راهنمای جامع برای والدین نگران، درمان ارتودنسی دندان شیری
ارتودنسی دندان های شیری، اگر چه دندان های شیری موقتی هستند، اما نقش بسیار مهمی در رشد فک، زیبایی چهره و سلامت دهان کودک دارند. بسیاری از والدین این سوال را دارند که آیا ارتودنسی دندان های شیری امکان پذیر است؟
در این مقاله با تکیه بر منابع علمی معتبر مانند آکادمی دندانپزشکی کودکان آمریکا (AAPD)، انجمن ارتودنتیست های کانادا (CAO) و با بهره گیری از دانش تخصصی دکتر کاظم دالایی، دکتر متخصص خوب ارتودنسی، به بررسی کامل ارتودنسی دندان های شیری میپردازیم. شکل صحیح قرار گرفتن دندان ها روی هم که به آن «اُکلوژن» می گویند، نقش بسیار مهمی در سلامت فک و زیبایی لبخند دارد.
برای آشنایی کامل با انواع ناهنجاری های دندانی، پیشنهاد می کنیم مقاله بایت دندانی چیست؟ را مطالعه کنید.
در صورتی که هنگام بستن دهان، دندان های فک بالا به درستی روی دندان های فک پایین قرار نمی گیرند، ممکن است دچار کراس بایت باشید که نیاز به بررسی تخصصی دارد. اگر دندان های جلویی فک بالای شما بیش از حد جلوتر از دندان های پایینی قرار گرفتند، ممکن است دچار اورجت باشید. این وضعیت می تواند علاوه بر ظاهر، بر سلامت جویدن و گفتار نیز تأثیر بگذارد.
قبل از خواندن ادامه مطلب، درصورتی که نیاز به مشاوره با بهترین متخصص ارتودنسی دارید، کافی است فرم مشاوره آنلاین ارتودنسی را پر کنید.
فرم مشاوره آنلاین
چرا باید ارتودنسی دندان های شیری انجام شود؟
ارتودنسی دندان های شیری صرفاً یک اقدام برای زیبایی نیست، بلکه بخشی از مراقبت های تخصصی برای شکل گیری صحیح ساختار دهان و صورت در آینده کودک محسوب میشود. در ادامه به طور مفصل به ابعاد مختلف این موضوع میپردازیم:
دلایل نیاز به ارتودنسی دندان های شیری
یکی از مهم ترین دلایل ارتودنسی دندان های شیری، تشخیص زود هنگام مشکلاتی است که میتوانند در آینده باعث ناهنجاری های شدید فکی یا دندانی شوند. شناسایی به موقع این مشکلات و درمان آنها، از بروز مشکلات ساختاری جدی تر در دوره بزرگسالی جلوگیری میکند.
- ناهنجاری فکی (جلو یا عقب بودن فک بالا یا فک پایین): زمانی که یکی از فک ها جلوتر یا عقب تر از حالت طبیعی رشد کند، نیاز به اصلاح دارد.
- فاصله زیاد یا چرخش بین دندان ها: دندان هایی که با فاصله زیاد از هم قرار دارند یا چرخیده اند، نظم دندان ها را بر هم میزنند.
- رویش اشتباه یا روی هم قرار گرفتن دندان ها: برخی دندان ها به صورت کج یا در محل نادرست ظاهر میشوند و ممکن است مانع رشد طبیعی بقیه دندان ها شوند.
- اختلالات در جویدن یا تلفظ: موقعیت نامناسب دندان ها ممکن است مانع از جویدن صحیح غذا یا بیان درست کلمات شود.
- تنفس دهانی مزمن: این وضعیت باعث تغییر در ساختار فک و دندان ها میشود و میتواند نیاز به درمان ارتودنسی ایجاد کند.
مقالات مفید: ارتودنسی فک بالا در تهران
مقالات مفید: لزوم ارتودنسی فک پایین
علائم و نشانه های ارتودنسی دندان های شیری
علائم نیاز به ارتودنسی در دندان های شیری معمولاً در سنین پایین قابل تشخیص هستند و اگر به موقع شناسایی شوند، می توانند از بروز مشکلات جدیتر در آینده جلوگیری کنند. این علائم ممکن است به دلیل مشکلات فکی، ژنتیکی یا عادت های نادرست کودک ایجاد شوند.
علائم رایج ارتودنسی در دندان های شیری:
- دندان های نامرتب یا روی هم افتاده
- جلو بودن یا عقب بودن فک بالا یا پایین
- فاصله زیاد یا کم بین دندان ها
- تنفس دهانی یا مکیدن انگشت
- مشکل در جویدن یا صحبت کردن
- زود افتادن یا دیر درآمدن دندان های شیری
شلوغی دندان ها باعث میشود نظم طبیعی دندان ها بهم بخورد و لبخند شما تحت تأثیر قرار گیرد. این مشکل میتواند باعث دشواری در تمیز کردن دندان ها و افزایش خطر پوسیدگی شود.
درمان های ارتودنسی مانند براکت یا الاینر شفاف میتوانند به رفع شلوغی دندان ها کمک کنند.
مال اکلوژن یکی از شایع ترین ناهنجاری های دندانی و فکی است که در صورت عدم درمان می تواند بر سلامت دهان، زیبایی لبخند و عملکرد جویدن تأثیر منفی بگذارد.
مزایای ارتودنسی دندان های شیری
ارتودنسی زود هنگام میتواند نه تنها وضعیت دندان ها را بهبود بخشد بلکه سلامت عمومی و عملکرد طبیعی دهان کودک را نیز ارتقا دهد.
- هدایت صحیح رشد فک در مسیر طبیعی: با مداخله به موقع، فک کودک میتواند به درستی و هماهنگ رشد کند.
- پیشگیری از ناهنجاری های شدید در دندان های دائمی: اصلاح زود هنگام مشکلات، از تشدید آنها در بزرگسالی جلوگیری میکند.
- صرفه جویی در هزینه و زمان درمان در آینده: درمان ارتودنسی دندان های شیری در کودکی ساده تر و مقرون به صرفه تر از درمان های پیشرفته در نوجوانی است.
- بهبود عملکرد گاز زدن و گفتار کودک: دندان های مرتب به بهتر غذا خوردن و تلفظ صحیح کلمات کمک میکنند.
- جلوگیری از مشکلات تنفسی در خواب: ارتودنسی ثابت میتواند مشکلات تنفسی را کاهش داده و کیفیت خواب کودک را افزایش دهد.
بررسی دقیق نرمال بایت به متخصصان ارتودنسی کمک می کند تا سلامت عملکرد فک و تراز مناسب دندان ها را به درستی ارزیابی کنند.
مقالات مفید: سن مناسب ارتودنسی برای بزرگسالان
انواع دندان های شیری که نیاز به ارتودنسی دارند
برخی از الگو های رویش نادرست، نشانه ای از نیاز به مداخله ارتودنسی دندان های شیری در دوران کودکی هستند.
- کراس بایت: زمانی که دندان های پایین جلوتر از دندان های بالا قرار گیرند و نظم قوس دندانی بر هم بخورد.
- اپن بایت: فاصله بین دندان های بالا و پایین در زمان بسته بودن فک که باعث مشکلات جویدن و صحبت کردن میشود.
- دیپ بایت: دندان های بالا بیش از حد روی دندان های پایین را می پوشانند و به لثه یا دندان های پایین آسیب میزنند.
- فاصله دار یا فشرده: فاصله زیاد یا کم بین دندان ها میتواند نظم و عملکرد طبیعی دهان را مختل کند.
- خط وسط منحرف: نا هماهنگی بین خط میانی دندان های بالا و پایین که اغلب نشانه عدم تقارن فکی است.
مطالعه بیشتر: صاف کردن دندان کج
مطالعه مفید: ارتودنسی نامرئی برای کودکان
معایب احتمالی ارتودنسی دندان های شیری
با وجود مزایای زیاد، برخی مشکلات احتمالی نیز در درمان زود هنگام وجود دارد که باید با آگاهی مدیریت شوند.
- نیاز به همکاری مداوم کودک با درمان: موفقیت درمان وابسته به همکاری کودک در استفاده صحیح از ابزارها ست.
- احتمال احساس ناراحتی یا فشار در روزهای ابتدایی: در شروع درمان، فشار دستگاه ها ممکن است کمی ناراحت کننده باشد.
- نیاز به مراجعات منظم برای تنظیم ابزارها: برای موفقیت درمان باید به طور پیوسته به متخصص مراجعه شود.
- عدم توجه به بهداشت دهان و احتمال پوسیدگی دندان: رعایت نکردن بهداشت دهان با وجود ابزارهای ارتودنسی، خطر پوسیدگی را افزایش میدهد.
مقاله مفید: ارتودنسی یک دندان کج
هدف از انجام درمان ارتودنسی پیشگیری چیست؟
پیش نیازهای درمان ارتودنسی دندان های شیری
برای شروع درمان ارتودنسی در کودکان، ابتدا باید شرایط اولیه دهان و دندان بررسی و تأیید شود.
- سلامت کامل لثه و دندان ها (عدم وجود پوسیدگی یا عفونت): وجود هر گونه بیماری دهانی باید قبل از درمان رفع شود.
- ارزیابی کامل توسط متخصص ارتودنسی: بررسی دقیق فک، وضعیت دندان ها و تشخیص نیاز به درمان بسیار مهم است.
- انجام رادیوگرافی های مورد نیاز جهت بررسی وضعیت فک و دندان ها: عکس برداری تشخیصی کمک میکند مشکلات پنهان فکی و دندانی شناسایی شوند.
بیشتر بدانید: اقدامات لازم قبل از ارتودنسی دندان
ببینید و بدانید: درمان ارتودنسی به همراه جراحی فک
ابزارها و دستگاه های مورد نیاز در ارتودنسی دندان های شیری
برای درمان ناهنجاری های مختلف در کودکان، از ابزارهای متنوع و سازگار با سن آنها استفاده میشود.
- پلاک متحرک: وسیله ای ساده برای اصلاح موقعیت دندان ها و هدایت رشد فک که قابل جا به جایی توسط کودک است.
- اکسپندر کام: ابزاری برای گسترش عرض فک بالا که به ایجاد فضای بیشتر برای رویش دندان ها کمک میکند.
- هد گیر یا ماسک صورت: دستگاهی خارجی برای اصلاح جلو یا عقب بودن فک که به صورت شبانه استفاده میشود.
- بریس های محدود روی چند دندان خاص: در مواردی خاص ممکن است برای مرتب سازی چند دندان خاص از براکت ارتودنسی محدود استفاده شود.
مقالات مفید: راهکارهای شکستن براکت ارتودنسی
راهکار های کنترل درد و لق شدن دندان شیری دارای ابزار ارتودنسی
درد یا لق شدن دندان های شیری در زمان استفاده از ابزار ارتودنسی امری طبیعی است و معمولاً با راهکارهای ساده قابل کنترل است. رعایت بهداشت دهان، تغذیه مناسب و استفاده از توصیه های متخصص ارتودنسی می تواند به کاهش ناراحتی کودک کمک کند.
راهکارهای کنترل درد و لق شدن دندان شیری ارتودنسی شده:
- استفاده از مسکن های ملایم با تجویز پزشک
- خوردن غذاهای نرم و خنک مانند پوره، ماست یا بستنی
- استفاده از موم ارتودنسی برای جلوگیری از زخم شدن لثه
- شست و شوی دهان با آب نمک ولرم
- پرهیز از غذاهای چسبناک یا سفت که فشار به دندان وارد می کنند
- مراجعه منظم به متخصص ارتودنسی برای بررسی وضعیت دندان ها
مقالات بیشتر: کاهش طول درمان ارتودنسی
آدرس:
خیابان شریعتی, خیابان صادقیان, ساختمان پزشکان پارس, پلاک ۱۰ , طبقه ۴
شماره های تماس:
۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۹ ۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۵
مشاوره و رزرو وقت:
برای گرفتن مشاوره آنلاین و یا رزرو نوبت، کافی است فرم مشاوره در این صفحه را پر کنید.
راهکارهای موفقیت درمان در ارتودنسی دندان های شیری
برای اثر بخشی بیشتر درمان ارتودنسی دندان های شیری کودکان، رعایت نکات کاربردی و اصولی ضروری است.
- مراجعه زودهنگام به متخصص ارتودنسی (قبل از ۷ سالگی): تشخیص زود هنگام میتواند از بروز ناهنجاری های شدید جلوگیری کند.
- آموزش کودک برای رعایت بهداشت دهان و همکاری با درمان: مشارکت کودک در مراقبت های دهانی، موفقیت درمان را تضمین میکند.
- معاینه و ارزیابی دوره ای رشد فک ها و دندان های دائمی در حال رویش: بررسی مداوم روند رشد فک و دندان ها امکان اصلاح زود هنگام مشکلات را فراهم میکند.
- استفاده از ابزارهای ساده و قابل تحمل در کودکان: انتخاب ابزار مناسب با سن و شرایط کودک، باعث افزایش همکاری و راحتی در درمان میشود.
مقالات مرتبط: انواع روش های ارتودنسی دندان
اهمیت انجام به موقع ارتودنسی دندان های شیری
درمان دیر هنگام میتواند باعث ایجاد نیاز به کشیدن دندان، جراحی فک یا درمان های پر هزینه تر در آینده شود. وقتی درمان ارتودنسی دندان های شیری به تعویق می افتد، ناهنجاری ها پیشرفت کرده و ساختار فک و دندان ها به گونه ای رشد میکنند که اصلاح آنها نیازمند مداخلات پیچیده تری میشود. مثلاً دندان های دائمی ممکن است در مکان های نا مناسب رشد کنند یا فک ها به درستی نسبت به هم تنظیم نشوند. در این شرایط، درمان بجای پیشگیری، به مرحله اصلاح شدید میرسد که هم زمان برتر و هم هزینه برتر خواهد بود. بنابراین، تشخیص و اقدام به موقع نقش مهمی در جلوگیری از مشکلات اسکلتی-دندانی دارد.
زمان مناسب ارتودنسی دندان های شیری و اهمیت آن در پیشگیری
متخصصان ارتودنسی و انجمن های علمی مانند AAPD توصیه میکنند که اولین ویزیت ارتودنسی کودک در سن حدود ۷ سالگی انجام شود. در این سن، اغلب ترکیبی از دندان های شیری و دائمی در دهان وجود دارد و رشد فک در حال انجام است. این زمان بهترین فرصت برای شناسایی ناهنجاری های اسکلتی و دندانی و مداخله پیشگیرانه به شمار میرود.
مقایسه بین درمان ارتودنسی زود هنگام و دیر هنگام پس از تکمیل رشد دندانی
درمان زود هنگام ارتودنسی دندان های شیری میتواند به هدایت رشد فک، حفظ فضا، اصلاح عادات دهانی مضر و جلوگیری از تشدید ناهنجاری ها کمک کند. در مقابل، ارتودنسی پس از تکمیل رشد دندانی بر اصلاح نهایی نظم دندان ها و ردیف سازی تمرکز دارد. انتخاب میان این دو روش باید با توجه به شدت ناهنجاری، سن کودک و پیش آگهی درمان توسط ارتودنتیست انجام شود.
اهمیت زمانبندی در کشیدن دندان شیری برای درمان ارتودنسی
کشیدن زود هنگام یا بدون برنامه دندان شیری میتواند اثرات منفی در رشد دندان های دائمی بگذارد. اما اگر توسط متخصص و با توجه به وضعیت فک، سن کودک و وضعیت رویش دندان ها انجام شود، میتواند به تنظیم بهتر فضای دندانی و اصلاح مسیر رویش کمک کند. این کار در برخی موارد میتواند به کاهش نیاز به درمان های پیچیده تر در آینده کمک کند.
تأثیرات کشیدن زودتر از موعد دندان شیری بر درمان ارتودنسی
در صورتی که دندان شیری پیش از موعد طبیعی خود کشیده شود، فضای لازم برای رویش دندان دائمی ممکن است بسته شود. این وضعیت میتواند باعث کج شدن، گیر کردن یا چرخش دندان دائمی شود. برای جلوگیری از این پیامدها، استفاده از نگهدارنده های فضا توسط ارتودنتیست توصیه میشود. انتخاب زمان مناسب و تشخیص برای کشیدن یا درمان ارتودنسی دندان های شیری توسط متخصص ارتودنسی، از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
نقش ارتودنسی و اصلاح تأخیر در افتادن دندان شیری
دندان های شیری نقش مهمی در هدایت رویش دندان های دائمی دارند، اما گاهی تاخیر در افتادن آنها باعث اختلال در مسیر رویش دندان های اصلی می شود. در چنین شرایطی، استفاده از ارتودنسی دندان های شیری و یا ارتودنسی پیشگیرانه میتواند با حفظ فضای مناسب یا انجام کشیدن کنترل شده دندان شیری، از بروز ناهنجاری های بیشتر جلوگیری کند. این اقدامات به رشد طبیعی فک و قرارگیری درست دندان ها کمک میکند.
تاخیر در درمان ارتودنسی دندان های شیری لق
لق بودن دندان های شیری نشانه ای از آغاز رویش دندان دائمی است. اگر درمان ارتودنسی دندان های شیری همزمان با لقی دندان انجام شود، باید با دقت بالا برنامه ریزی شود. در برخی موارد بهتر است درمان تا افتادن طبیعی دندان به تعویق بیفتد تا از آسیب به ساختار ریشه جلوگیری شود. در موارد خاص نیز میتوان درمان را با تنظیم فشار روی دندان ها ادامه داد.
بیشتر بدانید: متخصص ارتودنسی متحرک در تهران
بیشتر بدانید: مزایای ارتودنسی رنگی در تهران
مقاله مرتبط: دلایل کشیدن دندان برای ارتودنسی
تفاوت درمان ارتودنسی دندان های شیری و دندان های دائمی
در سنین پایین، استخوان های فک نرم تر و قابل هدایت تر هستند، بنابراین دندان ها سریع تر و راحت تر حرکت میکنند. این ویژگی باعث میشود درمان ارتودنسی دندان های شیری در این دوران با موفقیت بیشتری همراه باشد و نتایج پایدار تری داشته باشد. همچنین میتوان با ابزارهای ساده تر و مداخلات کمتر، به نتایج مطلوب تری دست یافت.
بررسی رشد نابجای دندان دائمی در پشت دندان شیری و تأثیر آن
یکی از اتفاقات شایع در سنین رشد دندان های دائمی، رویش آنها در پشت دندان های شیری است. این حالت که معمولاً در دندان های پیشین پایین دیده میشود، اگر به موقع تشخیص داده نشود، میتواند باعث کج شدن دندان های جدید و به هم ریختگی نظم قوس دندانی شود. درمان زود هنگام مثل کشیدن دندان شیری، مانع رشد صحیح دندان دائمی خواهد شد. بررسی های کلینیکی و عکس برداری رادیولوژیک در این شرایط الزامی است.
درمان ارتودنسی دندان های شیری باقی مانده در بزرگسالان
برخی بزرگسالان به دلایل ژنتیکی یا عدم رویش دندان دائمی، هنوز یک یا چند دندان شیری در دهان خود دارند. در صورتی که این دندان ها سالم، بدون پوسیدگی و دارای ریشه کافی باشند، میتوان از آنها در برنامه درمان ارتودنسی دندان های شیری بزرگسالان استفاده کرد. البته برنامه درمان باید با دقت بیشتری تنظیم شود.
نقش دندان های اضافی در ارتودنسی دندان های شیری
برخی کودکان دارای دندان های اضافی (سوپرنومراری) هستند که معمولاً در ناحیه جلو فک بالا ظاهر میشوند. این دندان ها میتوانند مانع رویش طبیعی دندان های دائمی شوند، فضا را اشغال کنند یا باعث انحراف آنها شوند. تشخیص به موقع این دندان ها و برداشتن آنها توسط ارتودنتیست در قالب طرح درمان جامع، از ناهنجاری های بعدی جلوگیری خواهد کرد.
دندان نهفته به دندانی گفته می شود که به دلایل مختلفی نتوانسته از لثه خارج شود و درون استخوان فک یا زیر لثه باقی مانده است. این وضعیت معمولاً در دندان های عقل دیده می شود، ولی ممکن است برای دندان های دیگر هم اتفاق بیفتد.
خدمات ما: بهترین متخصص ارتودنسی نامرئی
همین الان مشاوره بگیر...
شنبه تا چهارشنبه از 11 صبح الی 20 شب
پنجشنبه از 10 صبح تا 14 بعد از ظهر
پرسش و پاسخ های متداول ارتودنسی دندان های شیری
آیا درمان ارتودنسی دندان های شیری در سنین پایین خطر دارد؟
خیر. اگر درمان تحت نظر متخصص باشد، کاملاً ایمن است و مزایای بلند مدت بسیار بیشتری دارد.
چه عواملی نشان میدهند که کودک به ارتودنسی دندان های شیری نیاز دارد؟
نا مرتبی دندان ها، تنفس دهانی، تاخیر در افتادن دندان شیری، و جلو یا عقب بودن فک از نشانه های نیاز به ارتودنسی دندان های شیری هستند.
آیا همه کودکان نیاز به بریس دارند؟
خیر. در برخی موارد، دستگاه های متحرک یا حتی فقط پایش دوره ای کافی است.
آیا ارتودنسی دندان های شیری درد دارد؟
معمولاً خیر. ممکن است چند روز اول بعد از ارتودنسی دندان های شیری، کمی احساس فشار یا ناراحتی ایجاد شود که طبیعی و موقتی است. (میزان درد ارتودنسی)
مدت درمان ارتودنسی دندان های شیری چقدر است؟
بسته به شدت ناهنجاری، از چند ماه تا حدود ۱۸ ماه ممکن است زمان ببرد.
اگر کودک در ارتودنسی دندان های شیری همکاری نکند چه میشود؟
همکاری کودک در رعایت بهداشت و استفاده از دستگاه ها حیاتی است. آموزش و حمایت والدین نقش کلیدی دارد.
آیا ممکن است درمان ارتودنسی دندان های شیری برگشت کند؟
در صورت عدم استفاده از ریتینر یا بی توجهی به پیگیری، احتمال بازگشت وجود دارد.
بیشتر بدانید: اهمیت استفاده از ریتینر بعد از ارتودنسی
منابع:
- American Academy of Pediatric Dentistry – www.aapd.org
- Canadian Association of Orthodontists – www.cao-aco.org
- American Association of Orthodontists – www.aaoinfo.org
