ارتودنسی و بیماری های خاص

ارتودنسی و بیماری های خاص موضوعی است که نیازمند همکاری نزدیک بین بیمار، متخصص ارتودنسی و پزشک معالج می باشد. وجود بیماری های سیستمیک مانند دیابت، بیماری های قلبی، صرع، پوکی استخوان یا اختلالات خود ایمنی، به معنای عدم امکان انجام درمان ارتودنسی نیست، بلکه به معنای لزوم اتخاذ تدابیر و ملاحظات ویژه برای اطمینان از یک درمان ایمن و موثر است. در این مقاله جامع که با نظارت دکتر کاظم دالایی متخصص ارتودنسی در پاسداران، به بررسی کامل تاثیر این بیماری ها بر فرآیند درمان، چالش های پیش رو و راهکار هایی که برای مدیریت این شرایط به کار می برد، پرداخته می شود.

چرا ارتودنسی و بیماری های خاص نیازمند توجه ویژه است؟

ارتباط بین ارتودنسی و بیماری های خاص از آنجا ناشی می شود که سلامت عمومی بدن تاثیر مستقیمی بر سلامت دهان و دندان، به خصوص بافت های نگهدارنده دندان (لثه و استخوان) دارد. در بیمارانی که با یک بیماری سیستمیک دست و پنجه نرم می کنند، واکنش بدن به نیرو های ارتودنسی و توانایی ترمیم و بازسازی بافت ها ممکن است متفاوت باشد. بنابراین، قبل از شروع هرگونه درمانی، متخصص ارتودنسی باید یک تاریخچه پزشکی کامل و دقیق از بیمار دریافت کند. این اطلاعات به متخصص کمک می کند تا یک طرح درمانی ایمن و شخصی سازی شده را تدوین نماید و از بروز هرگونه عارضه احتمالی در طول درمان جلوگیری کند. این فرآیند با یک جلسه مشاوره ارتودنسی دقیق آغاز می شود.

بررسی کنید: طول درمان ارتودنسی | واکنش آلرژیک به براکت های ارتودنسی

فرم مشاوره آنلاین

نام و نام خانوادگی

شماره تلفن

نیاز به چه خدماتی دارید؟

به چه خدماتی نیاز دارید؟مشاورهرزرو نوبت

روز مورد نظر برای مراجعه:

روز مورد نظر برای مراجعه:شنبهیکشنبهدوشنبهسه شنبهچهارشنبهپنجشنبه

پیغام

ارسال درخواست

ارتودنسی و بیماری های خاص: ملاحظات کلیدی برای دیابت

بیماران مبتلا به دیابت، به خصوص دیابت کنترل نشده، بیشتر در معرض خطر ابتلا به بیماری های لثه و عفونت قرار دارند.

• کنترل دقیق قند خون
  • مهم ترین پیش شرط برای شروع درمان در بیماران دیابتی، کنترل پایدار قند خون (سطح HbA1c) است.
• ریسک بالاتر بیماری لثه
  • بیماران دیابتی باید بهداشت دهان و دندان خود را با وسواس بیشتری رعایت کنند، زیرا مستعد التهاب لثه در ارتودنسی هستند که می تواند به تحلیل استخوان و از دست رفتن دندان منجر شود.
• بهبودی آهسته تر
  • بهبود زخم های کوچک ناشی از بریس ها در دهان ممکن است در این بیماران کمی آهسته تر باشد، به همین دلیل استفاده از موم ارتودنسی و نحوه کار با آن به بیمار آموزش داده می شود.

ارتودنسی و بیماری های قلبی: رویکردی محتاطانه

درمان ارتودنسی برای بیمارانی که سابقه مشکلات قلبی دارند، کاملا امکان پذیر است اما نیازمند رعایت احتیاط های خاصی است تا از هرگونه ریسکی در مسیر درمان ارتودنسی و بیماری های خاص جلوگیری شود.

• بیماری های دریچه ای قلب و نقایص مادرزادی
  • بیمارانی که دارای مشکلات خاص دریچه ای قلب، دریچه های مصنوعی یا برخی نقایص مادرزادی قلبی هستند، ممکن است قبل از برخی اقدامات دندانپزشکی که با خونریزی همراه است، نیاز به دریافت آنتی بیوتیک پروفیلاکسی (پیشگیرانه) داشته باشند.
  • این کار برای جلوگیری از ورود باکتری های دهان به جریان خون و ایجاد عفونت قلبی خطرناکی به نام اندوکاردیت عفونی انجام می شود.
• دارو های رقیق کننده خون
  • بسیاری از بیماران قلبی از دارو های ضد انعقاد خون مانند وارفارین یا آسپرین استفاده می کنند.
  • متخصص ارتودنسی باید از این موضوع مطلع باشد، به خصوص اگر نیاز به کشیدن دندان برای ارتودنسی وجود داشته باشد تا اقدامات لازم برای کنترل خونریزی با هماهنگی پزشک معالج انجام شود.
• فشار خون بالا
  • استرس و اضطراب ناشی از جلسات دندانپزشکی می تواند باعث افزایش موقت فشار خون شود. مدیریت استرس و ایجاد یک محیط آرام و بدون تنش برای این بیماران اهمیت زیادی دارد.

آگاه باشید: تاثیر سیگار و قلیان بر درمان ارتودنسی | ارتودنسی بیماران سندرم داون

چالش های ارتودنسی و بیماری های خاص: پوکی استخوان

پوکی استخوان بیماری است که باعث کاهش تراکم و استحکام استخوان می شود. از آنجایی که حرکت دندان ها در ارتودنسی به طور مستقیم با تحلیل و بازسازی استخوان فک در ارتباط است، این بیماری می تواند طرح درمان ارتودنسی و بیماری های خاص را به طور جدی تحت تاثیر قرار دهد.

• تاثیر دارو های بیس فسفونات
  • بسیاری از بیماران مبتلا به پوکی استخوان از داروهایی به نام بیس فسفونات استفاده می کنند. این دارو ها فرآیند تحلیل استخوان (که برای حرکت دندان ضروری است) را مهار می کنند.
  • از آنجا که حرکت دندان نیازمند تحلیل استخوان در یک سمت و ساخت استخوان در سمت دیگر است، این دارو ها می توانند به شدت حرکت دندان ها را کند یا حتی متوقف کنند.
  • در موارد نادر، این دارو ها می توانند ریسک یک عارضه جدی به نام استئونکروز فک (مرگ بافت استخوانی) را پس از اقدامات تهاجمی افزایش دهند.
• نیاز به نیرو های سبک تر
  • متخصص ارتودنسی برای بیماران مبتلا به پوکی استخوان، معمولا از نیرو های بسیار سبک تر و ملایم تری برای حرکت دادن دندان ها استفاده می کند تا از وارد آمدن فشار بیش از حد به استخوان دارای تراکم پایین جلوگیری شود و از درد ارتودنسی غیر ضروری پیشگیری شود.
• افزایش طول دوره درمان
  • به دلیل حرکت آهسته تر دندان ها و نیاز به اعمال نیرو های ملایم تر، طول دوره درمان در این بیماران ممکن است کمی بیشتر از حد معمول باشد.

یاد بگیرید: کشیدن نخ دندان در ارتودنسی

اهمیت همکاری بین متخصص ارتودنسی و پزشک معالج

برای بیمارانی که دارای شرایط پزشکی خاص هستند، ارتباط و همکاری مستمر بین متخصص ارتودنسی و پزشک معالج بیمار (مانند متخصص قلب، غدد یا روماتولوژی) امری حیاتی و غیر قابل چشم پوشی است.

• اطلاع رسانی دقیق
  • متخصص ارتودنسی باید پزشک معالج را از طرح درمان، نوع دستگاه های مورد استفاده و مدت زمان تقریبی درمان مطلع سازد.
  • این اطلاع رسانی به پزشک کمک می کند تا در صورت نیاز، دارو ها یا توصیه های پزشکی بیمار را متناسب با شرایط جدید تنظیم کند.
• کسب تاییدیه پزشکی
  • در بسیاری از موارد، به خصوص قبل از اقدامات تهاجمی تر مانند جراحی فک یا کشیدن دندان، متخصص ارتودنسی نیاز به دریافت تاییدیه کتبی از پزشک معالج دارد.
  • این تاییدیه تضمین می کند که بیمار از نظر شرایط پزشکی عمومی، در وضعیت پایداری برای انجام درمان قرار دارد.
• مدیریت دارو ها
  • برخی دارو ها می توانند بر حرکت دندان ها یا سلامت لثه تاثیر بگذارند. هماهنگی بین دو متخصص برای مدیریت این دارو ها ضروری است. یکی از مهم ترین اقدامات قبل از ارتودنسی برای بیماران خاص، همین هماهنگی بین رشته ای است.

مقاله مفید: ارتودنسی در سن بالا

جدول ملاحظات ارتودنسی در بیماری های خاص

راهکار های ایمنی برای ارتودنسی و بیماری های خاص: صرع

بیماران مبتلا به صرع می توانند با موفقیت درمان ارتودنسی را پشت سر بگذارند، اما ایمنی بیمار در اولویت اول قرار دارد. متخصص ارتودنسی معمولا استفاده از دستگاه های ثابت مانند براکت ارتودنسی را ترجیح می دهد و ممکن است از دستگاه های متحرک که احتمال جابجایی یا بلعیدن آن ها وجود دارد، پرهیز کند. همچنین مهم است که بیمار دارو های خود را به طور منظم مصرف کرده و بیماری خود را تحت کنترل داشته باشد تا ریسک وقوع حمله به حداقل برسد.

ارتودنسی و اختلالات خود ایمنی (مانند لوپوس یا آرتریت روماتوئید)

بیماری های خود ایمنی می توانند بافت های مختلف بدن، از جمله مفصل فک و بافت های همبند لثه را تحت تاثیر قرار دهند. بیمارانی که به دلیل این بیماری ها از دارو های سرکوب کننده سیستم ایمنی (مانند کورتیکواستروئید ها) استفاده می کنند، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای عفونت قرار داشته باشند و روند بهبودی در آن ها کندتر باشد. همچنین، درگیری مفصل گیجگاهی فکی (TMJ) در بیماری مانند آرتریت روماتوئید، می تواند بر طرح درمان و نوع نیرو هایی که به فک وارد می شود، تاثیر بگذارد. در این موارد، درمان ناهنجاری های مال اکلوژن نیازمند دقت و برنامه ریزی دوچندان است. ارتباط مستمر با روماتولوژیست برای مدیریت همزمان ارتودنسی و بیماری های خاص ضروری است.

بیشتر بدانید: ارتودنسی در 30 سالگی

بهداشت دهان و دندان: کلید موفقیت درمان ارتودنسی و بیماری های خاص

اگر یک عامل مشترک برای موفقیت درمان ارتودنسی در تمام بیماران، به خصوص بیماران دارای شرایط خاص پزشکی وجود داشته باشد، آن عامل، رعایت بهداشت دهان و دندان در بالاترین سطح ممکن است. وجود دستگاه های ارتودنسی، تمیز کردن دندان ها را دشوارتر می کند. در بیمارانی که سیستم ایمنی ضعیف تری دارند یا مستعد عفونت هستند، این موضوع اهمیت دو چندانی پیدا می کند. استفاده منظم از مسواک های مخصوص ارتودنسی، نخ دندان، مسواک های بین دندانی و دهانشویه های ضد عفونی کننده برای تمیز کردن بریس ها و جلوگیری از تجمع پلاک و باکتری، کاملا ضروری و حیاتی است و می تواند از عوارض جدی جلوگیری کند.

آیا آسم و آلرژی بر درمان ارتودنسی تاثیر دارد؟

بیماران مبتلا به آسم یا آلرژی های شدید نیز نیاز به ملاحظات خاصی در طول درمان ارتودنسی و بیماری های خاص دارند. برخی از موادی که در ارتودنسی استفاده می شوند، مانند لاتکس در برخی از کش ها یا نیکل در برخی سیم ها و براکت های فلزی، می توانند در افراد حساس باعث واکنش های آلرژیک شوند. متخصص ارتودنسی باید قبل از شروع درمان از آلرژی های بیمار مطلع باشد تا از مواد جایگزین و ضد حساسیت استفاده کند. همچنین، بیمارانی که به دلیل تنفس دهانی ناشی از آسم، دچار مشکلات رشدی فک و ناهنجاری هایی مانند اپن بایت شدند، ممکن است نیاز به درمان های پیچیده تری مانند دستگاه های ارتوپدی فک داشته باشند.

ارتودنسی و اختلالات خونی (مانند هموفیلی)

برای بیمارانی که دچار اختلالات انعقادی خون هستند، هرگونه اقدامی که بتواند منجر به خونریزی شود، باید با احتیاط فراوان انجام گردد. اقداماتی مانند کشیدن دندان، قرار دادن مینی اسکرو یا جراحی های فک، باید حتما با هماهنگی کامل متخصص هماتولوژی و در یک مرکز مجهز انجام شود تا فاکتور های انعقادی لازم قبل از عمل تزریق شده و از خونریزی شدید جلوگیری گردد.

ملاحظات روانشناختی ارتودنسی در بیماران خاص

مدیریت یک بیماری مزمن به خودی خود می تواند استرس زا باشد. اضافه شدن یک درمان طولانی مدت مانند ارتودنسی نیز می تواند بار روانی مضاعفی را به بیمار تحمیل کند. ایجاد یک رابطه مبتنی بر اعتماد بین بیمار و متخصص ارتودنسی شمال تهران، توضیح کامل و شفاف مراحل درمان و اطمینان بخشی به بیمار در مورد ایمن بودن فرآیند، نقش مهمی در کاهش استرس و افزایش همکاری بیمار دارد. متخصص ارتودنسی باید علاوه بر مهارت های فنی، توانایی برقراری ارتباط موثر و درک شرایط روحی بیمار خود را نیز داشته باشد و محیطی آرام و حمایتی برای او فراهم کند.

نقش رژیم غذایی در طول دوره ارتودنسی و بیماری های خاص

رژیم غذایی مناسب در طول درمان ارتودنسی برای همه بیماران مهم است، اما برای مدیریت همزمان ارتودنسی و بیماری های خاص اهمیت بیشتری دارد. به عنوان مثال، در بیماران دیابتی، پرهیز از مواد غذایی و نوشیدنی های شیرین برای کنترل قند خون و جلوگیری از پوسیدگی ضروری است. در بیمارانی که مستعد مشکلات لثه هستند، مصرف مواد غذایی غنی از ویتامین C می تواند به سلامت لثه ها کمک کند. پرهیز از غذا های سفت و چسبناک نیز یک قانون عمومی است که برای جلوگیری از آسیب به دستگاه های ارتودنسی و کاهش مراجعات اورژانسی باید توسط همه بیماران رعایت شود.

آیا امکان درمان ناهنجاری های شدید فک وجود دارد؟

بله، حتی بیمارانی که دارای بیماری های خاص هستند نیز می توانند برای اصلاح ناهنجاری های شدید اسکلتی فک اقدام کنند. درمان این مشکلات معمولا نیازمند ترکیبی از ارتودنسی و جراحی فک است که به آن ارتوسرجری گفته می شود. در چنین شرایطی، همکاری سه جانبه بین متخصص ارتودنسی، جراح فک و صورت و پزشک معالج بیمار برای برنامه ریزی دقیق جراحی، مدیریت دارو ها و کنترل شرایط بیمار قبل، حین و بعد از عمل جراحی، کاملا ضروری است تا درمان با کمترین ریسک و بهترین نتیجه ممکن انجام شود.

تکنولوژی های نوین برای درمان ایمن تر بیماران خاص

استفاده از اسکنر های سه بعدی به جای قالب گیری ارتودنسی سنتی، تجربه راحت تری را برای بیمار فراهم می کند. سیستم های درمان با پلاک های شفاف یا الاینر ارتودنسی، به دلیل قابلیت برداشتن در هنگام غذا خوردن و مسواک زدن، بهداشت را برای بیماران مستعد مشکلات لثه، آسان تر می نماید. این تکنولوژی ها به متخصص اجازه می دهند تا طرح درمانی دقیق تری را با پیش بینی بهتر نتایج، ارائه دهد.

باندینگ و دی باندینگ در بیماران با شرایط خاص

فرآیند باندینگ ارتودنسی یا چسباندن براکت ها و دی باندینگ یا برداشتن آن ها، در بیماران خاص نیاز به دقت بیشتری دارد. در بیمارانی با مینای ضعیف یا دارای مشکلات استخوانی، باید از مواد و تکنیک های ملایم تری استفاده شود. همچنین در مرحله دی باندینگ، پاکسازی چسب های باقی مانده باید با وسواس بیشتری انجام شود تا از هرگونه آسیب یا خراش به سطح دندان جلوگیری گردد. این مراحل اگرچه تهاجمی نیستند، اما دقت در انجام آن ها برای حفظ سلامت دندان ها در این بیماران حیاتی است.

ارتودنسی و سلامت روان: کاهش اضطراب

ارتباط تنگاتنگی بین سلامت روان و درمان های طولانی مدت پزشکی وجود دارد. بیمارانی که با بیماری های خاص زندگی می کنند، ممکن است سطوح بالاتری از اضطراب را تجربه کنند. یک درمان موفق ارتودنسی نه تنها باعث بهبود عملکرد سیستم جونده و زیبایی لبخند می شود، بلکه می تواند با افزایش اعتماد به نفس، تاثیر مثبتی بر سلامت روان بیمار نیز داشته باشد. منظم شدن دندان ها و رفع مشکلاتی مانند دندان های بیرون زده می تواند به طور قابل توجهی کیفیت زندگی و تعاملات اجتماعی فرد را بهبود ببخشد.

مدیریت اورژانس های ارتودنسی در بیماران خاص

بروز مشکلات اورژانسی مانند شکستن براکت و سیم ارتودنسی می تواند برای هر بیماری اتفاق بیفتد، اما مدیریت آن در بیماران خاص اهمیت بیشتری دارد. به عنوان مثال، یک سیم تیز می تواند در بیماری که مستعد عفونت یا کندی بهبودی است، باعث ایجاد زخم های جدی تری شود. بیماران باید با نحوه مدیریت موقت این مشکلات، مانند استفاده از موم ارتودنسی، آشنا باشند و در اسرع وقت به کلینیک مراجعه کنند. اطلاع رسانی سریع به متخصص در مورد هرگونه مشکل، برای جلوگیری از عوارض بعدی بسیار مهم است.

نقش نگهدارنده ها در مدیریت ارتودنسی و بیماری های خاص

این موضوع در بیماران خاص که ممکن است ثبات استخوانی کمتری داشته باشند یا دچار تحلیل لثه باشند، اهمیت دو چندانی دارد. پاسخ به این سوال که چرا باید بعد از ارتودنسی ریتینر گذاشت؟ این است که این دستگاه ها از بازگشت دندان ها به موقعیت نامرتب اولیه جلوگیری کرده و موفقیت بلند مدت درمان ارتودنسی و بیماری های خاص را تضمین می کنند.

خدمات تخصصی ارتودنسی در کلینیک دکتر کاظم دالایی

در کلینیک فوق تخصصی ارتودنسی دکتر کاظم دالایی، ما با درک عمیق از پیچیدگی های درمان ارتودنسی در بیماران با شرایط خاص، آماده ارائه خدمات شخصی سازی شده و ایمن هستیم. تیم ما با بهره گیری از دانش روز، تکنولوژی های پیشرفته و همکاری نزدیک با پزشکان معالج، بهترین و موثرترین طرح درمانی را برای دستیابی به لبخندی زیبا و سالم، با در نظر گرفتن تمام ملاحظات پزشکی، تدوین و اجرا می کند.

• ارتودنسی ثابت
• ارتودنسی متحرک
• ارتودنسی نامرئی
• ارتودنسی سرامیکی
• ارتودنسی دیمون
• دستگاه های فانکشنال

نتیجه گیری

انجام درمان ارتودنسی برای بیمارانی که با بیماری های خاص دست و پنجه نرم می کنند، نه تنها امکان پذیر است، بلکه با یک برنامه ریزی دقیق و مدیریت صحیح، می تواند کاملا ایمن و موفقیت آمیز باشد. کلید موفقیت در این مسیر، انتخاب یک متخصص ارتودنسی آگاه و با تجربه، ارتباط شفاف و صادقانه بیمار با تیم درمانی خود در مورد تمام جنبه های سلامتی اش، و همکاری نزدیک بین متخصص ارتودنسی و پزشک معالج است. با رعایت ملاحظات لازم و مراقبت های دقیق بهداشتی، این بیماران نیز می توانند مانند سایر افراد از مزایای یک لبخند زیبا و یک سیستم جونده کارآمد بهرمند شوند. در کلینیک فوق تخصصی دکتر کاظم دالایی متخصص ارتودنسی در شریعتی تهران، سلامت عمومی شما همواره در اولویت اول قرار دارد.

سوالات متداول

آیا فردی که پوکی استخوان دارد، می تواند ارتودنسی کند؟

بله، اما با ملاحظات ویژه. این بیماران باید حتما متخصص ارتودنسی را در جریان بیماری و تمام دارو های مصرفی خود، به خصوص دارو های دسته بیس فسفونات، قرار دهند. متخصص با استفاده از نیرو های بسیار سبک تر و ملایم تر درمان را پیش می برد.

آیا درمان ارتودنسی می تواند بیماری لثه را تشدید کند؟

اگر بیماری لثه از قبل وجود داشته باشد و فعال باشد، نیرو های ارتودنسی می توانند باعث تشدید تحلیل استخوان شوند. به همین دلیل، قبل از شروع هر درمانی، لثه ها باید کاملا سالم باشند. جرم گیری دندان در ارتودنسی و معاینات منظم توسط متخصص لثه قبل و در حین درمان، برای جلوگیری از بروز مشکل ضروری است.

آیا دارو های ضد افسردگی بر درمان ارتودنسی تاثیر می گذارند؟

برخی از این دارو ها می توانند باعث خشکی دهان شوند که ریسک پوسیدگی دندان را افزایش می دهد.

آیا محدودیت سنی برای ارتودنسی در بیماران خاص وجود دارد؟

خیر، محدودیت سنی مشخصی وجود ندارد. مهم تر از سن، وضعیت سلامت عمومی بیمار است. سن مناسب برای ارتودنسی بزرگسالان که بیماری خاصی دارند، زمانی است که بیماری آن ها کنترل شده باشد.

آیا شیمی درمانی یا رادیوتراپی مانعی برای ارتودنسی است؟

در حین دوره فعال شیمی درمانی یا رادیوتراپی ناحیه سر و گردن، به دلیل عوارضی مانند خشکی دهان و ضعف سیستم ایمنی، شروع درمان ارتودنسی توصیه نمی شود. اما پس از اتمام دوره درمان و با تایید انکولوژیست، می توان برای ارتودنسی اقدام کرد.

در صورت داشتن دندان ایمپلنت شده، آیا می توانم ارتودنسی کنم؟

بله، اما باید به خاطر داشت که ایمپلنت ها مانند دندان های طبیعی حرکت نمی کنند. متخصص ارتودنسی طرح درمان را بر اساس موقعیت ثابت ایمپلنت برنامه ریزی می کند. موضوع ارتودنسی دندان‌ های ایمپلنت شده نیاز به برنامه ریزی بسیار دقیق دارد.

پس از درمان ارتودنسی در بیماران خاص، آیا نیاز به نگهدارنده هست؟

بله، استفاده از نگهدارنده یا ریتینر پس از پایان درمان برای همه بیماران، از جمله بیماران خاص، کاملا ضروری است تا از بازگشت دندان ها به موقعیت نامرتب اولیه جلوگیری کرده و موفقیت بلند مدت درمان را تضمین کند

منابع:

• American Association of Orthodontists (AAO)
• Angle Orthodontist Journal