ارتودنسی دو مرحله ای یک رویکرد درمانی تخصصی و آینده نگرانه در حوزه ارتودنسی کودکان است که با هدف اصلاح مشکلات ساختاری فک و ناهنجاری های دندانی در سنین پایین طراحی شده است. این روش، به جای منتظر ماندن برای رویش تمام دندان های دائمی، مشکلات را در همان مراحل اولیه شناسایی و درمان می کند تا از پیچیده شدن آن ها در آینده جلوگیری شود. در این مقاله که با نظارت دکتر کاظم دالایی بهترین دکتر ارتودنسی در شریعتی تهران تهیه شده، به طور کامل به بررسی مفهوم، اهداف، مزایا و مراحل ارتودنسی دو مرحله ای می پردازیم.
درک مفهوم ارتودنسی دو مرحله ای برای والدینی که نگران سلامت و زیبایی لبخند فرزند خود هستند، بسیار حائز اهمیت است. این درمان فرصتی طلایی برای هدایت رشد فک ها، ایجاد فضای کافی برای رویش صحیح دندان های دائمی و کاهش نیاز به درمان های تهاجمی مانند کشیدن دندان یا جراحی فک در آینده فراهم می کند. این راهنما به شما کمک می کند تا با آگاهی کامل، بهترین تصمیم را برای سلامت دهان و دندان کودک خود بگیرید.
هدف از انجام درمان ارتودنسی پیشگیری چیست؟
بیشتر بدانید: قالب گیری ارتودنسی | ارتوپدی فک
فرم مشاوره آنلاین

ارتودنسی دو مرحله ای چیست؟
ارتودنسی دو مرحله ای، همانطور که از نامش پیداست، یک برنامه درمانی است که به دو فاز مجزا تقسیم می شود. بین این دو مرحله یک دوره استراحت وجود دارد. هدف اصلی این روش، استفاده از پتانسیل رشد کودک برای اصلاح مشکلات اسکلتی فک در سنین پایین (مرحله اول) و سپس مرتب کردن دقیق دندان ها پس از رویش کامل آن ها (مرحله دوم) است.
بیشتر بدانید: ارتوسرجری چیست؟
بررسی کنید: طول درمان ارتودنسی
فاز اول درمان: مداخله زودهنگام
این مرحله معمولاً در سنین ۷ تا ۱۰ سالگی، زمانی که کودک ترکیبی از دندان های شیری و دائمی را دارد (دوره دندانی مختلط)، آغاز می شود. تمرکز اصلی در این فاز، نه بر روی مرتب کردن تک تک دندان ها، بلکه بر روی اصلاح مشکلات ساختاری فک و راهنمایی رشد آن است. این درمان به عنوان ارتودنسی کودکان شناخته می شود و پایه و اساس یک نتیجه درمانی پایدار است.
فاز دوم درمان: مرتب سازی نهایی
این مرحله معمولاً در دوران نوجوانی و پس از رویش اکثر دندان های دائمی آغاز می شود. هدف در این فاز، مرتب کردن دقیق دندان ها و قرار دادن آن ها در موقعیت نهایی و ایده آل برای دستیابی به شکل صحیح قرار گرفتن دندانها روی هم است. این مرحله اغلب شامل استفاده از ارتودنسی ثابت است.
اهداف اصلی در مرحله اول ارتودنسی دو مرحله ای
مرحله اول درمان، یک فاز حیاتی و پیشگیرانه است که اهداف بسیار مهمی را دنبال می کند. موفقیت در این مرحله، مسیر را برای یک درمان ساده تر و کوتاه تر در مرحله دوم هموار می کند.
- هدایت رشد فک ها
یکی از اصلی ترین اهداف، تاثیرگذاری بر رشد فک بالا و پایین برای ایجاد یک رابطه هماهنگ بین آن ها است. این کار به اصلاح ناهنجاری هایی مانند جلو زدگی یا عقب ماندگی فک کمک کرده و از نیاز به درمان ارتودنسی به همراه جراحی فک در آینده جلوگیری می کند.
- ایجاد فضای کافی برای دندان های دائمی
در بسیاری از کودکان، کمبود فضا اصلی ترین دلیل شلوغی دندان ها است. در مرحله اول ارتودنسی دو مرحله ای، با استفاده از دستگاه های خاص می توان قوس دندانی را وسیع کرد و فضای لازم برای رویش تمام دندان های دائمی را بدون نیاز به کشیدن دندان برای ارتودنسی فراهم نمود.
- اصلاح عادات دهانی مضر
عادات دهانی مانند مکیدن انگشت یا فشار دادن زبان می تواند تاثیرات مخربی بر رشد فک و موقعیت دندان ها داشته باشد. در مرحله اول، می توان با استفاده از دستگاه های خاص این عادات را اصلاح کرد.
بیشتر بدانید: التهاب لثه در ارتودنسی

مشکلات رایجی که در فاز اول درمان می شوند
کراس بایت (Crossbite)
در کراس بایت، برخی از دندان های فک بالا به جای قرار گرفتن در بیرون دندان های فک پایین، در داخل آن ها قرار می گیرند. این مشکل می تواند منجر به رشد نا متقارن فک و سایش دندان ها شود.
اپن بایت (Open Bite)
در اپن بایت، هنگام بسته شدن دهان، بین دندان های جلویی فک بالا و پایین فاصله وجود دارد. این ناهنجاری می تواند بر جویدن و تکلم تاثیر بگذارد.
اورجت شدید (Severe Overjet)
اورجت به فاصله افقی بین دندان های جلویی بالا و پایین اشاره دارد. اورجت شدید که به آن دندان های بیرون زده نیز گفته می شود، ریسک شکستگی دندان های جلویی را در اثر ضربه افزایش می دهد.
آندربایت (Underbite)
آندربایت حالتی است که در آن دندان های فک پایین جلوتر از دندان های فک بالا قرار می گیرند. این مشکل اغلب به دلیل ناهنجاری اسکلتی فک رخ می دهد و درمان زودهنگام آن در ارتودنسی دو مرحله ای بسیار موثر است.
بررسی نمایید: فیس ماسک ارتودنسی
دستگاه های مورد استفاده در ارتودنسی دو مرحله ای
در هر فاز از ارتودنسی دو مرحله ای از دستگاه های متفاوتی استفاده می شود که هر کدام هدف خاصی را دنبال می کنند.
- دستگاه های مرحله اول
- وسیع کننده کام یا پالاتال اکسپندر: این دستگاه برای عریض کردن قوس فک بالا و ایجاد فضای بیشتر برای دندان ها استفاده می شود.
- دستگاه های فانکشنال: این دستگاه ها که اغلب به صورت ارتودنسی متحرک هستند، برای هدایت رشد فک ها در کودکانی که دچار ناهنجاری های رشدی هستند، به کار می روند.
- فیس ماسک: برای کودکانی که دچار عقب ماندگی رشد فک بالا هستند، از درمان تغییر رشد توسط دستگاه فیس ماسک برای تحریک رشد آن به سمت جلو استفاده می شود.
- دستگاه های مرحله دوم
- براکت های ثابت: ارتودنسی ثابت که شامل براکت ارتودنسی و سیم است، رایج ترین دستگاه برای مرتب سازی دقیق دندان ها در این مرحله است.
- الاینر های شفاف: برای نوجوانانی که شرایط مناسبی دارند، می توان از ارتودنسی نامرئی یا الاینر های شفاف به عنوان جایگزین بریس های فلزی استفاده کرد.
مقایسه ارتودنسی دو مرحله ای و تک مرحله ای
انتخاب بین درمان دو مرحله ای و تک مرحله ای به نوع ناهنجاری و سن بیمار بستگی دارد. این جدول به درک بهتر تفاوت ها کمک می کند.
ویژگی | ارتودنسی دو مرحله ای | ارتودنسی تک مرحله ای |
زمان شروع | ۷ تا ۱۰ سالگی | ۱۱ تا ۱۳ سالگی (پس از رویش اکثر دندان های دائمی) |
تمرکز اصلی | اصلاح مشکلات فکی و هدایت رشد (فاز ۱) | مرتب کردن دندان ها |
مزیت اصلی | پیشگیری از مشکلات پیچیده و کاهش نیاز به جراحی | دوره درمان کلی معمولاً کوتاه تر است |
کاندیداها | کودکان با مشکلات اسکلتی فک | نوجوانان با مشکلات دندانی و فک های هماهنگ |
مزایای کلیدی ارتودنسی دو مرحله ای
انتخاب ارتودنسی دو مرحله ای برای کودکانی که کاندیدای مناسبی هستند، مزایای قابل توجهی به همراه دارد.
- نتایج بهتر و پایدار تر
با اصلاح مشکلات اسکلتی در سن رشد، نتایج نهایی درمان پایدار تر خواهد بود و احتمال بازگشت مشکلات کمتر می شود. این روش به دستیابی به یک نرمال بایت ایده آل کمک شایانی می کند.
- کاهش نیاز به درمان های تهاجمی
مداخله زودهنگام می تواند نیاز به کشیدن دندان های دائمی یا جراحی های پیچیده فک در آینده را به طور کامل از بین ببرد یا به حداقل برساند. این یکی از مهم ترین اهداف درمان ارتودنسی ثابت بدون جراحی و بدون کشیدن است.
- بهبود سلامت روانی و اعتماد به نفس کودک
اصلاح مشکلات ظاهری مانند دندان های بیرون زده یا فاصله بین دندان یا دیاستم در سنین پایین می تواند به بهبود اعتماد به نفس و کاهش اثرات روانی منفی ناشی از ظاهر نامناسب دندان ها کمک کند.
اطلاعات بیشتر: درمان دندان نیش نهفته
لینک مفید: ارتودنسی دندان نیش
آدرس:
خیابان شریعتی, خیابان صادقیان, ساختمان پزشکان پارس, پلاک ۱۰ , طبقه ۴
شماره های تماس:
۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۹ ۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۵
مشاوره و رزرو وقت:
برای گرفتن مشاوره آنلاین و یا رزرو نوبت، کافی است فرم مشاوره در این صفحه را پر کنید.
چه کودکانی کاندیدای ارتودنسی دو مرحله ای هستند؟
تشخیص اینکه آیا یک کودک به ارتودنسی دو مرحله ای نیاز دارد یا خیر، تنها بر عهده متخصص ارتودنسی است. با این حال، برخی علائم می توانند نشان دهنده نیاز به یک ارزیابی زودهنگام باشند.
علائم کلیدی برای مراجعه به متخصص
- مشکل در جویدن یا گاز گرفتن
- تنفس دهانی
- از دست دادن زودهنگام یا دیرهنگام دندان های شیری
- شلوغی شدید دندان ها یا رویش نابجای آن ها
- فک هایی که به نظر نا متقارن می آیند یا صدا می دهند
- مشاهده هر یک از انواع بایت های دندانی نامناسب مانند کراس بایت، آندربایت یا اپن بایت.
دکتر کاظم دالایی توصیه می کند که اولین مشاوره ارتودنسی برای هر کودک در سن ۷ سالگی انجام شود.
ارتودنسی دو مرحله ای در شریعتی تهران
دسترسی به یک متخصص ارتودنسی با تجربه که در زمینه درمان های زودهنگام کودکان مهارت داشته باشد، برای موفقیت ارتودنسی دو مرحله ای بسیار مهم است. در منطقه شریعتی و شمال تهران، کلینیک های مجهزی وجود دارند که این خدمات را با بالاترین استاندارد ها ارائه می دهند.
انتخاب متخصص مناسب
یک متخصص ارتودنسی خوب، مانند دکتر کاظم دالایی متخصص ارتودنسی در پاسداران، با انجام اقدامات قبل از ارتودنسی مانند تهیه رادیوگرافی ها و مدل های تشخیصی، نیاز کودک شما به درمان دو مرحله ای را به دقت ارزیابی می کند.

انواع دستگاه های ارتودنسی در درمان های نوین
ارتودنسی دیمون
ارتودنسی دیمون یک نوع سیستم براکت خود تنظیم است که با کاهش اصطکاک، می تواند به کاهش درد ارتودنسی و کوتاه تر شدن دوره درمان کمک کند.
ارتودنسی سرامیکی و لینگوال
برای بیمارانی که نگران ظاهر بریس های فلزی هستند، گزینه های زیباتری مانند ارتودنسی سرامیکی و ارتودنسی لینگوال وجود دارد که عملکرد را با زیبایی ترکیب می کنند.
دوره استراحت: فاصله بین دو مرحله درمان
پس از اتمام موفقیت آمیز فاز اول، یک دوره استراحت آغاز می شود. در این دوره، هیچ دستگاه فعالی در دهان کودک وجود ندارد و تنها ممکن است از یک نگهدارنده ساده استفاده شود.
اهمیت دوره استراحت: این دوره به دندان های دائمی باقی مانده فرصت می دهد تا به طور طبیعی رویش کنند. متخصص ارتودنسی در این مدت رشد دندانی و فکی کودک را تحت نظر می گیرد تا بهترین زمان را برای شروع فاز دوم تعیین کند.
مقاله مفید: ارتودنسی متحرک بهتر است یا ثابت؟
مطالعه مفید: ارتودنسی نامرئی برای کودکان
نتیجه گیری
ارتودنسی دو مرحله ای یک فلسفه درمانی پیشگیرانه و قدرتمند است که با بهره گیری از فرصت طلایی رشد در کودکان، می تواند از بروز بسیاری از مشکلات پیچیده دندانی و فکی در آینده جلوگیری کند. این روش نه تنها به دستیابی به نتایج زیباتر و پایدار تر کمک می کند، بلکه اغلب نیاز به درمان های تهاجمی را کاهش می دهد. اگر نگران وضعیت دندان ها و فک فرزند خود هستید، بهترین اقدام، مراجعه به یک متخصص ارتودنسی با تجربه در سن مناسب است. دکتر کاظم دالایی متخصص ارتودنسی در شریعتی تهران، با دانش و تخصص خود در زمینه ارتودنسی کودکان، آماده ارزیابی و ارائه بهترین طرح درمانی برای اطمینان از سلامت و زیبایی لبخند آینده فرزند شما است.
بیشتر بدانید: دندان اضافه
برای مشاوره در خصوص درمان جابجایی و چرخش دندان با بهترین متخصص ارتودنسی تهران کافی است با شماره های ۲۲۸۷۸۷۸۹-۰۲۱ | ۲۲۸۷۸۷۸۵-۰۲۱ تماس گرفته و یا فرم مشاوره سایت را پر کنید.
همین الان مشاوره بگیر...
شنبه تا چهارشنبه از 11 صبح الی 20 شب
پنجشنبه از 10 صبح تا 14 بعد از ظهر
سوالات متداول
بهترین سن برای اولین معاینه ارتودنسی چه زمانی است؟
دکتر کاظم دالایی متخصص ارتودنسی توصیه می کند که اولین مراجعه به متخصص ارتودنسی در سن ۷ سالگی انجام شود. در این سن، اولین دندان های دائمی رویش کردند و متخصص می تواند مشکلات در حال توسعه را تشخیص دهد.
آیا هر کودکی به درمان ارتودنسی دو مرحله ای نیاز دارد؟
خیر. تنها کودکانی که دارای مشکلات خاص اسکلتی فک یا ناهنجاری های بایت شدید هستند، کاندیدای این نوع درمان محسوب می شوند. بسیاری از کودکان تنها به یک مرحله درمان جامع در دوران نوجوانی نیاز خواهند داشت.
آیا در مرحله دوم باز هم نیاز به استفاده از بریس است؟
بله، در اکثر موارد اینگونه است. مرحله اول مشکلات فک را اصلاح می کند، اما برای مرتب سازی نهایی و دقیق دندان های دائمی، معمولاً نیاز به یک دوره درمان با بریس های ثابت یا الاینر های شفاف در مرحله دوم وجود دارد.
تفاوت اصلی دستگاه های فانکشنال و بریس های معمولی چیست؟
دستگاه های فانکشنال عمدتاً برای اصلاح ناهنجاری های فک و هدایت رشد در کودکان در حال رشد استفاده می شوند، در حالی که بریس های ثابت برای حرکت دادن و مرتب کردن دقیق دندان ها در موقعیت نهایی خود به کار می روند.
چرا بعد از اتمام درمان باید از نگهدارنده (ریتینر) استفاده کرد؟
دندان ها تمایل طبیعی به بازگشت به موقعیت اولیه خود دارند. پاسخ به سوال “چرا باید بعد از ارتودنسی ریتینر گذاشت؟” این است که نگهدارنده ها دندان ها را در موقعیت جدید و اصلاح شده خود تثبیت می کنند و از بازگشت ناهنجاری جلوگیری می نمایند.
منبع:



