می تواند الگوی رشد فک و روابط بایت را به خوبی ارزیابی کند. این معاینه لزوما به معنای شروع فوری درمان نیست، بلکه یک ارزیابی پیشگیرانه برای شناسایی مشکلات احتمالی در مراحل اولیه است.

در این جلسه مشاوره ارتودنسی، متخصص می تواند تشخیص دهد که آیا رشد فک و دندان های کودک طبیعی است یا ناهنجاری در حال شکل گیری است. در صورت وجود مشکل، پزشک می تواند بهترین زمان را برای شروع درمان مداخله ای تعیین کند. گاهی اوقات، ممکن است هیچ درمانی لازم نباشد و کودک تنها تحت نظر قرار گیرد تا در زمان مناسب در آینده، درمان جامع برای او آغاز شود. این معاینه زودهنگام، کلید بهرهمندی از مزایای ارتودنسی پیشگیری است.

بدانید: لق شدن دندان در ارتودنسی | پلاک ارتودنسی

شایع ترین مشکلاتی که با ارتودنسی پیشگیری درمان می شوند

ارتودنسی پیشگیری قادر به اصلاح طیف وسیعی از ناهنجاری های دندانی و فکی در مراحل اولیه است. مداخله به موقع در این موارد می تواند از پیچیده شدن آنها جلوگیری کند.

• کراس بایت قدامی یا خلفی: زمانی که دندان های فک بالا به جای قرار گرفتن در بیرون دندان های پایین، در داخل آنها قرار می گیرند که به آن کراس بایت می گویند.
• شلوغی شدید دندان ها: کمبود فضای شدید که باعث می شود دندان های دائمی به صورت نامرتب و روی هم رویش پیدا کنند.
• جلو بودن شدید فک بالا (اورجت): این وضعیت ریسک آسیب و شکستگی دندان های جلویی را به شدت افزایش می دهد.
• عقب بودن فک بالا یا جلو بودن فک پایین (آندربایت): این ناهنجاری اسکلتی می تواند باعث مشکلات شدید در جویدن و ظاهر صورت شود.
• اپن بایت: وجود فاصله عمودی بین دندان های جلو هنگام بسته بودن دهان که اغلب ناشی از عادات دهانی مضر است.

یاد بگیرید: کشیدن نخ دندان در ارتودنسی | ارتوپدی فک

تفاوت ارتودنسی پیشگیری با درمان های نگهدارنده فضا

گاهی اوقات ارتودنسی پیشگیری با مفاهیم دیگری مانند فضا نگهدارنده ها اشتباه گرفته می شود. در حالی که فضا نگهدارنده ها می توانند بخشی از یک برنامه درمانی پیشگیرانه باشند، اما این دو مفهوم یکسان نیستند. فضا نگهدارنده یک دستگاه کوچک و معمولا غیر فعال است که هدف اصلی آن، حفظ فضای ناشی از افتادن یا کشیدن زودهنگام یک دندان شیری است. این دستگاه از حرکت دندان های مجاور به سمت فضای خالی جلوگیری می کند تا دندان دائمی زیرین بتواند در محل صحیح خود رویش یابد.

در مقابل، ارتودنسی پیشگیری یک رویکرد درمانی بسیار جامع تر و فعال تر است. این درمان نه تنها به مدیریت فضا می پردازد، بلکه به طور فعال رشد فک ها را هدایت می کند، روابط بایت را اصلاح می نماید و عادات مضر را از بین می برد. در واقع، در این درمان از دستگاه های فعال مانند وسیع کننده کام یا فیس ماسک برای ایجاد تغییرات اسکلتی و دندانی استفاده می شود. بنابراین، ارتودنسی دندان های شیری و مدیریت فضای آنها تنها یک جنبه از اهداف گسترده تر ارتودنسی پیشگیری است.

مقاله مفید: بهترین روش ارتودنسی | ارتودنسی بیماران سندرم داون

انواع دستگاه های رایج مورد استفاده در ارتودنسی پیشگیری

بسته به نوع ناهنجاری، متخصص ارتودنسی از دستگاه های مختلفی برای دستیابی به اهداف درمانی در فاز اول استفاده می کند. این دستگاه ها می توانند ثابت یا متحرک باشند.

• وسیع کننده کام (Palatal Expander): استفاده از وسیع کننده کام برای عریض کردن فک بالای تنگ و ایجاد فضای بیشتر برای دندان ها.
• فیس ماسک (Face Mask): برای تحریک رشد فک بالا به سمت جلو در بیمارانی که دچار عقب ماندگی رشد فک بالا هستند.
• دستگاه های اصلاح کننده عادت (Habit Breakers): برای کمک به کودک در ترک عاداتی مانند مکیدن انگشت یا فشار دادن زبان.
• فضا نگهدارنده (Space Maintainer): برای حفظ فضای دندان شیری که زودتر از موعد از دست رفته است.
• هدگیر (Headgear): برای کنترل رشد فک بالا و عقب بردن دندان های آسیای بزرگ برای ایجاد فضا.
• دستگاه های فانکشنال (Functional Appliances): برای هدایت رشد فک پایین به سمت جلو در بیمارانی که فک پایین آنها عقب است.

لینک مفید: دندان های نامرتب

مقایسه ارتودنسی پیشگیری در مقابل درمان جامع (نوجوانی)

مزایای بلند مدت ارتودنسی پیشگیری برای کودک

سرمایه گذاری بر روی ارتودنسی پیشگیری می تواند مزایای بسیار ارزشمندی را در تمام طول زندگی برای فرزند شما به ارمغان بیاورد. این مزایا فراتر از یک لبخند زیبا در کودکی است. یکی از مهمترین فواید، کاهش قابل توجه پیچیدگی درمان های آینده است. با اصلاح مشکلات اسکلتی و ایجاد فضای کافی در سنین پایین، درمان جامع در دوره نوجوانی (در صورت نیاز) بسیار ساده تر، کوتاه تر و کم هزینه تر خواهد بود.

علاوه بر این، این درمان به موقع می تواند احتمال نیاز به روش های تهاجمی تر مانند کشیدن دندان برای ارتودنسی (دندان های دائمی) یا حتی جراحی فک در بزرگسالی را به شدت کاهش دهد. این امر به حفظ تمام دندان های طبیعی و سلامت ساختار صورت کمک می کند. از نظر روانی نیز، اصلاح مشکلات ظاهری در سنین پایین می تواند به افزایش اعتماد به نفس کودک و جلوگیری از تمسخر توسط همسالان منجر شود و پایه ای برای سلامت روانی بهتر در آینده فراهم آورد.

آشنا شوید: ارتودنسی در سن 13 تا 18 سالگی

علائم و نشانه هایی که می گویند کودک شما به ارزیابی نیاز دارد

والدین می توانند با مشاهده برخی علائم، به لزوم یک معاینه ارتودنسی برای فرزند خود پی ببرند. مشاهده هر یک از این موارد به این معنی است که بهتر است برای یک ارزیابی تخصصی اقدام کنید.

• افتادن زودهنگام یا دیرهنگام دندان های شیری: این موضوع می تواند نشان دهنده وجود مشکل در مسیر رویش دندان های دائمی باشد.
• دشواری در جویدن یا گاز گرفتن: ممکن است ناشی از یک بایت نامناسب مانند کراس بایت یا اپن بایت باشد.
• تنفس از راه دهان: تنفس دهانی مزمن می تواند بر روی الگوی رشد فک و صورت تاثیر منفی بگذارد.
• مکیدن انگشت یا شست پس از سن ۵ سالگی: ادامه این عادت می تواند باعث جلو آمدن دندان های بالا و ایجاد اپن بایت شود.
• دندان هایی که به وضوح شلوغ، نابجا یا بلوکه شدند: این موارد نشان دهنده کمبود شدید فضا در قوس دندانی است.
• فک هایی که هنگام باز و بسته شدن صدا می دهند یا جابجا می شوند: این علامت می تواند نشان دهنده وجود مشکل در مفصل فک یا رابطه نامناسب فک ها باشد.

اطلاعات بیشتر: ارتودنسی یک فک

فرآیند تشخیص و برنامه ریزی در ارتودنسی پیشگیری

اولین جلسه مراجعه به متخصص ارتودنسی برای یک ارزیابی پیشگیرانه، شامل یک فرآیند تشخیصی کامل و بدون درد است. در این جلسه، متخصص ابتدا یک تاریخچه پزشکی و دندانپزشکی کامل از کودک شما دریافت می کند. سپس یک معاینه بالینی دقیق از دندان ها، لثه ها، فک ها و صورت کودک انجام می دهد تا هرگونه ناهنجاری قابل مشاهده را ارزیابی کند.

برای به دست آوردن اطلاعات دقیق تر، معمولا از رادیوگرافی های تشخیصی مانند عکس پانورامیک (OPG) استفاده می شود. این عکس به پزشک اجازه می دهد تا موقعیت دندان های رویش نیافته، وجود دندان های اضافه یا غایب و سلامت کلی استخوان فک را بررسی کند. پس از جمع آوری تمام این اطلاعات، متخصص ارتودنسی یافته های خود را با شما در میان می گذارد و در صورت لزوم، یک طرح درمانی اولیه را پیشنهاد می دهد. این اقدامات قبل از ارتودنسی برای موفقیت درمان ضروری است.

بیشتر بدانید: تنفس دهانی

نقش حیاتی دندان های شیری در ارتودنسی پیشگیری

بسیاری از والدین تصور می کنند که دندان های شیری به دلیل موقتی بودن، اهمیت چندانی ندارند. این یک باور کاملا اشتباه است. دندان های شیری نقش های بسیار حیاتی در رشد و تکامل سیستم دندانی کودک ایفا می کنند.

• حفظ کننده طبیعی فضا: هر دندان شیری، فضای لازم برای رویش دندان دائمی جانشین خود را حفظ می کند.
• راهنمای رویش دندان های دائمی: ریشه دندان های شیری، مسیر صحیح رویش را به دندان های دائمی نشان می دهد.
• کمک به رشد طبیعی فک: وجود دندان های شیری سالم برای رشد و تکامل طبیعی استخوان های فک ضروری است.
• عملکرد جویدن و تغذیه: این دندان ها به کودک اجازه می دهند تا غذا را به درستی بجود و تغذیه مناسبی داشته باشد.
• کمک به تکلم: وجود دندان های شیری برای تلفظ صحیح کلمات و رشد مهارت های گفتاری لازم است.

راهکار چیست: در آمدن دندان بالای لثه

آیا ارتودنسی پیشگیری هزینه اضافی است یا یک سرمایه گذاری؟

برخی والدین ممکن است هزینه ارتودنسی پیشگیری را یک هزینه اضافی تلقی کنند، به خصوص که ممکن است کودک در آینده به درمان جامع نیز نیاز داشته باشد. اما نگاه صحیح به این موضوع، در نظر گرفتن آن به عنوان یک سرمایه گذاری هوشمندانه در سلامت و آینده فرزندشان به واسطه تخصص دکتر دالایی متخصص ارتودنسی در قلهک است. با انجام این درمان به موقع، از هزینه های بسیار بالاتر در آینده جلوگیری می شود.

هزینه درمان مشکلات پیچیده اسکلتی با جراحی فک یا درمان های ارتودنسی که نیازمند کشیدن چندین دندان دائمی هستند، به مراتب بیشتر از قیمت یک دوره درمانی پیشگیرانه است. با پرداخت نرخ معقول خدمات درمانی در سنین پایین، می توان در هزینه های آتی صرفه جویی قابل توجهی کرد. در پاسخ به سوال ارتودنسی متحرک بهتر است یا ثابت؟ در این دوره، اغلب از دستگاه های متحرک استفاده می شود که می تواند هزینه ها را مدیریت کند.

دلیل چیست: عقب رفتن لثه

نقش والدین در موفقیت درمان پیشگیرانه ارتودنسی

همکاری و مشارکت فعال والدین، یکی از ارکان اصلی موفقیت در درمان های ارتودنسی کودکان است. این نقش حمایتی در تمام مراحل درمان، از ابتدا تا انتها، حیاتی است.

• ایجاد انگیزه در کودک: والدین می توانند با توضیح مزایای درمان و تشویق کودک، انگیزه او را برای همکاری بالا ببرند.
• نظارت بر استفاده از دستگاه ها: در مورد دستگاه های متحرک، والدین باید بر روی ساعات استفاده منظم کودک نظارت دقیق داشته باشند.
• کمک به رعایت بهداشت: والدین باید به کودک خود در تمیز کردن صحیح دندان ها و دستگاه ارتودنسی کودکان کمک کرده و او را راهنمایی کنند.
• مدیریت رژیم غذایی: رعایت رژیم غذایی مناسب و پرهیز از خوراکی های آسیب رسان به دستگاه، بر عهده والدین است.
• مراجعات منظم به کلینیک: حضور منظم در جلسات ویزیت برای فعال سازی دستگاه ها و پیگیری روند درمان ضروری است.

بیشتر بدانید: تحلیل استخوان فک

از تحلیل لثه در ارتودنسی چه میدانید؟

مقایسه دستگاه های رایج در ارتودنسی پیشگیری

خدمات کلینیک فوق تخصصی ارتودنسی دکتر کاظم دالایی

در کلینیک ما، با تاکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام، خدمات تخصصی ارتودنسی پیشگیری برای کودکان با استفاده از مدرن ترین روش ها و دستگاه ها ارائه می گردد.

• ارتودنسی ثابت: استفاده از سیستم های ارتودنسی ثابت برای فاز دوم درمان در صورت لزوم.
• ارتودنسی متحرک: ارائه انواع پلاک های ارتودنسی متحرک برای اصلاحات جزئی و درمان های پیشگیرانه.
• ارتودنسی نامرئی: ارزیابی و ارائه سیستم ارتودنسی نامرئی برای کودکان (Invisalign First) برای درمان های فاز اول.
• ارتودنسی سرامیکی: گزینه های ارتودنسی سرامیکی برای نوجوانانی که به ظاهر درمان اهمیت می دهند.
• ارتودنسی دیمون: استفاده از سیستم پیشرفته ارتودنسی دیمون برای درمان های سریع تر و راحت تر.
• دستگاه های فانکشنال: طراحی و تجویز انواع دستگاه های فانکشنال برای هدایت رشد فک ها.
• درمان دندان نیش نهفته: برنامه ریزی و اجرای درمان های پیشگیرانه برای جلوگیری از نهفتگی با ارتودنسی دندان نیش.

نتیجه گیری

ارتودنسی پیشگیری یک فلسفه درمانی مدرن و یک هدیه ارزشمند از طرف والدین به فرزندانشان است. این رویکرد با مداخله به موقع در سنین طلایی رشد، می تواند مسیر سلامت و زیبایی لبخند کودک را برای همیشه تغییر دهد. با انجام این درمان، مشکلات پیچیده دندانی و فکی در نطفه اصلاح می شوند، نیاز به درمان های تهاجمی در آینده به شدت کاهش می یابد و پایه ای محکم برای یک عمر سلامت دهان و دندان بنا نهاده می شود. این درمان فراتر از مرتب کردن دندان ها، به بهبود عملکرد، افزایش اعتماد به نفس و ارتقای کیفیت زندگی کودک کمک می کند.

اولین قدم برای بهره مندی از این مزایا، انجام یک معاینه تخصصی در سن مناسب (حدود ۷ سالگی) است. این معاینه به شما به عنوان والدین، یک دید جامع از وضعیت رشد فک و دندان های فرزندتان می دهد و به شما کمک می کند تا با آگاهی کامل، بهترین تصمیم را برای آینده او بگیرید. متخصص ارتودنسی شمال تهران با تجربه و تخصص خود در زمینه ارتودنسی کودکان، آماده ارائه مشاوره و بهترین راهکارهای درمانی به شماست.

سوالات متداول

آیا ارتودنسی پیشگیری همیشه به معنای نیاز به فاز دوم درمان است؟

خیر، لزوما اینطور نیست. در برخی موارد، اگر مشکل تنها به یک یا دو مورد خاص محدود باشد، درمان پیشگیرانه می تواند به تنهایی مشکل را به طور کامل حل کند. در بسیاری از موارد دیگر، این درمان به قدری شرایط را بهبود می بخشد که فاز دوم درمان بسیار کوتاه تر و ساده تر خواهد بود.

آیا دستگاه های ارتودنسی پیشگیری برای کودک دردناک هستند؟

در روزهای اول پس از قرار دادن یا فعال سازی دستگاه، ممکن است کودک احساس فشار یا ناراحتی خفیفی داشته باشد که طبیعی است و نشان دهنده کار کردن دستگاه است. این ناراحتی معمولا با مسکن های معمولی کودکان قابل کنترل است. دستگاه هایی مانند فیس ماسک ارتودنس نیز بیشتر از اینکه دردناک باشند، نیاز به عادت کردن دارند.

آیا می توان برای درمان پیشگیرانه از ارتودنسی نامرئی استفاده کرد؟

بله، امروزه سیستم های ارتودنسی نامرئی ویژه ای برای کودکان (مانند Invisalign First) طراحی شده است که می تواند بسیاری از مشکلات فاز اول درمان، از جمله عریض کردن فک و اصلاح بایت را به خوبی و با راحتی بسیار بالا برای کودک انجام دهد.

اگر کودک من یک دندان شیری را زود از دست بدهد، حتما نیاز به فضا نگهدارنده دارد؟

این موضوع به این بستگی دارد که کدام دندان شیری و در چه سنی از دست رفته باشد. متخصص ارتودنسی با ارزیابی این موارد و با استفاده از رادیوگرافی برای دیدن وضعیت دندان دائمی زیرین، تشخیص می دهد که آیا نیاز به فضا نگهدارنده برای جلوگیری از بروز آندربایت یا مشکلات دیگر وجود دارد یا خیر.

آیا ارتودنسی پیشگیری می تواند از نهفتگی دندان نیش جلوگیری کند؟

بله، یکی از مهمترین اهداف و دستاوردهای ارتودنسی پیشگیری، جلوگیری از نهفتگی دندان نیش است. متخصص با ایجاد فضای کافی در قوس دندانی و در صورت لزوم، کشیدن به موقع دندان نیش شیری، می تواند مسیر رویش دندان نیش دائمی را به سمت صحیح هدایت کند.

آیا درمان پیشگیرانه می تواند فاصله بین دندان های جلویی را ببندد؟

وجود فاصله بین دندان های جلویی در دوره دندانپزشکی مختلط تا حدودی طبیعی است و به آن “ugly duckling stage” می گویند. متخصص ارتودنسی تشخیص می دهد که آیا این فاصله طبیعی است و با رویش دندان های نیش بسته خواهد شد یا نیاز به مداخله برای بستن فاصله بین دندان یا دیاستم وجود دارد.

اگر کودک من همکاری نکند، درمان پیشگیرانه با دستگاه متحرک با شکست مواجه می شود؟

بله، موفقیت درمان با دستگاه های متحرک به شدت به همکاری کودک در استفاده منظم از آنها بستگی دارد. اگر کودک همکاری لازم را نداشته باشد، متخصص ارتودنسی ممکن است استفاده از دستگاه های ثابت یا راهکارهای دیگر را به عنوان جایگزین پیشنهاد دهد.

منبع

• American Association of Orthodontists