ارتودنسی متحرک بهتر است یا ثابت؟ این سوال یکی از اولین و مهمترین پرسش هایی است که در جلسات مشاوره ارتودنسی مطرح می شود و پاسخ به آن نقشی حیاتی در موفقیت و راحتی دوره درمان شما دارد. هر یک از این دو روش درمانی، دارای ویژگی ها، مزایا و محدودیت های خاص خود هستند و انتخاب بین آنها به هیچ وجه یک تصمیم سلیقه ای نیست، بلکه کاملا به نوع ناهنجاری، سن بیمار و اهداف درمانی بستگی دارد. در این مقاله جامع که با نظارت دکتر کاظم دالایی بهترین دکتر ارتودنسی تهران تهیه شده است، ما به صورت کامل و دقیق به کالبدشکافی این دو رویکرد درمانی می پردازیم تا تمام ابهامات شما را برطرف کرده و به شما در درک بهتر طرح درمانی که برایتان تجویز می شود، کمک کنیم.
فرم مشاوره آنلاین
ارتودنسی ثابت چیست؟
ارتودنسی ثابت همان تصویری است که اکثر مردم از درمان ارتودنسی در ذهن دارند. این روش شامل استفاده از اجزایی است که به طور دائم توسط متخصص ارتودنسی بر روی دندان ها چسبانده می شوند و تا پایان دوره درمان، توسط بیمار قابل خارج کردن نیستند. جز اصلی این سیستم، بریس ارتودنسی است که خود از نگین های کوچکی به نام براکت (Bracket) و یک سیم فلزی (Archwire) که از داخل این براکت ها عبور می کند، تشکیل شده است. متخصص با تنظیمات دوره ای این سیم، نیروی کنترل شده و مداومی را برای حرکت دادن دندان ها به موقعیت صحیح خود اعمال می کند. این روش به دلیل کنترل بسیار بالا و توانایی در انجام پیچیده ترین حرکات دندانی، به عنوان استاندارد طلایی در درمان بسیاری از ناهنجاری ها شناخته می شود.
مقاله پیشنهادی: ارتودنسی دندان لمینت شده | برداشتن براکت ارتودنسی
ارتودنسی متحرک چیست؟
ارتودنسی متحرک، همانطور که از نامش پیداست، شامل استفاده از دستگاه هایی است که بیمار می تواند آنها را طبق دستور متخصص، از دهان خود خارج کرده و دوباره در جای خود قرار دهد. این دستگاه ها که اغلب به آنها پلاک ارتودنسی گفته می شود، معمولا از یک صفحه پلاستیکی (آکریلیکی) که بر روی کام یا کف دهان قرار می گیرد و اجزای سیمی که دندان ها را در آغوش می گیرند، تشکیل شدند. این روش عمدتا برای انجام حرکات محدود و ساده دندانی، هدایت رشد فک در کودکان یا به عنوان نگهدارنده پس از درمان ارتودنسی ثابت به کار می رود. موفقیت این درمان به شدت به همکاری بیمار در استفاده منظم و طبق ساعات تعیین شده از دستگاه بستگی دارد.
هدف از انجام درمان ارتودنسی پیشگیری چیست؟
کاربردهای اصلی ارتودنسی ثابت:
ارتودنسی ثابت به دلیل کنترل سه بعدی و دقیق بر روی حرکت دندان ها، برای درمان طیف وسیعی از ناهنجاری های پیچیده ضروری است.
- اصلاح شلوغی های شدید دندانی:
در مواردی که شلوغی دندان ها شدید است و نیاز به ایجاد فضای زیاد یا کشیدن دندان وجود دارد، ارتودنسی ثابت تنها گزینه موثر است. - درمان چرخش های شدید دندانی:
درمان چرخش و جابجایی دندان های شدید، به خصوص دندان های گرد مانند نیش، تنها با اعمال نیروی دقیق از طریق براکت ها امکان پذیر است. - اصلاح انواع بایت های پیچیده:
ناهنجاری های پیچیده بایت مانند دیپ بایت (همپوشانی عمودی زیاد)، اپن بایت (وجود فاصله بین دندان های بالا و پایین) یا کراس بایت های شدید، نیازمند کنترل دقیقی است که تنها ارتودنسی ثابت فراهم می کند. - بستن فاصله های متعدد و بزرگ:
برای بستن فاصله بین دندان یا دیاستم های بزرگ یا متعدد در سرتاسر قوس دندانی، نیاز به حرکت گروهی دندان ها با استفاده از ارتودنسی ثابت است.
مقاله مفید: بهترین روش ارتودنسی
کاربردهای اصلی ارتودنسی متحرک:
ارتودنسی متحرک دامنه کاربرد محدود تری نسبت به ارتودنسی ثابت دارد و عمدتا در موارد زیر به کار می رود.
- ارتودنسی پیشگیرانه در کودکان:
در ارتودنسی دو مرحله ای، از پلاک های متحرک در فاز اول برای اصلاح مشکلات جزئی مانند کراس بایت های ساده یا هدایت رویش دندان ها استفاده می شود. - هدایت رشد فک (ارتوپدی فک):
دستگاه های فانکشنال که نوعی ارتودنسی متحرک هستند، برای اصلاح ناهنجاری های اسکلتی در کودکان در حال رشد (مانند جلو آوردن فک پایین) استفاده می شوند. فیس ماسک ارتودنسی نیز در این دسته قرار می گیرد. - اصلاحات دندانی جزئی:
برای حرکت دادن یک یا دو دندان به مقدار کم، می توان از پلاک های متحرک استفاده کرد. - به عنوان نگهدارنده (ریتینر):
پس از اتمام درمان با ارتودنسی ثابت، برای جلوگیری از بازگشت دندان ها به حالت اولیه، از پلاک های متحرک به عنوان نگهدارنده استفاده می شود. چرا باید بعد از ارتودنسی ریتینر گذاشت؟ زیرا این دستگاه ها نتایج درمان را تثبیت می کنند.
از تحلیل لثه در ارتودنسی چه میدانید؟
مقایسه هزینه ها: ارتودنسی متحرک بهتر است یا ثابت؟
از نظر مالی، هزینه این دو روش می تواند بسیار متفاوت باشد. به طور کلی، درمان با استفاده از پلاک های متحرک ساده برای اصلاحات جزئی، هزینه کمتری نسبت به یک دوره کامل درمان با ارتودنسی ثابت دارد. با این حال، باید در نظر داشت که این دو روش معمولا جایگزین یکدیگر نیستند. درمان کامل با بریس ارتودنسی ثابت به دلیل پیچیدگی، طول دوره درمان و تعداد جلسات بیشتر، هزینه بالاتری را به خود اختصاص می دهد. هزینه ارتودنسی باید به عنوان یک سرمایه گذاری بلند مدت برای سلامت و زیبایی در نظر گرفته شود.
مطالعه مفید: ارتودنسی نامرئی برای کودکان
مزایای ارتودنسی ثابت
- دقت و کنترل بسیار بالا: متخصص کنترل کاملی بر روی حرکت هر دندان در هر سه بعد فضا دارد.
- کارایی برای تمام ناهنجاری ها: قادر به اصلاح پیچیده ترین مشکلات دندانی و بایتی است.
- عدم وابستگی به همکاری بیمار: از آنجایی که دستگاه ثابت است، درمان به صورت ۲۴ ساعته در حال انجام است و به همکاری بیمار در استفاده از آن بستگی ندارد.
- نتایج پایدار و قابل پیش بینی: با این روش می توان به یک شکل صحیح قرار گرفتن دندانها روی هم و نتایج بسیار دقیق و پایدار دست یافت.
لینک مفید: لکه سفید روی دندان ها پس از ارتودنسی
معایب ارتودنسی ثابت
- ظاهر نامطلوب: براکت های فلزی قابل مشاهده هستند و ممکن است برای برخی افراد، به خصوص بزرگسالان، از نظر زیبایی خوشایند نباشند.
- مشکلات بهداشتی: تمیز کردن بریس ها دشوارتر است و در صورت عدم رعایت بهداشت، می تواند منجر به تجمع پلاک، پوسیدگی و التهاب لثه شود.
- محدودیت های غذایی: بیمار باید از خوردن غذاهای سفت، ترد و چسبناک برای جلوگیری از شکستن براکت و سیم ارتودنسی پرهیز کند.
- ناراحتی اولیه: ممکن است در روزهای اولیه باعث ایجاد زخم های کوچک در دهان یا احساس فشار شود.
آدرس:
خیابان شریعتی, خیابان صادقیان, ساختمان پزشکان پارس, پلاک ۱۰ , طبقه ۴
شماره های تماس:
۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۹ ۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۵
مشاوره و رزرو وقت:
برای گرفتن مشاوره آنلاین و یا رزرو نوبت، کافی است فرم مشاوره در این صفحه را پر کنید.
مزایای ارتودنسی متحرک
- ظاهر بهتر: در زمان های مهم مانند یک جلسه کاری یا مهمانی، بیمار می تواند دستگاه را برای مدت کوتاهی از دهان خارج کند.
- بهداشت آسان تر: با خارج کردن پلاک، می توان دندان ها را به راحتی و به طور کامل مسواک زد و نخ دندان کشید.
- عدم وجود محدودیت غذایی: بیمار می تواند دستگاه را هنگام غذا خوردن خارج کرده و هر چیزی که دوست دارد، بخورد.
- راحتی بیشتر: معمولا باعث تحریک یا زخم شدن بافت های نرم دهان نمی شوند.
معایب ارتودنسی متحرک
- وابستگی کامل به همکاری بیمار: این بزرگترین نقطه ضعف است. اگر بیمار (به خصوص کودکان) طبق دستور از پلاک استفاده نکند، درمان هیچ پیشرفتی نخواهد داشت و با شکست مواجه می شود.
- دامنه حرکتی محدود: قادر به انجام حرکات پیچیده مانند چرخش های شدید یا جابجایی ریشه نیست.
- احتمال گم شدن یا شکستن: به دلیل متحرک بودن، احتمال گم شدن یا شکستن پلاک در خارج از دهان وجود دارد.
- تاثیر بر تکلم: در روزهای اولیه ممکن است باعث اختلال در تکلم و نوک زبانی صحبت کردن شود.
جدول مقایسه: ارتودنسی متحرک بهتر است یا ثابت؟
این جدول به شما کمک می کند تا به سرعت ویژگی های کلیدی این دو روش را مقایسه کنید.
ویژگی | ارتودنسی ثابت | ارتودنسی متحرک |
کاربرد اصلی | درمان ناهنجاری های پیچیده | درمان ناهنجاری های ساده و هدایت رشد |
کنترل و دقت | بسیار بالا | محدود |
همکاری بیمار | نیاز به همکاری در بهداشت | موفقیت درمان کاملا وابسته به همکاری است |
ظاهر | قابل مشاهده (مگر در انواع سرامیکی یا لینگوال) | کمتر قابل مشاهده (قابل برداشتن) |
بهداشت | دشوارتر | آسان |
هزینه | بالاتر | معمولا پایین تر |
محدودیت غذایی | وجود دارد | وجود ندارد |
ارتودنسی نامرئی (الاینر ها): ترکیبی از مزایای هر دو روش
در بحث “ارتودنسی متحرک بهتر است یا ثابت؟”، باید به نسل جدیدی از دستگاه های متحرک یعنی الاینرهای شفاف (مانند اینویزیلاین) نیز اشاره کرد. این سیستم ها، مزایای ارتودنسی متحرک (زیبایی، راحتی، بهداشت آسان) را با دقت و کنترل بسیار بالاتر (نزدیک به ارتودنسی ثابت) ترکیب می کنند. الاینر ارتودنسی با استفاده از یک سری پلاک شفاف و سفارشی، دندان ها را به تدریج به سمت موقعیت نهایی حرکت می دهد.
برای صاف کردن یک دندان کج، ارتودنسی متحرک بهتر است یا ثابت؟
این به نوع کجی دندان بستگی دارد. اگر مشکل فقط یک انحراف جزئی یا یک کج شدگی ساده باشد، ممکن است بتوان با یک پلاک متحرک ساده آن را اصلاح کرد. اما اگر صاف کردن دندان کج نیازمند حرکت ریشه، ایجاد فضا یا چرخش قابل توجه باشد، حتما باید از ارتودنسی ثابت استفاده کرد. تشخیص نهایی در این مورد که آیا ارتودنسی یک دندان کج با کدام روش امکان پذیر است، تنها پس از معاینه توسط یک متخصص ارتودنسی در پاسداران ممکن خواهد بود.
نقش ارتودنسی متحرک در درمان ناهنجاری های فک
ناهنجاری فک در کودکان در حال رشد، یکی از اصلی ترین حوزه های کاربرد ارتودنسی متحرک است. دستگاه های ارتوپدیک فانکشنال، با تغییر موقعیت فک پایین، عضلات را تحریک کرده و رشد آن را به سمت جلو هدایت می کنند. این درمان برای اصلاح اورجت (جلو بودن فک بالا) که ناشی از عقب بودن فک پایین است، بسیار موثر است. دستگاه های فانکشنال به کودک کمک می کنند تا با یک نیم رخ متعادل تر و بایتی صحیح تر وارد دوران نوجوانی شود.
انتخاب بین ارتودنسی سرامیکی و فلزی
برای بیمارانی که نگران ظاهر براکت های فلزی هستند، ارتودنسی سرامیکی یک جایگزین عالی است. این براکت ها همرنگ دندان هستند و بسیار کمتر از براکت های فلزی جلب توجه می کنند. از نظر عملکردی، هر دو روش کاملا مشابه هستند. بنابراین، در بحث “ارتودنسی متحرک بهتر است یا ثابت؟”، باید دانست که در خود ارتودنسی ثابت نیز گزینه های زیبایی شناختی متعددی وجود دارد.
آیا در ارتودنسی متحرک هم از کش استفاده می شود؟
خیر، کش ارتودنسی که برای اصلاح روابط بین فکی (مثلا هماهنگ کردن بایت بالا و پایین) استفاده می شود، عمدتا در درمان با ارتودنسی ثابت کاربرد دارد. این کش ها از قلاب های روی براکت های فک بالا به قلاب های روی براکت های فک پایین متصل می شوند. در ارتودنسی متحرک، خود پلاک با طراحی خاص خود، نیروهای لازم برای حرکات جزئی را اعمال می کند.
سن مناسب برای شروع درمان ارتودنسی
سن مناسب برای ارتودنسی بزرگسالان و کودکان برای هر روش متفاوت است. درمان های متحرک ارتوپدیک برای هدایت رشد فک، باید حتما در سنین رشد (معمولا بین ۸ تا ۱۲ سالگی) انجام شوند. درمان های جامع با ارتودنسی ثابت، معمولا پس از رویش تمام دندان های دائمی (حدود ۱۲ تا ۱۳ سالگی) آغاز می شوند.
آیا درد در ارتودنسی ثابت بیشتر است؟
درد ارتودنسی در هر دو روش ممکن است وجود داشته باشد. در ارتودنسی ثابت، درد معمولا به صورت یک فشار گنگ در چند روز اول پس از جلسات تنظیم احساس می شود. به طور کلی، شدت درد در هر دو روش خفیف و قابل کنترل است و نمی توان به طور قطعی گفت که یکی دردناک تر از دیگری است.
آیا می توان ابتدا از ارتودنسی متحرک و سپس ثابت استفاده کرد؟
بله، ارتودنسی دو مرحله ای. در فاز اول، در سنین پایین تر، از یک دستگاه متحرک برای اصلاح مشکلات اسکلتی یا ایجاد فضای اولیه استفاده می شود. سپس، پس از رویش تمام دندان های دائمی، در فاز دوم از ارتودنسی ثابت برای مرتب کردن نهایی و دقیق دندان ها و ایجاد یک بایت ایده آل استفاده می گردد.
خدمات کلینیک فوق تخصصی ارتودنسی دکتر کاظم دالایی
در نهایت، پاسخ به سوال “ارتودنسی متحرک بهتر است یا ثابت؟” یک پاسخ منحصر به فرد برای هر بیمار است که تنها پس از یک معاینه دقیق و جامع توسط متخصص ارتودنسی مشخص می شود. در کلینیک ما به مدیریت دکتر کاظم دالایی، ما با در نظر گرفتن تمام فاکتورهای تشخیصی و با بهره گیری از طیف کاملی از مدرن ترین دستگاه های ارتودنسی، بهترین و کارآمدترین طرح درمان را برای شما طراحی می کنیم. هدف ما دستیابی به لبخندی زیبا و سالم با روشی است که کاملا برای شما مناسب باشد.
همین الان مشاوره بگیر...
شنبه تا چهارشنبه از 11 صبح الی 20 شب
پنجشنبه از 10 صبح تا 14 بعد از ظهر
نتیجه گیری
در نهایت، در جدال “ارتودنسی متحرک بهتر است یا ثابت؟”، هیچ برنده مطلقی وجود ندارد. هر روش جایگاه و کاربرد تخصصی خود را دارد. ارتودنسی ثابت به عنوان یک ابزار قدرتمند و دقیق است، در حالی که ارتودنسی متحرک به عنوان یک ابزار عالی برای درمان های ساده تر، هدایت رشد در کودکان و به عنوان نگهدارنده، نقشی حیاتی ایفا می کند. مهمترین قدم، انتخاب یک متخصص ارتودنسی با تجربه و مهارت است که بتواند با تشخیص صحیح، بهترین ابزار را برای حل مشکل منحصر به فرد شما انتخاب کند.
سوالات متداول
آیا می توانم برای درمان، خودم بین ارتودنسی متحرک و ثابت انتخاب کنم؟
خیر، این یک تصمیم تخصصی است. متخصص ارتودنسی پس از معاینه کامل و بررسی رادیوگرافی ها، بر اساس نوع و شدت ناهنجاری شما، بهترین و گاهی تنها روش ممکن را به شما پیشنهاد خواهد داد.
کدام روش برای مرتب کردن دندان های کج بهتر است؟
برای صاف کردن دندان کج به خصوص اگر با چرخش همراه باشد، ارتودنسی ثابت به دلیل کنترل دقیق تر، گزینه بسیار بهتری است.
طول دوره درمان در کدام روش کوتاه تر است؟
طول دوره درمان به پیچیدگی مشکل بستگی دارد، نه نوع دستگاه. با این حال، اگر یک ناهنجاری مشخص با هر دو روش قابل درمان باشد، معمولا به دلیل نیروی مداوم، درمان با ارتودنسی ثابت کمی سریع تر خواهد بود.
آیا ارتودنسی متحرک می تواند فاصله بین دندان ها را ببندد؟
برای بستن فاصله بین دندان یا دیاستم های بسیار کوچک (کمتر از ۱-۲ میلی متر)، ممکن است بتوان از پلاک متحرک استفاده کرد. اما برای فاصله های بزرگتر، حتما نیاز به ارتودنسی ثابت است.
اگر در استفاده از پلاک متحرک کوتاهی کنم چه می شود؟
اگر طبق دستور (معمولا ۱۸ تا ۲۲ ساعت در روز) از پلاک خود استفاده نکنید، هیچ حرکت دندانی رخ نخواهد داد و درمان شما با شکست مواجه می شود. همکاری بیمار در این روش همه چیز است.
آیا می توانم برای ارتودنسی ثابت از براکت های همرنگ دندان استفاده کنم؟
بله، ارتودنسی سرامیکی که در آن از براکت های شفاف یا همرنگ دندان استفاده می شود، یک جایگزین عالی برای کسانی است که نگران ظاهر بریس های فلزی هستند.
منبع:
