ارتودنسی در دوران بارداری سوالی پر تکرار و همراه با نگرانی های فراوان برای مادران آینده است. بسیاری از خانم ها تصور می کنند که باید درمان خود را متوقف کرده یا به تعویق بیندازند، در حالی که با برنامه ریزی دقیق و همکاری نزدیک با متخصص، ادامه یا حتی شروع درمان ارتودنسی در این دوران حساس کاملا امکان پذیر و ایمن است. درک تغییرات هورمونی بدن و تاثیر آن بر سلامت دهان و دندان، کلید مدیریت صحیح این فرایند است. این مقاله جامع با نظارت دکتر کاظم دالایی بهترین دکتر ارتودنسی، به تمامی سوالات شما در این زمینه پاسخ داده و راهنمای کاملی برای یک دوره درمانی بی دغدغه و موفق ارائه می دهد.
فرم مشاوره آنلاین

آیا می توان در دوران بارداری درمان ارتودنسی را ادامه داد؟
پاسخ کوتاه و صریح، بله است. اگر شما پیش از بارداری، درمان ارتودنسی خود را آغاز کردید، هیچ دلیلی برای توقف آن وجود ندارد. در واقع، توقف ناگهانی درمان و رها کردن دستگاه ها در دهان بدون نظارت متخصص، می تواند منجر به عوارض ناخواسته ای مانند پوسیدگی یا حرکت نادرست دندان ها شود. مهمترین اقدام، اطلاع رسانی فوری به متخصص ارتودنسی خود پس از اطلاع از بارداری است. ادامه جلسات تنظیم بریس ارتودنسی و چکاپ های دوره ای، بخش مهمی از حفظ سلامت دهان و دندان در این دوره خواهد بود.
آشنا شوید: ارتودنسی دیجیتال
تاثیرات هورمونی بارداری بر سلامت دهان و دندان
دوران بارداری با تغییرات هورمونی گسترده ای همراه است که می تواند به طور مستقیم سلامت لثه ها و دندان ها را تحت تاثیر قرار دهد. آگاهی از این تغییرات برای مدیریت بهتر ارتودنسی در دوران بارداری ضروری است.
- التهاب لثه بارداری (Pregnancy Gingivitis)
افزایش هورمون هایی مانند پروژسترون و استروژن، جریان خون به بافت لثه را افزایش داده و واکنش بدن به پلاک های باکتریایی را تشدید می کند. این امر باعث می شود لثه ها بسیار حساس تر، متورم و مستعد خونریزی شوند. این وضعیت که به آن التهاب لثه در ارتودنسی نیز گفته می شود، در حضور دستگاه های ارتودنسی که تمیز کردن را دشوارتر می کنند، می تواند شدیدتر باشد. - افزایش ریسک پوسیدگی دندان
تغییر در عادات غذایی، ویار به مواد شیرین و همچنین رفلاکس اسید معده که در بارداری شایع است، می تواند محیط دهان را اسیدی تر کرده و ریسک پوسیدگی دندان را افزایش دهد. بهداشت دقیق و تمیز کردن بریس ها در این دوران اهمیت دوچندان پیدا می کند. - لق شدن موقتی دندان ها
افزایش سطح هورمون ها می تواند باعث شل شدن موقتی لیگامان ها و استخوان های نگهدارنده دندان شود. این یک پدیده فیزیولوژیک و معمولا موقتی است، اما باید توسط متخصص ارتودنسی به دقت کنترل شود تا از حرکت های ناخواسته دندان جلوگیری گردد.
بیشتر بدانید: عوارض ارتودنسی دندان
بهترین زمان برای انجام اقدامات ارتودنسی در دوران بارداری
اگرچه ادامه درمان در تمام طول بارداری امکان پذیر است، اما بهترین و ایمن ترین زمان برای انجام هرگونه اقدام درمانی دندانپزشکی، سه ماهه دوم بارداری (هفته ۱۳ تا ۲۶) است. در سه ماهه اول، اندام های حیاتی جنین در حال شکل گیری هستند و بهتر است از هرگونه استرس یا مداخله غیر ضروری پرهیز شود. در سه ماهه سوم نیز، دراز کشیدن طولانی مدت بر روی صندلی دندانپزشکی می تواند برای مادر ناراحت کننده باشد. بنابراین، تمام اقدامات غیر اورژانسی، از جمله شروع درمان جدید یا انجام تنظیمات پیچیده تر، بهتر است به سه ماهه دوم موکول شود. این زمان بندی به کاهش درد ارتودنسی و استرس مادر کمک می کند.
اقدامات ممنوعه ارتودنسی در دوران بارداری
برای تضمین ایمنی کامل مادر و جنین، برخی از اقدامات تشخیصی و درمانی در طول دوره ارتودنسی در دوران بارداری به طور کامل به تعویق می افتند.
- عکس برداری با اشعه ایکس (رادیوگرافی)
مهمترین اقدام ممنوعه، گرفتن عکس های رادیوگرافی از دندان ها و فک است. اگرچه میزان اشعه در رادیوگرافی های دندانی مدرن بسیار پایین است و از روپوش سربی نیز استفاده می شود، اما طبق اصول احتیاطی، قرار دادن جنین در معرض هرگونه اشعه غیر ضروری ممنوع است. از آنجایی که این عکس ها برای تشخیص و طراحی نقشه درمان اولیه ضروری هستند، شروع یک درمان ارتودنسی جدید معمولا تا پس از زایمان به تعویق می افتد. - کشیدن دندان
کشیدن دندان برای ارتودنسی، به خصوص دندان های عقل یا آسیای کوچک که گاهی برای ایجاد فضا لازم است، یک اقدام تهاجمی محسوب می شود و نیاز به بی حسی و مصرف دارو دارد. این فرایند می تواند باعث استرس و ریسک عفونت شود و به همین دلیل در دوران بارداری انجام نمی شود. - جراحی فک (ارتوسرجری)
هرگونه جراحی انتخابی فک و صورت مانند ارتوسرجری که نیاز به بیهوشی عمومی دارد، در دوران بارداری مطلقا ممنوع است و باید تا پس از زایمان به تعویق افتد.

اقدامات ایمن و مجاز ارتودنسی در طول بارداری
خوشبختانه بسیاری از مراحل روتین درمان ارتودنسی کاملا ایمن هستند و می توانند در دوران بارداری نیز ادامه یابند.
- مشاوره و معاینه اولیه
انجام یک مشاوره ارتودنسی و معاینه بالینی کامل، هیچ خطری برای مادر و جنین ندارد و می تواند برای برنامه ریزی های آینده بسیار مفید باشد. - قالب گیری از دندان ها
تهیه قالب از دندان ها با استفاده از مواد آلژینات یا اسکنر های داخل دهانی دیجیتال، یک فرایند کاملا غیر تهاجمی و ایمن است. قالب گیری ارتودنسی برای ساخت پلاک های متحرک یا برنامه ریزی های درمانی ضروری است. - نصب براکت ها و تنظیمات دوره ای
چسباندن براکت ها (باندینگ) و همچنین جلسات ماهانه برای تنظیم و فعال سازی سیم ها، فرایند های ایمنی هستند که می توانند با احتیاط و در نظر گرفتن راحتی مادر، به خصوص در سه ماهه دوم، انجام شوند.
انتخاب نوع دستگاه: کدام گزینه در بارداری بهتر است؟
انتخاب نوع دستگاه ارتودنسی می تواند بر راحتی و بهداشت بیمار در دوران بارداری تاثیر بگذارد.
- ارتودنسی ثابت (بریس های فلزی یا سرامیکی)
این روش برای درمان انواع مال اکلوژن بسیار موثر است اما به دلیل وجود براکت ها و سیم ها، رعایت بهداشت را کمی دشوارتر می کند. با توجه به افزایش ریسک التهاب لثه در بارداری، بیمار باید زمان و دقت بیشتری را صرف بهداشت دهان و دندان خود کند. - ارتودنسی نامرئی (الاینر های شفاف)
ارتودنسی نامرئی یا اینویزیلاین می تواند یک گزینه عالی برای دوران بارداری باشد. این امر به کنترل التهاب لثه کمک شایانی می کند.
خدمات کلینیک فوق تخصصی ارتودنسی دکتر کاظم دالایی
درک نیازها و نگرانی های بیماران، به ویژه در شرایط خاصی مانند ارتودنسی در دوران بارداری، هسته اصلی فلسفه درمانی ماست. در کلینیک دکتر کاظم دالایی، به عنوان یک متخصص ارتودنسی شمال تهران، ما با ایجاد یک محیط آرام و با ارائه مشاوره های دقیق، به شما کمک می کنیم تا با اطمینان کامل، بهترین تصمیم را برای سلامت و زیبایی لبخند خود بگیرید. ما طیف کاملی از خدمات ارتودنسی را با استفاده از جدیدترین تکنولوژی ها ارائه می دهیم تا به شکل صحیح قرار گرفتن دندانها روی هم دست یابید.
مدیریت درد و ناراحتی ارتودنسی در دوران بارداری
یکی از نگرانی های اصلی، مدیریت درد پس از جلسات تنظیم است. در حالت عادی، مصرف مسکن های بدون نسخه مانند ایبوپروفن رایج است، اما مصرف بسیاری از داروها در دوران بارداری محدودیت دارد.
- مشورت با پزشک متخصص زنان: قبل از مصرف هرگونه داروی مسکن، حتی استامینوفن، حتما باید با پزشک متخصص زنان و زایمان خود مشورت کنید.
- راهکارهای غیر دارویی: استفاده از راهکارهای جایگزین مانند شستشوی دهان با آب نمک ولرم، استفاده از کمپرس سرد بر روی گونه ها و مصرف غذاهای نرم و خنک در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول پس از جلسه تنظیم، می تواند به کاهش ناراحتی کمک کند.
- استفاده از موم ارتودنسی: اگر براکت یا سیم باعث آزار گونه یا لب شما می شود، استفاده از موم ارتودنسی بسیار کمک کننده است. موم ارتودنسی چیست؟ یک ماده نرم و بی خطر است که روی دستگاه قرار گرفته و از ایجاد زخم جلوگیری می کند.
آدرس:
خیابان شریعتی, خیابان صادقیان, ساختمان پزشکان پارس, پلاک ۱۰ , طبقه ۴
شماره های تماس:
۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۹ ۰۲۱-۲۲۸۷۸۷۸۵
مشاوره و رزرو وقت:
برای گرفتن مشاوره آنلاین و یا رزرو نوبت، کافی است فرم مشاوره در این صفحه را پر کنید.
اهمیت حیاتی بهداشت دهان و دندان
همانطور که اشاره شد، به دلیل تغییرات هورمونی، رعایت بهداشت در طول ارتودنسی در دوران بارداری از هر زمان دیگری مهم تر است.
- مسواک زدن دقیق: پس از هر وعده غذایی، دندان ها و دستگاه های ارتودنسی باید با یک مسواک نرم و خمیردندان حاوی فلوراید به دقت تمیز شوند.
- استفاده از ابزارهای کمکی: استفاده از نخ دندان های مخصوص ارتودنسی (سوپرفلاس) یا واترجت (آبفشان دهانی) برای تمیز کردن نواحی بین دندان ها و زیر سیم ها ضروری است.
- مراجعات منظم برای جرم گیری: انجام جرم گیری دندان در ارتودنسی به صورت حرفه ای توسط دندانپزشک، در صورت نیاز و با مشورت متخصص زنان، می تواند به کنترل پلاک و سلامت لثه ها کمک کند.
ملاحظات تغذیه ای در دوران ارتودنسی و بارداری
تغذیه مناسب هم برای سلامت جنین و هم برای سلامت دندان ها حیاتی است. در این دوران باید یک رژیم غذایی متعادل و سرشار از کلسیم، ویتامین D و پروتئین داشته باشید. از مصرف خوراکی های سفت، چسبناک و ترد که می توانند به دستگاه های ارتودنسی آسیب برسانند و باعث شکستن براکت و سیم ارتودنسی شوند، باید جدا خودداری کرد. همچنین، برای کاهش ریسک پوسیدگی، مصرف میان وعده های شیرین را به حداقل رسانده و پس از هر بار خوردن، دهان خود را با آب بشویید. این مراقبت ها به حفظ سلامت دندان های شما در برابر شلوغی دندان ها و افزایش ریسک پوسیدگی کمک می کند.
جدول مقایسه ای: ادامه درمان در مقابل توقف درمان در بارداری
این جدول به شما کمک می کند تا مزایا و معایب هر تصمیم را بهتر درک کنید.
ویژگی | ادامه درمان تحت نظارت | توقف درمان (بدون نظارت) |
پیشرفت درمان | درمان طبق برنامه (شاید با سرعت کمتر) ادامه می یابد. | درمان متوقف شده و طول دوره کلی افزایش می یابد. |
سلامت دهان | تحت کنترل متخصص، بهداشت مدیریت می شود. | ریسک بالای پوسیدگی، التهاب لثه و حرکت ناخواسته دندان. |
نتیجه نهایی | دستیابی به نتیجه مطلوب و مرتب شدن دندان ها. | احتمال نیاز به شروع مجدد درمان یا اصلاحات پیچیده. |
هزینه | هزینه طبق برنامه اولیه پیش می رود. | احتمال افزایش هزینه ها به دلیل نیاز به درمان مجدد. |
استرس بیمار | اطمینان از تحت کنترل بودن شرایط. | نگرانی از عوارض و وضعیت دندان ها. |
اگر در حین درمان ارتودنسی باردار شدم، چه کنم؟
این یک سناریوی بسیار رایج است. همانطور که گفته شد، اولین و مهمترین قدم، اطلاع رسانی به متخصص ارتودنسی در پاسداران است. ایشان سابقه درمانی شما را می دانند و بهترین برنامه را برای ادامه درمان شما در این دوره حساس تدوین خواهند کرد. ممکن است فواصل بین جلسات شما را کمی بیشتر کنند یا از نیروهای ملایم تری استفاده نمایند. به هیچ وجه به صورت خودسرانه درمان را قطع نکنید و از دستکاری دستگاه ها بپرهیزید. ارتباط منظم و شفاف با متخصص ارتودنسی، کلید یک درمان موفق در این دوره است. این موضوع بخشی از اقدامات قبل از ارتودنسی برای کسانی است که قصد بارداری دارند.
درمان های اورژانسی ارتودنسی در دوران بارداری
اکثر مشکلات اورژانسی را می توان به راحتی و با روش های غیر تهاجمی در مطب برطرف کرد. به تعویق انداختن این مشکلات می تواند منجر به آسیب به بافت نرم دهان یا اختلال در روند درمان شود. به یاد داشته باشید که حفظ آرامش و کاهش استرس در این دوران برای سلامت شما و جنین بسیار مهم است و متخصص ارتودنسی شما این موضوع را در اولویت قرار خواهد داد.

آیا نوع بریس در دوران بارداری تفاوتی ایجاد می کند؟
بله، نوع براکت ارتودنسی می تواند بر تجربه شما در دوران بارداری تاثیر بگذارد. بریس های سرامیکی به دلیل ظاهر زیباتر، محبوب هستند. بریس های دیمون (خود تنظیم) نیز به دلیل نیاز به تنظیمات کمتر و نیروهای ملایم تر، می توانند گزینه مناسبی باشند. اما همانطور که پیشتر ذکر شد، الاینر های شفاف (اینویزیلاین) به دلیل قابلیت برداشتن و تسهیل در رعایت بهداشت، اغلب به عنوان راحت ترین گزینه برای ارتودنسی در دوران بارداری در نظر گرفته می شوند. کامپوزیت یا ارتودنسی؟ این سوالی است که باید قبل از بارداری به آن پاسخ داده شود، زیرا درمان های زیبایی کامپوزیت نیز ملاحظات خاص خود را دارند.
درمان های ارتودنسی پس از زایمان
پس از زایمان و بازگشت بدن به حالت عادی، شما می توانید هرگونه اقدام درمانی که به تعویق افتاده بود را با خیال راحت انجام دهید. این اقدامات می تواند شامل گرفتن عکس های رادیوگرافی جدید برای ارزیابی نهایی، کشیدن دندان عقل برای ارتودنسی در صورت نیاز، یا شروع فاز دوم درمان باشد. همچنین، پس از اتمام دوره فعال درمان، مرحله بسیار مهم نگهداری آغاز می شود. چرا باید بعد از ارتودنسی ریتینر گذاشت؟ برای اینکه نتایج به دست آمده ثابت بمانند و دندان ها به حالت اولیه باز نگردند، استفاده منظم از نگهدارنده ها طبق دستور متخصص ضروری است.
همین الان مشاوره بگیر...
شنبه تا چهارشنبه از 11 صبح الی 20 شب
پنجشنبه از 10 صبح تا 14 بعد از ظهر
نتیجه گیری
انجام ارتودنسی در دوران بارداری نه تنها امکان پذیر، بلکه با مدیریت صحیح کاملا ایمن است. کلید موفقیت، ارتباط شفاف با متخصص ارتودنسی و متخصص زنان، رعایت بهداشت دهان و دندان در بالاترین سطح، و به تعویق انداختن اقدامات غیر ضروری مانند رادیوگرافی و کشیدن دندان به پس از زایمان است. تغییرات هورمونی این دوران لثه ها را حساس تر می کند، اما با مراقبت دقیق می توان این چالش را به خوبی مدیریت کرد. ادامه درمان تحت نظارت یک متخصص مجرب، بهترین راه برای حفظ پیشرفت درمانی و جلوگیری از عوارض ناخواسته است. برای دریافت مشاوره تخصصی و یک طرح درمانی ایمن و متناسب با شرایط شما، دکتر کاظم دالایی متخصص ارتودنسی در شریعتی تهران و تیم حرفه ای ایشان آماده ارائه خدمات به شما مادران عزیز هستند.
سوالات متداول
آیا بی حسی دندانپزشکی در دوران بارداری خطرناک است؟
تمام اقدامات دندانپزشکی که نیاز به بی حسی دارند، باید با مشورت و مجوز پزشک متخصص زنان انجام شوند.
آیا ارتودنسی می تواند باعث زایمان زودرس شود؟
خیر، هیچ مدرک علمی مبنی بر اینکه درمان ارتودنسی به خودی خود می تواند باعث زایمان زودرس شود، وجود ندارد. به همین دلیل، حفظ سلامت لثه ها در طول ارتودنسی در دوران بارداری اهمیت دوچندان دارد.
آیا می توانم در دوران شیردهی درمان ارتودنسی را شروع کنم؟
بله، دوران شیردهی زمان بسیار مناسبی برای شروع یا از سرگیری درمان ارتودنسی است. در این دوره، دیگر محدودیت های مربوط به عکس برداری با اشعه ایکس یا سایر اقدامات درمانی وجود ندارد و شما می توانید با خیال راحت تمام مراحل درمان را طی کنید.
آیا می توانم از الاینر های نامرئی در بارداری استفاده کنم؟
بله، الاینر ارتودنسی یا اینویزیلاین یکی از بهترین گزینه ها برای دوران بارداری است.
اگر در حین درمان باردار شوم، هزینه ها تغییر می کند؟
خیر، تنها ممکن است به دلیل افزایش طول دوره درمان (در صورت نیاز به کاهش سرعت یا به تعویق انداختن برخی مراحل)، برنامه پرداخت اقساط شما با هماهنگی کلینیک کمی تغییر کند.
آیا حالت تهوع صبحگاهی بر دستگاه های ارتودنسی تاثیر می گذارد؟
حالت تهوع و استفراغ می تواند محیط دهان را بسیار اسیدی کند. این اسید برای مینای دندان مضر است. ابتدا دهان خود را با آب یا دهانشویه حاوی فلوراید بشویید و حداقل ۳۰ دقیقه بعد مسواک بزنید.
آیا لازم است متخصص زنان خود را در جریان درمان ارتودنسی قرار دهم؟
بله، حتما. متخصص زنان باید از تمام درمان های پزشکی و دندانپزشکی که شما در حال انجام آن هستید، مطلع باشد. این هماهنگی بین متخصص ارتودنسی و متخصص زنان، ایمنی و سلامت شما و فرزندتان را در طول این دوره تضمین می کند.
منابع:
- American Association of Orthodontists (AAO) – Pregnancy and Orthodontics
- American Dental Association (ADA) – Oral Health Topics: Pregnancy



