اپن بایت نوعی ناهنجاری شایع دندانی است که در آن دندان های فک بالا و پایین هنگام بسته شدن دهان به طور کامل روی یکدیگر قرار نمی گیرند. برای درمان تخصصی و مؤثر اپن بایت، می توانید به دکتر کاظم دالایی، بهترین متخصص ارتودنسی تهران مراجعه کنید که در زمینه اصلاح مشکلات بایت و ارتودنسی پیشرفته سابقه درخشانی دارد. شکل صحیح قرار گرفتن دندان ها روی هم که به آن «اُکلوژن» می گویند، نقش بسیار مهمی در سلامت فک و زیبایی لبخند دارد.
اپن بایت چیست؟
اپن بایت یکی از ناهنجاری های شایع دندانی است که در آن، هنگام بسته بودن دهان، برخی از دندان ها، معمولاً دندان های جلو یا عقب با یکدیگر تماس ندارند. این وضعیت می تواند باعث بروز مشکلاتی در جویدن، صحبت کردن، و زیبایی لبخند شود. در حالت طبیعی، دندان های بالا و پایین باید هنگام بسته شدن دهان روی یکدیگر قرار گیرند که به آن نرمال بایت گفته می شود. بایت باز ممکن است به دلایل مختلفی مانند عوامل ژنتیکی، عادت های نادرست دهانی یا اختلالات رشدی در فک ایجاد شود و معمولاً برای اصلاح آن از روش های تخصصی ارتودنسی استفاده می شود.
برای آشنایی کامل با انواع ناهنجاری های دندانی، پیشنهاد می کنیم مقاله بایت دندانی چیست؟ را مطالعه کنید.
اگر دندان های فک بالای شما بیش از حد روی دندان های پایین قرار می گیرند، ممکن است دچار اوربایت باشید که بهتر است هرچه زودتر برای درمان آن اقدام کنید.
در صورتی که هنگام بستن دهان، دندان های فک بالا به درستی روی دندان های فک پایین قرار نمی گیرند، ممکن است دچار کراس بایت باشید که نیاز به بررسی تخصصی دارد. یکی دیگر از ناهنجاری های رایج فکی، آندربایت است که در آن فک پایین جلوتر از فک بالا قرار می گیرد.
بیشتر بدانید: قالب گیری ارتودنسی | براکت سلف لیگیتینگ
هدف از انجام درمان ارتودنسی پیشگیری چیست؟
فرم مشاوره آنلاین
علائم و نشانه های اپن بایت
از مهم ترین علائم اپن بایت می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- فاصله ی غیرعادی بین دندان های جلو یا عقب هنگام بستن دهان: نشانه ای واضح که معمولاً اولین چیزی است که در لبخند یا هنگام صحبت قابل مشاهده است.
- دشواری در گاز گرفتن یا جویدن غذا: به دلیل عدم تماس کافی دندان ها، جویدن برخی غذاها مانند ساندویچ یا میوه های سفت دشوار می شود.
- اشکال در تلفظ برخی حروف و صداها: به خصوص حروفی مانند «س»، «ز» یا «ش» که نیاز به تماس دقیق زبان و دندان دارند.
- ظاهر غیرعادی لب ها یا فک هنگام لبخند زدن: ممکن است دهان بازتر از حد معمول دیده شود یا حالت لبخند نامتقارن باشد.
مقاله مرتبط: ارتودنسی دو مرحله ای
بیشتر بدانید: مینی اسکرو ارتودنسی
علت های بروز اپن بایت
اپن بایت می تواند علل متعددی داشته باشد:
- عادت های دهانی مانند مکیدن انگشت، زبان زدن به دندان ها یا استفاده طولانی از پستانک: این عادات در دوران کودکی می توانند مانع رشد صحیح فک و تراز دندان ها شوند.
- مال اکلوژن یا ناهنجاری های تراز دندان ها و فک ها: اختلال در چیدمان صحیح دندان ها یا ارتباط فک ها با یکدیگر، زمینه ساز ایجاد بایت باز می شود.
- مشکلات ارثی و ژنتیکی: ژن ها نقش مهمی در شکل گیری ساختار فک و الگوی رویش دندان ها دارند.
- فک نامتقارن یا عدم رشد هماهنگ فک بالا و پایین: در صورت رشد بیش از حد یا ناکافی یکی از فک ها، ممکن است بین دندان ها فاصله ایجاد شود.
- اختلالات اسکلتی مانند رشد عمودی زیاد فک: رشد غیرطبیعی عمودی فک بالا یا پایین می تواند مانع تماس دندان ها در بخش های خاصی از دهان شود.
مقاله مرتبط: جراحی فک
اطلاعات بیشتر: درمان دندان نیش نهفته
انواع اپن بایت (قدامی، خلفی و…)
اپن بایت در دو نوع اصلی طبقه بندی می شود:
- اپن بایت قدامی: شایع ترین نوع اپن بایت است که در آن، هنگام بسته بودن دهان، دندان های جلویی فک بالا و پایین با یکدیگر تماس ندارند و فضای خالی میان آن ها دیده می شود. این حالت اغلب در لبخند یا هنگام صحبت کاملاً مشهود است.
- اپن بایت خلفی: در این نوع، دندان های عقبی، مانند آسیا ها در تماس نیستند، در حالی که دندان های جلویی ممکن است روی هم قرار بگیرند. این وضعیت می تواند عملکرد جویدن را به طور جدی مختل کند.
در برخی افراد، اپن بایت ممکن است ترکیبی از هر دو نوع قدامی و خلفی باشد که نیازمند بررسی دقیق تر و برنامه درمانی جامع تری است.
مقاله مفید: ارتودنسی متحرک بهتر است یا ثابت؟
بیشتر بدانید: تنفس دهانی
تأثیر اپن بایت بر سلامت دهان و دندان
اپن بایت علاوه بر تأثیرات زیبایی، می تواند بر سلامت دهان و عملکرد دندان ها نیز تأثیر بگذارد:
- افزایش احتمال شلوغی دندان ها: نبود تماس طبیعی بین دندان ها می تواند باعث بهم ریختگی و روی هم افتادگی دندان ها شود.
- فرسایش نامتعادل مینای دندان: تماس غیرطبیعی یا ناکافی دندان ها باعث می شود فشارها به طور غیر متعادل توزیع شده و موجب سایش زودهنگام مینای برخی نواحی شود.
- مشکلات در جویدن و بلع: تماس ناکافی دندان ها مانع عملکرد صحیح فک در فرایند خوردن غذا می شود و ممکن است گوارش را نیز دچار مشکل کند.
- دردهای مفصل فکی (TMJ): اختلال در تراز فک و دندان ها می تواند به درد، صدا دادن یا قفل شدن مفصل گیجگاهی-فکی منجر شود.
بیشتر بدانید: ارتودنسی اشتباه
آدرس:
خیابان شریعتی, خیابان صادقیان, ساختمان پزشکان پارس, پلاک ۱۰ , طبقه ۴
شماره های تماس:
۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۹ ۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۵
مشاوره و رزرو وقت:
برای گرفتن مشاوره آنلاین و یا رزرو نوبت، کافی است فرم مشاوره در این صفحه را پر کنید.
روش های تشخیص اپن بایت
تشخیص اپن بایت توسط دندان پزشک یا متخصص ارتودنسی انجام می شود و معمولاً شامل ترکیبی از روش های زیر است:
- معاینه بالینی: ارزیابی مستقیم وضعیت تماس دندان ها و فک ها هنگام باز و بسته کردن دهان، بررسی الگوهای گفتاری، و مشاهده علائم ظاهری بایت باز.
- عکس برداری پانورامیک و سفالومتریک: این تصاویر رادیولوژی به پزشک کمک می کنند تا وضعیت استخوان های فک، زاویه ها و رشد عمودی یا افقی فک ها را دقیق تر تحلیل کند.
- تهیه قالب از دندان ها برای بررسی دقیق تر: با استفاده از قالب یا اسکن دیجیتال، مدل دقیقی از قوس های دندانی ساخته می شود که امکان بررسی جزئیات تماس دندانی را فراهم می کند.
درمان اپن بایت در کودکان و بزرگسالان
درمان اپن بایت بسته به سن بیمار، شدت ناهنجاری و علت زمینه ای متفاوت است:
- در کودکان: درمان معمولاً ساده تر است و می توان از روش هایی مانند وسیع کننده کام یا پالاتال اکسپندر برای اصلاح فضای فک و کمک به رشد صحیح آن استفاده کرد. همچنین، دستگاه های اصلاح عادت مانند دستگاه های برای جلوگیری از مکیدن انگشت یا زبان زدن به دندان ها می تواند مؤثر باشد. این درمان ها معمولاً باعث می شوند تا فک ها به طور طبیعی رشد کرده و مشکل بایت باز اصلاح شود.
- در بزرگسالان: درمان های بزرگسالان معمولاً پیچیده تر و زمان برتر هستند. از روش هایی مانند الاینر ارتودنسی (که دندان ها را به تدریج جابجا می کند) و در برخی موارد نیاز به کشیدن دندان برای ارتودنسی برای ایجاد فضای لازم استفاده می شود. در موارد شدیدتر، درمان ارتودنسی به همراه جراحی فک می تواند لازم باشد تا فک ها به وضعیت طبیعی خود برگردند و عملکرد دندان ها بهبود یابد.
اپن بایت و نقش ارتودنسی در اصلاح آن
درمان ارتودنسی نقش کلیدی در اصلاح اپن بایت دارد. بسته به شرایط بیمار و شدت ناهنجاری، از روش های مختلفی برای اصلاح اپن بایت استفاده می شود:
- ارتودنسی فک بالا و یا ارتودنسی فک پایین: در بسیاری از موارد، تنها اصلاح وضعیت فک بالا یا پایین می تواند به طور مؤثری مشکل بایت باز را رفع کند. این درمان ها به طور خاص برای افرادی که تنها یک فک آنها نیاز به اصلاح دارد، مناسب است.
- استفاده از براکت ارتودنسی همراه با کش ارتودنسی: در این روش، از براکت های فلزی یا سرامیکی به همراه کش های مخصوص برای اصلاح موقعیت دندان ها و فک ها استفاده می شود. کش های ارتودنسی به فک ها فشار می آورند تا به تدریج در موقعیت درست قرار گیرند.
- بهره گیری از ارتودنسی سرامیکی برای حفظ زیبایی: در این روش، از براکت های سرامیکی به جای براکت های فلزی استفاده می شود که با رنگ دندان هم خوانی دارد و برای کسانی که نگران ظاهر خود هستند، گزینه بهتری است.
- بهره گیری از انواع ارتودنسی دندان شامل ارتودنسی متحرک و ارتودنسی ثابت: برای درمان بایت باز می توان از ارتودنسی متحرک (که بیمار خود می تواند آن را خارج کند) یا ارتودنسی ثابت (که به طور دائم به دندان ها متصل است) استفاده کرد. انتخاب روش به سن بیمار و شدت ناهنجاری بستگی دارد.
- در موارد شدید، درمان ارتودنسی به همراه جراحی دو فک: اگر ناهنجاری به حدی شدید باشد که اصلاح فقط از طریق ارتودنسی امکان پذیر نباشد، ممکن است جراحی دو فک (فک بالا و پایین) مورد نیاز باشد. این جراحی به همراه درمان ارتودنسی می تواند تراز فک ها را به حالت طبیعی باز گرداند.
تفاوت اپن بایت با سایر ناهنجاری های بایت
اپن بایت یکی از انواع بایت های دندانی است که با فاصله بین دندان ها هنگام بسته بودن دهان مشخص می شود. این وضعیت در حالی که دندان های بالا و پایین به یکدیگر نمیرسند، بر عملکرد جویدن و زیبایی تأثیر می گذارد. در مقابل، مشکلاتی مانند درمان دیپ بایت و نامنظمی دندان ها با همپوشانی بیش از حد دندان ها و تماس شدید آن ها هنگام بسته شدن دهان شناخته می شوند. به طور مثال، در دیپ بایت، دندان های بالا به شدت روی دندان های پایین قرار می گیرند که می تواند به فرسایش مینای دندان و مشکلات دیگر منجر شود.
درمان ها برای اپن بایت و سایر ناهنجاری ها متفاوت است. برای بایت باز، استفاده از ارتودنسی ثابت بدون کشیدن دندان یا روش های خاص دیگر ممکن است کافی باشد، در حالی که برای اصلاح روابط کلاس دو کانینی با ارتودنسی یا درمان های دیپ بایت نیاز به توجه خاص به نحوه تماس دندان ها و فک ها وجود دارد.
جمع بندی و نتیجه گیری
اپن بایت نه تنها بر زیبایی لبخند، بلکه بر عملکرد فک و سلامت دهان تأثیرات قابل توجهی می گذارد. عدم درمان به موقع این ناهنجاری می تواند منجر به مشکلاتی مانند اختلال در جویدن، بلع و حتی دردهای فکی شود. خوشبختانه، درمان های ارتودنسی به ویژه تحت نظر ارتودنتیست های مجرب می تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کرده و تراز دندان ها و فک ها را بهبود بخشد. در مواردی که رشد فک به طور غیرطبیعی رخ دهد، استفاده از دستگاه فیس ماسک برای تغییر رشد یا ارتودنسی نامرئی (الاینر) برای افرادی که به دنبال درمان های غیر مشهود هستند، می تواند گزینه های مؤثری باشد. با بهره گیری از دانش تخصصی دکتر دالایی در زمینه ارتودنسی، فاصله بین دندان یا دیاستم به شکلی اصولی اصلاح شده و توازن طبیعی لبخند باز آفرینی می شود.
جدول مقایسه اپن بایت با سایر انواع بایت ها
| ویژگی ها | اپن بایت | دیپ بایت | کراس بایت | آندربایت |
| تماس دندان های جلو | ندارد | بیش از حد | نا هماهنگ | معکوس |
| مشکل تلفظ | رایج | گاهی | گاهی | رایج |
| نیاز به جراحی | گاهی | نادر | بسته به شدت | نسبتاً رایج |
| شیوع در کودکان | زیاد | متوسط | متوسط | کمتر |
| درمان اصلی | ارتودنسی ثابت | ارتودنسی | ارتودنسی + گسترش | ارتودنسی + جراحی |
همین الان مشاوره بگیر...
شنبه تا چهارشنبه از 11 صبح الی 20 شب
پنجشنبه از 10 صبح تا 14 بعد از ظهر
سوال های متداول درباره اپن بایت
آیا اپن بایت فقط در کودکان اتفاق می افتد؟
خیر، در بزرگسالان نیز ممکن است رخ دهد.
درمان اپن بایت چقدر طول می کشد؟
بسته به شدت مشکل، ۱۲ تا ۳۰ ماه متغیر است.
آیا اپن بایت بدون جراحی قابل درمان است؟
بله، در موارد خفیف تا متوسط معمولاً با ارتودنسی قابل اصلاح است.
آیا اپن بایت با سن شدیدتر می شود؟
در برخی موارد بله، مخصوصاً اگر درمان نشود.
آیا امکان بازگشت اپن بایت وجود دارد؟
در صورت عدم استفاده از ریتینر یا عدم اصلاح عادات بد، احتمال بازگشت وجود دارد.
آیا الاینر برای درمان اپن بایت مناسب است؟
بله، در موارد خاص استفاده از ارتودنسی نامرئی (الاینر) بسیار مؤثر است.
آیا استفاده از فیس ماسک برای اپن بایت مناسب است؟
در مواردی که علت بایت باز رشد نا هماهنگ فک باشد، درمان تغییر رشد توسط دستگاه فیس ماسک مفید است.
منابع:
- American Association of Orthodontists (AAO)
- Mayo Clinic Dental Health
- WebMD Oral Health
- PubMed Central – Orthodontics and Dentofacial Orthopedics
