فیس ماسک ارتودنسی

فیس ماسک ارتودنسی یک راه حل درمانی غیر تهاجمی و بسیار موثر برای کودکانی است که از ناهنجاری کلاس سه یا همان جلو بودن فک پایین رنج می برند. این دستگاه که به آن ریورس پول هد گیر (Reverse-pull Headgear) نیز گفته می شود، با اعمال نیروی کنترل شده، رشد فک بالا را به سمت جلو هدایت کرده و به هماهنگی و توازن اجزای صورت کمک شایانی می کند. در این مقاله جامع که با نظارت دکتر کاظم دالایی بهترین متخصص ارتودنسی در شریعتی تهران تهیه شده است، به بررسی کامل این دستگاه، از نحوه عملکرد و کاربرد آن گرفته تا بهترین سن برای درمان و مراقبت های لازم می پردازیم تا والدین با آگاهی کامل، بهترین تصمیم را برای سلامت و آینده لبخند فرزند خود بگیرند.

هدف از انجام درمان ارتودنسی پیشگیری چیست؟

فرم مشاوره آنلاین

نام و نام خانوادگی

شماره تلفن

نیاز به چه خدماتی دارید؟

به چه خدماتی نیاز دارید؟مشاورهرزرو نوبت

روز مورد نظر برای مراجعه:

روز مورد نظر برای مراجعه:شنبهیکشنبهدوشنبهسه شنبهچهارشنبهپنجشنبه

پیغام

ارسال درخواست

فیس ماسک ارتودنسی چیست و چگونه عمل می کند؟

فیس ماسک ارتودنسی یک دستگاه ارتوپدیک خارج دهانی است که برای اصلاح ناهنجاری اسکلتی کلاس سه (Class III) یا همان آندربایت طراحی شده است. در این ناهنجاری، فک پایین جلوتر از فک بالا قرار دارد که باعث می شود دندان های پایینی جلوتر از دندان های بالایی قرار بگیرند. این دستگاه از سه بخش اصلی تشکیل شده است: یک پد پیشانی، یک پد چانه و یک چارچوب فلزی که این دو را به هم متصل می کند. کش های ارتودنسی از این چارچوب به یک دستگاه داخل دهانی (مانند دستگاه اکسپندر یا بریس) متصل شده و نیروی ملایم و مداومی را برای کشیدن و هدایت رشد فک بالا به سمت جلو اعمال می کنند. این فرایند به تدریج باعث اصلاح نیم رخ صورت و ایجاد یک رابطه صحیح بین دو فک می شود.

مقاله مفید: ارتودنسی متحرک بهتر است یا ثابت؟ | انحراف فک

چرا درمان زودهنگام آندربایت با فیس ماسک اهمیت دارد؟

درمان ناهنجاری آندربایت در سنین رشد اهمیت فوق العاده ای دارد. اگر این مشکل در کودکی درمان نشود، با افزایش سن و توقف رشد اسکلتی، تنها راه حل باقی مانده برای اصلاح آن، یک درمان پیچیده ترکیبی شامل ارتودنسی و جراحی فک خواهد بود. فیس ماسک ارتودنسی با مداخله به موقع در دوران طلایی رشد، یعنی قبل از بلوغ، می تواند از نیاز به جراحی های سنگین در آینده جلوگیری کند. این رویکرد که بخشی از ارتودنسی دو مرحله ای محسوب می شود، نه تنها از نظر هزینه و پیچیدگی بسیار به صرفه تر است، بلکه به کودک اجازه می دهد تا با صورتی متناسب و هماهنگ وارد دوران نوجوانی و بزرگسالی شود.

بررسی کنید: طول درمان ارتودنسی | ارتوپدی فک

بهترین سن برای استفاده از فیس ماسک ارتودنسی

موفقیت درمان با فیس ماسک ارتودنسی به شدت به زمان بندی آن وابسته است. سن مناسب برای ارتودنسی با این دستگاه، معمولا بین ۷ تا ۱۰ سالگی است. در این بازه سنی، استخوان های صورت و فک بالا هنوز در حال رشد فعال هستند و به نیروهای ارتوپدیک به خوبی پاسخ می دهند. درز های استخوانی فک بالا (Sutures) هنوز جوش نخوردند و می توان با اعمال نیروی کنترل شده، آنها را تحریک به رشد کرد. با ورود به سنین نوجوانی و نزدیک شدن به بلوغ، این درزها به تدریج بسته شده و انعطاف پذیری استخوان کاهش می یابد که این امر اثربخشی فیس ماسک را به شدت کم می کند. به همین دلیل، معاینات اولیه در سن ۷ سالگی توسط متخصص ارتودنسی توصیه می شود.

مقاله مفید: تاثیر ارتودنسی بر روی بینی

اجزای اصلی تشکیل دهنده یک فیس ماسک ارتودنسی

برای درک بهتر نحوه عملکرد این دستگاه، بهتر است با اجزای اصلی آن آشنا شویم. هر بخش نقش مشخصی در اعمال نیروی صحیح و راحتی بیمار دارد.

• پد پیشانی (Forehead Pad)
  این بخش بر روی پیشانی بیمار قرار می گیرد و به عنوان یک تکیه گاه اصلی عمل می کند. وظیفه آن توزیع نیرو و جلوگیری از حرکت دستگاه به سمت بالا است. این پد باید به درستی تنظیم شود تا راحت باشد و باعث فشار بیش از حد یا آزردگی پوست نشود.
• پد چانه (Chin Cup)
  این قطعه در زیر چانه قرار گرفته و تکیه گاه پایینی دستگاه است. این پد از حرکت فیس ماسک به سمت پایین جلوگیری کرده و همزمان نیروی ملایمی را برای کنترل رشد فک پایین اعمال می کند. راحتی این بخش نیز برای همکاری بیمار بسیار مهم است.
• چارچوب فلزی (Metal Frame)
  یک قاب فلزی سبک و عمودی، پد پیشانی و پد چانه را به یکدیگر متصل می کند. این چارچوب در جلوی دهان قرار گرفته و دارای قلاب هایی برای اتصال کش های ارتودنسی است. طراحی این قاب باید به گونه ای باشد که مزاحمتی برای دید یا فعالیت های روزمره کودک ایجاد نکند.
• کش های ارتودنسی (Elastics)
  کش ارتودنسی نیروی محرکه اصلی این سیستم است. این کش ها از قلاب های روی چارچوب فلزی به قلاب های دستگاه داخل دهانی متصل می شوند و نیروی لازم برای کشیدن فک بالا به سمت جلو را فراهم می کنند. سایز و قدرت این کش ها توسط متخصص ارتودنسی تعیین می شود.

بیشتر بدانید: تنفس دهانی

نقش دستگاه اکسپندر (وسیع کننده کام) در کنار فیس ماسک

در بسیاری از موارد، درمان با فیس ماسک ارتودنسی به صورت همزمان با استفاده از یک وسیع کننده کام یا پالاتال اکسپندر انجام می شود. ناهنجاری آندربایت اغلب با تنگی فک بالا و کراس بایت خلفی همراه است. دستگاه اکسپندر که در سقف دهان قرار می گیرد، با باز کردن درز میانی کام، عرض فک بالا را افزایش می دهد. این فرایند نه تنها مشکل کراس بایت را حل می کند، بلکه با “فعال کردن” درز های استخوانی فک بالا، آن را برای پاسخ بهتر به نیروی کششی فیس ماسک آماده می سازد. در واقع، این دو دستگاه به صورت سینرژیک (هم افزا) عمل کرده و نتایج درمان را به شکل چشمگیری بهبود می بخشند.

چه کسانی کاندیدای ایده آل برای درمان با فیس ماسک هستند؟

انتخاب بیمار مناسب برای این نوع درمان، کلید موفقیت آن است. متخصص ارتودنسی شمال تهران با معاینه دقیق می تواند تشخیص دهد که آیا فیس ماسک بهترین راه حل برای کودک شماست یا خیر.

• کودکان در سن رشد: همانطور که گفته شد، بیمار باید در سنین قبل از بلوغ (معمولا زیر ۱۰ سال) باشد.
• وجود ناهنجاری کلاس سه اسکلتی: مشکل اصلی باید ناشی از عقب بودن فک بالا باشد، نه صرفا جلو بودن بیش از حد فک پایین.
• عدم وجود مشکلات عمودی شدید: کودکانی که ارتفاع صورت بسیار بلندی دارند یا دچار اپن بایت شدید هستند، ممکن است کاندیدای خوبی برای این درمان نباشند، زیرا فیس ماسک می تواند این شرایط را تشدید کند.
• همکاری بالای بیمار و والدین: موفقیت این درمان به شدت به همکاری کودک در استفاده منظم از دستگاه و حمایت والدین بستگی دارد.

فرایند درمان با فیس ماسک ارتودنسی چگونه است؟

روند درمان با فیس ماسک یک فرایند مرحله به مرحله است که با همکاری نزدیک بین متخصص، بیمار و والدین پیش می رود.

• مرحله اول: مشاوره و تشخیص
  همه چیز با یک جلسه مشاوره ارتودنسی شروع می شود. در این جلسه، متخصص با معاینه بالینی و بررسی رادیوگرافی های تخصصی، نوع و شدت مال اکلوژن را تشخیص می دهد و تعیین می کند که آیا فیس ماسک راه حل مناسبی است یا خیر.
• مرحله دوم: آماده سازی داخل دهانی
  قبل از تحویل فیس ماسک، دستگاه داخل دهانی باید آماده شود. این مرحله معمولا شامل قالب گیری ارتودنسی برای ساخت دستگاه اکسپندر و سپس قرار دادن بند هایی (Band) بر روی دندان های آسیای بزرگ برای نصب آن است.
• مرحله سوم: تحویل و آموزش
  پس از نصب دستگاه داخل دهانی، فیس ماسک به کودک تحویل داده می شود. متخصص ارتودنسی نحوه صحیح گذاشتن و برداشتن دستگاه، نحوه اتصال کش ها و دستورالعمل های مربوط به ساعات استفاده را به طور کامل به کودک و والدین آموزش می دهد.
• مرحله چهارم: مراجعات دوره ای
  بیمار باید به طور منظم (معمولا هر ۴ تا ۶ هفته) برای بررسی پیشرفت درمان و تنظیم دستگاه ها به کلینیک مراجعه کند. در این جلسات، متخصص نیروی کش ها را تنظیم کرده و وضعیت رشد فک را ارزیابی می کند.

دستورالعمل های استفاده: چند ساعت در روز؟

برای اینکه فیس ماسک ارتودنسی موثر باشد، باید به طور مداوم و برای ساعات طولانی استفاده شود. متخصصان ارتودنسی معمولا استفاده از دستگاه برای ۱۲ تا ۱۴ ساعت در شبانه روز را توصیه می کنند. این زمان شامل ساعات خواب شب و چند ساعت پس از بازگشت از مدرسه در عصر می شود. همکاری کودک در این زمینه حیاتی ترین بخش درمان است و والدین باید با تشویق و ایجاد یک روتین منظم، به فرزند خود کمک کنند.

مدت زمان درمان با فیس ماسک ارتودنسی

طول دوره فعال درمان با فیس ماسک ارتودنسی معمولا بین ۹ تا ۱۲ ماه است. این مدت زمان بسته به شدت ناهنجاری اولیه، سن بیمار و میزان همکاری او می تواند کمی متغیر باشد. هدف این است که در این دوره، رابطه بین فک بالا و پایین به طور کامل اصلاح شده و حتی به یک حالت “بیش اصلاحی” یا Overcorrection برسد. یعنی فک بالا کمی جلوتر از حد نرمال قرار گیرد. این کار به این دلیل انجام می شود که فک پایین پس از بلوغ نیز مقداری رشد رو به جلو خواهد داشت و این بیش اصلاحی، اثر آن رشد آتی را خنثی کرده و نتیجه درمان را در بلند مدت پایدار تر می کند.

مزایای کلیدی استفاده از فیس ماسک ارتودنسی

انتخاب این روش درمانی در زمان مناسب، مزایای بی شماری برای کودک به همراه دارد که فراتر از مرتب کردن دندان ها است.

• بهبود توازن و زیبایی چهره: مهمترین مزیت، ایجاد هماهنگی در نیم رخ صورت و بهبود ظاهر کودک است که تاثیر مستقیمی بر اعتماد به نفس او دارد.
• جلوگیری از جراحی فک در آینده: این درمان می تواند کودک را از یک ارتوسرجری پیچیده و پرهزینه در بزرگسالی بی نیاز کند.
• اصلاح عملکرد جویدن و تکلم: با ایجاد یک شکل صحیح قرار گرفتن دندانها روی هم، عملکرد جویدن، بلع و حتی تلفظ برخی کلمات بهبود می یابد.
• کاهش احتمال آسیب به دندان ها: در ناهنجاری آندربایت، دندان های پیشین در معرض خطر بالای سایش و ضربه قرار دارند. اصلاح این وضعیت، از دندان ها محافظت می کند.

چالش ها و عوارض احتمالی فیس ماسک

مانند هر درمان دیگری، استفاده از فیس ماسک ارتودنسی نیز می تواند با چالش هایی همراه باشد که با مدیریت صحیح قابل کنترل هستند.

• مشکلات پوستی: فشار مداوم پد های پیشانی و چانه ممکن است باعث قرمزی، خارش یا آزردگی پوست شود. تمیز نگه داشتن پد ها و استفاده از یک لایه پارچه نخی نرم در زیر آنها می تواند به کاهش این مشکل کمک کند.
• عدم همکاری بیمار: این بزرگترین چالش است. برخی کودکان ممکن است در برابر استفاده از دستگاه مقاومت کنند. ایجاد یک سیستم پاداش و تشویق مستمر از سوی والدین بسیار مهم است.
• ناراحتی و درد: در روزهای اولیه استفاده، ممکن است کودک احساس فشار یا درد خفیفی در ناحیه فک بالا یا دندان ها داشته باشد که طبیعی است و به مرور برطرف می شود.
• تاثیر بر خواب: تطبیق با خوابیدن با دستگاه ممکن است چند شب طول بکشد، اما اکثر کودکان به سرعت به آن عادت می کنند.

مقایسه درمان با فیس ماسک و رویکرد “انتظار و جراحی”

برای والدین، تصمیم گیری بین مداخله زودهنگام و به تعویق انداختن درمان تا بزرگسالی می تواند دشوار باشد. جدول زیر به مقایسه این دو رویکرد می پردازد.

خدمات کلینیک فوق تخصصی ارتودنسی دکتر کاظم دالایی

در کلینیک ما به مدیریت دکتر کاظم دالایی، ما معتقدیم که هر کودک شایسته داشتن لبخندی زیبا و صورتی متناسب است. به عنوان یک متخصص ارتودنسی در پاسداران، ما با تکیه بر دانش روز و تجربه چندین ساله در زمینه ارتودنسی کودکان و درمان های ارتوپدیک، بهترین و موثرترین راهکارهای درمانی را ارائه می دهیم. هدف ما ارائه درمانی ایمن و کارآمد در یک محیط دوستانه و آرام برای کودکان است تا تجربه مثبتی از سفر ارتودنسی خود داشته باشند.

• ارتودنسی ثابت
• ارتودنسی متحرک
• ارتودنسی نامرئی
• ارتودنسی سرامیکی
• ارتودنسی دیمون
• دستگاه های فانکشنال

آیا فیس ماسک می تواند باعث درد شود؟

یکی از نگرانی های اصلی والدین، احتمال دردناک بودن این درمان برای فرزندشان است. مهم است بدانید که فیس ماسک ارتودنسی برای ایجاد درد طراحی نشده است. نیرویی که این دستگاه اعمال می کند، یک نیروی ملایم و ارتوپدیک است که هدف آن تحریک رشد استخوان است، نه حرکت سریع دندان ها. با این حال، در چند روز اول پس از شروع استفاده یا پس از جلسات تنظیم، کودک ممکن است احساس فشار، کشیدگی یا حساسیت خفیفی در ناحیه دندان های بالا، گونه ها یا پل بینی داشته باشد. این درد ارتودنسی کاملا طبیعی است و نشانه فعال بودن دستگاه می باشد و معمولا طی چند روز برطرف می شود.

مراقبت و نگهداری از دستگاه فیس ماسک

برای حفظ کارایی دستگاه و جلوگیری از بروز مشکلات، رعایت نکات مراقبتی زیر ضروری است:

• تمیز کردن روزانه: پد های پیشانی و چانه و چارچوب فلزی باید هر روز با یک پارچه مرطوب و صابون ملایم تمیز شوند تا از تجمع آلودگی و ایجاد حساسیت پوستی جلوگیری شود.
• بررسی قطعات: والدین باید به طور منظم دستگاه را برای هرگونه شکستگی یا خم شدگی در چارچوب فلزی بررسی کنند و در صورت مشاهده هر مشکلی، فورا با کلینیک تماس بگیرند.
• استفاده از کش های جدید: کش های ارتودنسی به مرور زمان خاصیت کشسانی خود را از دست می دهند. باید دقیقا طبق دستور متخصص، آنها را به صورت روزانه تعویض کرد تا نیروی یکنواخت و موثری اعمال شود.
• نگهداری در جعبه مخصوص: زمانی که از دستگاه استفاده نمی شود، باید آن را در جعبه مخصوص خود نگهداری کرد تا از آسیب دیدن، گم شدن یا قرار گرفتن در دسترس کودکان دیگر یا حیوانات خانگی جلوگیری شود.

مرحله دوم درمان پس از فیس ماسک

درمان با فیس ماسک ارتودنسی معمولا فاز اول از یک درمان دو مرحله ای است. هدف از فاز اول، اصلاح مشکل اسکلتی و ایجاد یک رابطه صحیح بین فک ها است. پس از اتمام این مرحله و با رویش کامل دندان های دائمی (معمولا در سن ۱۲ تا ۱۳ سالگی)، فاز دوم درمان آغاز می شود. در این مرحله، با استفاده از بریس ارتودنسی ثابت یا الاینر های نامرئی، به مرتب کردن دقیق دندان ها، بستن فواصل و ایجاد یک بایت ایده آل و کاملا جفت شده پرداخته می شود. در واقع، فاز اول زمینه را برای یک فاز دوم ساده تر، کوتاه تر و موفق تر فراهم می کند.

جایگزین های فیس ماسک ارتودنسی

اگرچه فیس ماسک یکی از موثرترین روش ها برای درمان آندربایت در سنین رشد است، اما در شرایط خاص یا در صورت عدم همکاری بیمار، گزینه های دیگری نیز ممکن است مطرح شوند. دستگاه هایی مانند “Bone-Anchored Maxillary Protraction” یا BAMP که با استفاده از مینی پلیت های جراحی، نیرو را مستقیما به استخوان فک بالا وارد می کنند، یکی از جایگزین های جدیدتر هستند. این روش نیاز به یک جراحی کوچک دارد اما به همکاری بیمار وابسته نیست.

نقش والدین در موفقیت درمان با فیس ماسک

نقش والدین در این نوع درمان صرفا یک حامی نیست، بلکه آنها بخشی فعال و حیاتی از تیم درمانی هستند. موفقیت درمان با فیس ماسک ارتودنسی تقریبا به طور کامل به میزان همکاری کودک بستگی دارد و این همکاری بدون حمایت، نظارت و تشویق مستمر والدین امکان پذیر نیست.

• ایجاد یک روتین منظم
  والدین باید به کودک کمک کنند تا استفاده از فیس ماسک را به بخشی از روتین روزانه خود تبدیل کند، درست مانند مسواک زدن.
• تشویق و پاداش
  استفاده از سیستم های تشویقی و پاداش برای ساعات استفاده کامل از دستگاه، می تواند انگیزه کودک را به شدت افزایش دهد.
• نظارت بر بهداشت و مراقبت
  والدین مسئول نظارت بر تمیز کردن دستگاه و همچنین رعایت بهداشت دهان و دندان کودک در طول درمان هستند.

آیا پس از درمان با فیس ماسک، مشکل باز می گردد؟

یکی از نگرانی های رایج، احتمال بازگشت ناهنجاری پس از اتمام درمان است. فک پایین به طور طبیعی الگوی رشد طولانی تری نسبت به فک بالا دارد و ممکن است در دوران بلوغ نیز به رشد خود ادامه دهد. به همین دلیل است که متخصصان ارتودنسی معمولا نتیجه درمان را کمی “بیش اصلاح” می کنند (یعنی ارتودنسی فک بالا را کمی بیشتر از حد لازم به جلو می آورند). این کار یک حاشیه اطمینان ایجاد می کند تا رشد آتی فک پایین را جبران نماید. علاوه بر این، پس از اتمام فاز اول، ممکن است از یک پلاک ارتودنسی نگهدارنده شبانه برای حفظ نتیجه تا شروع فاز دوم درمان استفاده شود.

نتیجه گیری

فیس ماسک ارتودنسی یک ابزار درمانی ارزشمند و قدرتمند در دستان متخصص ارتودنسی است که می تواند سرنوشت رشد صورت یک کودک مبتلا به آندربایت را به کلی تغییر دهد. این درمان با مداخله به موقع در سنین طلایی رشد، نه تنها از نیاز به جراحی های پیچیده فک در آینده جلوگیری می کند، بلکه با ایجاد توازن و هماهنگی در اجزای صورت، به بهبود عملکرد جویدن، تکلم و از همه مهمتر، افزایش اعتماد به نفس کودک کمک می کند. موفقیت این درمان در گرو تشخیص صحیح، زمان بندی دقیق و همکاری تنگاتنگ میان متخصص، بیمار و والدین است.

سوالات متداول

آیا کودک من می تواند با فیس ماسک به مدرسه برود؟

خیر، فیس ماسک ارتودنسی برای استفاده در خارج از منزل و در مدرسه طراحی نشده است. دستورالعمل معمول، استفاده از آن در ساعات عصر، شب و هنگام خواب است تا تداخلی با فعالیت های اجتماعی و تحصیلی کودک نداشته باشد.

هزینه درمان با فیس ماسک چقدر است؟

هزینه این درمان به عوامل مختلفی مانند پیچیدگی مورد، نوع دستگاه اکسپندر مورد نیاز و تعرفه های کلینیک بستگی دارد. به طور کلی، هزینه درمان دو مرحله ای (فیس ماسک + بریس) از یک درمان ترکیبی ارتودنسی و جراحی در بزرگسالی بسیار کمتر است. برای اطلاع دقیق از هزینه ها، بهترین راه انجام یک مشاوره ارتودنسی است.

اگر کودک من در استفاده از فیس ماسک همکاری نکند چه باید کرد؟

ابتدا با صبر و حوصله و با استفاده از روش های تشویقی سعی در جلب همکاری او داشته باشید. اگر مشکل ادامه داشت، حتما موضوع را با متخصص ارتودنسی خود در میان بگذارید. ایشان می توانند با صحبت مستقیم با کودک یا ارائه راهکارهای روانشناختی به شما کمک کنند. در موارد شدید عدم همکاری، ممکن است نیاز به بررسی روش های درمانی جایگزین باشد.

آیا این درمان برای هر نوع آندربایت مناسب است؟

خیر، فیس ماسک ارتودنسی عمدتا برای مواردی موثر است که آندربایت ناشی از کمبود رشد فک بالا باشد. اگر مشکل اصلی، رشد بیش از حد فک پایین باشد، اثربخشی فیس ماسک محدودتر است و ممکن است در نهایت نیاز به جراحی فک در بزرگسالی وجود داشته باشد. تشخیص دقیق نوع ناهنجاری توسط متخصص ارتودنسی حیاتی است.

آیا فیس ماسک بر روی دندان های دیگر هم تاثیر می گذارد؟

از آنجایی که نیرو از طریق یک دستگاه داخل دهانی متصل به دندان ها اعمال می شود، ممکن است مقداری حرکت در دندان های آسیایی که به عنوان تکیه گاه استفاده می شوند نیز رخ دهد. متخصص ارتودنسی این حرکات را پیش بینی و مدیریت می کند.

تفاوت فیس ماسک با هد گیر معمولی چیست؟

این دو دستگاه عملکرد کاملا معکوسی دارند. هد گیر معمولی (Headgear) برای درمان ناهنجاری کلاس دو (جلو بودن فک بالا یا اورجت) استفاده می شود و هدف آن کنترل یا عقب بردن رشد فک بالا است. اما فیس ماسک (Reverse-pull Headgear) برای درمان ناهنجاری کلاس سه (عقب بودن فک بالا) به کار می رود و هدف آن تشویق و جلو آوردن رشد ارتودنسی فک بالا است.

آیا پس از درمان با فیس ماسک، ظاهر بینی کودک تغییر می کند؟

این تغییرات معمولا شامل بهبود زاویه بینی نسبت به لب بالا و ایجاد یک ظاهر متعادل تر است و یک نتیجه جانبی مطلوب محسوب می شود.

منابع:

• Angle Orthodontist
• British Orthodontic Society (BOS)